fbpx


Wetenschap

Boudry in de bres, Hypatia kritisch voor zaak-Mattias Desmet

'Het is zijn eigen schuld' versus 'Gevaarlijk precedent'



De bekende Gentse psycholoog Mattias Desmet mag zijn beststeller ‘De psychologie van het totalitarisme’ niet meer volledig gebruiken als lesmateriaal aan zijn Universiteit Gent. Desmet wordt ervan beschuldigd verouderde, onwetenschappelijke en onvolledige inzichten uit dat covidkritische boek te hanteren. Wij sprokkelden reacties. Mattias Desmet is al sinds het begin van de covidcrisis een kritische stem voor het gevoerde beleid. Volgens de psycholoog heeft zich tijdens die crisis massavorming voorgedaan, waardoor een deel van de samenleving bepaalde maatregelen is gaan uitvoeren…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


De bekende Gentse psycholoog Mattias Desmet mag zijn beststeller ‘De psychologie van het totalitarisme’ niet meer volledig gebruiken als lesmateriaal aan zijn Universiteit Gent. Desmet wordt ervan beschuldigd verouderde, onwetenschappelijke en onvolledige inzichten uit dat covidkritische boek te hanteren. Wij sprokkelden reacties.

Mattias Desmet is al sinds het begin van de covidcrisis een kritische stem voor het gevoerde beleid. Volgens de psycholoog heeft zich tijdens die crisis massavorming voorgedaan, waardoor een deel van de samenleving bepaalde maatregelen is gaan uitvoeren en tolereren die volgens Desmet een totalitaire tendens verraden. Daarbij denken we aan mondmaskers dragen, lockdowns tolereren, en mensen vaccineren die op zich geen groot gevaar lopen voor gezondheidsproblemen na een infectie.

Desmet vatte die en vele andere gedachten samen in een boek, dat sinds zijn verschijning een bestseller is geworden. Nadat het ook in het Engels werd vertaald, kende het boek zelfs wereldwijd succes. Omdat Desmet echter lijnrecht inging tegen de covidmaatregelen, komen zijn standpunten hem ook op veel kritiek te staan. En die kritiek culmineert nu in het gedeeltelijke verbod om zijn boek nog langer als lesmateriaal te gebruiken. De universiteit vraagt Desmet om het gedeeltelijk te herwerken. Ook mag Desmet niet voltijds meer lesgeven voor zijn vak ‘Cultuur- en Maatschappijkritiek’.

Alex Jones

‘We hebben begrip voor de maatregelen die de UGent heeft genomen tegen Mattias Desmet’, zo klinkt het bij Dimitri Aerden, arts aan het UZ Brussel en woordvoerder van Hypatia. Hypatia is het net opgerichte collectief dat steun wil bieden aan slachtoffers van de cancelcultuur en opkomt voor de academische vrijheid van meningsuiting.

Aerden: ‘We begrijpen niet waarom Mattias Desmet interviews heeft gegeven bij notoire Amerikaanse complotdenkers als Alex Jones. Wanneer Mattias Desmet daar zegt dat er in België openhartoperaties plaats vinden onder hypnose, dan is dat gewoonweg niet waar. Hij heeft zich daar voor verontschuldigd, maar we begrijpen niet echt de academische motieven van Desmet om bij Alex Jones en kanalen als FoxNews op de koffie te gaan.’

PCR-tests

‘Het bredere plaatje is dat Mattias Desmet uit de gratie is gevallen tijdens de covidcrisis. Samen met gezondheidswetenschapper Lieven Annemans heeft hij enkele controversiële hypotheses naar voren geschoven, zoals het feit dat PCR-tests niet accuraat zouden zijn, en dat de overlijdensstatistieken rond covid overdreven waren. Dat is zijn recht als academicus. Het ging ook te ver om Desmet daar op dat moment al voor te cancelen. Desmet heeft ook zinnige dingen gezegd tijdens de crisis’, zo gaat Aerden verder.

‘Dat Desmet heel erg arbitrair werd behandeld, is ook vreemd als je beseft dat ook de overheidsexperten foute dingen hebben gezegd. Marc Van Ranst krijgt eredoctoraten en Erika Vlieghe wordt ereburger van haar woonplaats. Veel inzichten van hen bleven ook niet overeind. Maar Desmet wordt nu aangepakt omdat hij aan de foute kant van de publieke opinie en de media terecht is gekomen. De beschuldigingen dat hij een pseudowetenschapper is, blijft aan hem kleven.’

‘Als Desmet echter een handboek gebruikt in zijn lessen, dan moet dat boek wetenschappelijk geverifieerd zijn. Je kan jezelf niet permitteren om om het even wat te zeggen. Het is een beetje verdacht als Desmet een boek dat bij complotdenkers vermarkt wordt, ook kritiekloos gebruikt om les mee te geven. Het is voor Hypatia dus goed dat de UGent eventjes op de pauzeknop duwt. We hopen dat dit geen precedent wordt, maar we denken dat de geloofwaardigheid van Desmet in hoofdzaak door hemzelf is getorpedeerd.’

‘Gevaarlijk precedent’

Een ander geluid klinkt bij moraalwetenschapper Maarten Boudry van de Universiteit Gent. Boudry twitterde onder meer over de zaak: ‘Dit is een gevaarlijk precedent. Desmet verkoopt veel onzin, maar met dezelfde criteria (‘verouderde wetenschap’/’fouten en slordigheden’) mogen ze de hele vakgroep psychoanalyse opdoeken, en wellicht nog een dozijn cursussen. Quid academische vrijheid?’

Econoom Ive Marx van de Universiteit van Antwerpen twitterde op zijn beurt: ‘Dit is toch wel een straf precedent. Aan academische vrijheid kan je niet licht raken (zelfs in een geval als dit). Heeft dat boek van Desmet ooit een ernstige peer review gehad?’ Marx voegt daaraan toe dat hij op basis van wat in de media verschijnt, niet kan oordelen of er echt van een fout sprake is.

Voormalig KULeuven-rector Rik Torfs is nog het meest gebrand op Desmets verdediging: ‘Met de academische vrijheid en de vrijheid van meningsuiting gaat het stilaan wat minder. En velen aanvaarden dat, want voor ‘goede’ wetenschappers en ‘fatsoenlijke’ meningen is er nog altijd geen probleem. Hoe naïef kun je zijn.’

Tot zover enkele reacties. Later zal de Doorbraak-redactie meer inhoudelijk aandacht besteden aan de beschuldigingen aan het adres van Desmet.

Christophe Degreef

Christophe Degreef is onafhankelijk journalist. Niet oud, wel old skool.