fbpx


Commentaar
corona

Corona en de Lof der Domheid

Een lectuurtip



OK, Jansen en Janssen - schuilnamen om de privacy van de heren te sparen - zijn onder lichte druk van de UGent opgestapt. Maar wat heeft het verhaal van de twee communicatie-‘wetenschappers’ (tussen aanhalingstekens dus), waarvan de nachtelijke online-‘cursus’ (idem) ontaardde in goor gezwets en sarcastische Hitlergroeten, ons geleerd? Dat het met dat online-onderwijs allemaal zo simpel nog niet is. Dat politie-agenten een verdomd ondankbare job hebben in deze tijden van lockdown. En vooral eigenlijk: dat je niet slim moet…

Plus artikel - gratis maandabonnement

U heeft een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U heeft reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement



Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.







Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder je email adres en je naam en we maken een nieuw wachtwoord (als je een account hebt) of we maken automatisch een account aan.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


OK, Jansen en Janssen – schuilnamen om de privacy van de heren te sparen – zijn onder lichte druk van de UGent opgestapt. Maar wat heeft het verhaal van de twee communicatie-‘wetenschappers’ (tussen aanhalingstekens dus), waarvan de nachtelijke online-‘cursus’ (idem) ontaardde in goor gezwets en sarcastische Hitlergroeten, ons geleerd?

Dat het met dat online-onderwijs allemaal zo simpel nog niet is. Dat politie-agenten een verdomd ondankbare job hebben in deze tijden van lockdown. En vooral eigenlijk: dat je niet slim moet zijn om naar de unief te mogen gaan en het zelfs tot docent te schoppen. Je zou gewoon zweren dat ze nog niet deugen om de Colruytrekken aan te vullen.

Diplomafabrieken

Dat brengt ons meteen op de plek waar het schoentje nijpt: de neerwaartse nivellering van het onderwijs, van laag tot hoog; het feit dat zelfs de meest essentiële kennis bij de doorsnee-student ontbreekt, naast het feit dat de middenklasse haar zonen en dochters nog altijd ‘en masse’ naar zo’n academische diplomafabriek stuurt, ongeacht hun intellectuele capaciteiten. Lukt het niet bij de zogenaamde beta-wetenschappen (wiskunde, natuurwetenschap, etc.), dan desnoods maar rechten, pol & soc, filosofie, of, als de lat helemaal op de grond ligt: communicatiewetenschap. Het klinkt goed, je kan er overal mee aan de slag, en het suggereert deskundigheid inzake media en digitaal verkeer. Helaas: achter die façade zit bitter weinig behalve een hoop jargon en prietpraat.

Communicatiewetenschap is helemaal geen wetenschap, in de zin van een afgebakende discipline die kennis, inzicht en verdieping nastreeft. Het is een keuken vol gebakken lucht, en een opvang voor kinderen die van huis uit toch een universitair diploma moeten behalen zonder daar veel inspanning voor te hoeven doen. Dat de reclamesector een afnemer is van deze afgestudeerden, tot daar aan toe. Dat er een hoop politieke lichtgewichten uit voortkomen, het zij zo. Maar dat men deze nepdiscipline opgedragen heeft om journalisten op te leiden, verklaart hoe het er op de VRT-nieuwsredacties aan toe gaat.

Jansen en Janssen zijn het product en slachtoffer van die uit ’68 stammende leuze ‘iedereen een universitair diploma’. Ik zou zelfs meer zeggen: ze verklaren waarom kwaliteitsjournalistiek compleet verwisseld wordt met activistisch geneuzel. De hopen geld die we investeren in academisch onderwijs rendeert minimaal. Echt talent is gedoemd om te verzuipen in die kermis der middelmatigheid.

Middelmatig menselijk brein

coronaRadio 1

Prof. Steven Van Gucht

Wat heeft dit nu met corona te maken? Alles. Want hebben we nu even de communicatiewetenschap op haar plaats gezet, dan rest de vraag wat de andere, ‘echte’ kennisdomeinen voor ons als mensheid kunnen betekenen. Zeker nu elke hond met een bril op naar de universiteit gaat, zou men denken dat de wetenschap met steile sprongen opwaarts evolueert en het aards paradijs nakend is. Andermaal helaas: de vakidiotie neemt toe, men specialiseert zich in een vierkante centimeter competentie, er wordt in de labo’s met muisjes gespeeld dat het een lieve lust is, maar eigenlijk oogt het netto resultaat schraal als ik even achteruit ga staan.

Nu een virus ons het leven zuur maakt, de economie ontwricht en ravages aanricht in bejaardentehuizen, zijn wetenschappers en speciaal virologen niet meer uit de media weg te branden. Elke dag komen ze ons op TV vertellen wat ons te doen staat, hoe we de curve moeten afplatten, en ja, ze weten perfect hoe dat virus eruit ziet en zich reproduceert. Als halfgoden zitten ze daar in de nieuws- en duidingprogramma’s, alsof hun wetenschap de weg is naar de redding.

Ik ben niet onder de indruk. Ik lees op de gezichten van Van Gucht, Van Ranst en tutti quanti vooral bedekte radeloosheid, het besef dat ze het ook niet weten en er hooguit voor kunnen zorgen dat de begrafenisondernemers niet zonder kisten of urnen vallen. Erger nog: ondanks het beloofde vaccin bereiden de virologen ons ook al voorzichtig voor op de onaangename waarheid dat we ‘met dat virus of zijn varianten zullen moeten leren leven’. Hallo? Hebben we daarvoor nu 800 jaar medische wetenschap achter ons?

Ja, we zijn op de maan geweest, een minieme vlooiensprong in het heelal. We hebben in Genève een tempel van de kwantummechanica gebouwd waar deeltjes bijna aan de snelheid van het licht doorzoeven. We hebben teflonpannen, smartphones en binnenkort misschien elektrische auto’s waar je niet halverwege mee plat valt. Maar covid-19 zet ons weer met de voetjes op de grond: de homo sapiens regeert op deze godverdomse bol vanuit een zeer middelmatig brein. Hij heeft zich wel van de natuur onderscheiden maar is gewoon niet slim genoeg om haar echt te beheersen, het blijft wat aanmodderen en fluiten in het donker. Te slim om aap te blijven, te dom voor iets meer, zo zou je het kunnen samenvatten. Iets ertussen, dat voor een toeschouwer op de lachspieren werkt.

Spierballentaal

coronaVRTNWS

We moeten daarbij bedenken dat dit coronabeestje echte peanuts is, een ietwat nukkig huisdier maar geen reële bedreiging voor onze soort die tot een uitroeiing zou kunnen leiden. Covid-19 is niet superbesmettelijk, het gaat dood van een beetje zeep, het reist niet door de lucht, het is slechts beperkt fataal en spaart de jeugd (stel u eens voor dat het andersom was), Het is echter een kwestie van tijd tot er eens iets van een ander kaliber opduikt, een nieuwe Zwarte Dood die echt grote schoonmaak houdt.

Ja, u wil allemaal zo snel mogelijk back to normal, ik ook. U wil allemaal terug op café deze zomer, ik ook. U wil gewoon gaan werken, mensen zien zonder die vreselijke video-calls, uitstapje naar zee, ik ook. Of ons eens goed laten besmetten door een barman in een Italiaans ski-oord, waarom niet, sorry voor deze onbetamelijke grap.

De les in bescheidenheid die ons vandaag wordt gegeven, moet ons toch doen inzien dat de mens maar een onbeduidend stipje is in de levensloop en de inwendige huishouding van deze planeet, dat Moeder Aarde af en toe toont wie echt de baas is, en dat de wetenschap daar niets aan kan veranderen. Met een beetje geluk – nu ja – lost het covid-19 of zijn latere variant met één klap twee problemen op: de overbevolking in de derde wereld en de vergrijzing in de westerse welvaartstaten.

De hilarische spierballentaal van verkozen leiders als Donald Trump en Boris Johnson (zelf bijna in een kist uit het ziekenhuis), toont dat domheid ook geen bezwaar is om het tot de hoogste politieke regionen te schoppen. In dat opzicht zit de Laus Stultitiae (1506, gewoonlijk vertaald als ‘Lof der Zotheid’, terwijl ‘Lof der Domheid’ veel adequater is) van Desiderius Erasmus ergens aan de limiet van de menselijke intelligentie: erkennen dat we maar pathetische klunzen zijn en er ook nog mee kunnen lachen. Prima lectuur in tijden van pandemie en ophokplicht.

Johan Sanctorum

Johan Sanctorum is filosoof, publicist, blogger en Doorbraak-columnist.