Dan toch

De eindmeet maakten de intenties van de Arizona-partijen duidelijk. Op zijn nieuwjaarsreceptie beloofde formateur Bart De Wever (N-VA) nog een ‘communautaire vooruitgang’ aan zijn partijachterban. Tegelijk benadrukte Georges-Louis Bouchez (MR) dat hij aan België gehecht is en dat het land ‘een federale staat’ is. De achilleshiel van een zevende staatshervorming bevond zich altijd al in Bergen, of vloeide het gevaar voort uit de eigen incompetentie? 

263 dagen ofwel 7 maanden kostte het de formateur om te vervellen tot premier. Na het verrassend standhouden bij de federale verkiezingen van juni vorig jaar, wachtte nog een laatste beklimming. De top werd bereikt, met bloed, met zweet en, misschien wel, met tranen. Volgens de premier-in-wording was de berg er één ‘buiten categorie’. En het gevaar bestond niet alleen op de weg, maar ook in het eigen peloton.

In de vuilbak

Ettelijke paringsdansen later wordt dit land bestuurd met de socialisten van Conner Rousseau. Niet met de Waalse PS, alleen met de Vlaamse SP. De N-VA, die zich in aanloop naar de verkiezingen in juni en oktober 2024 had vastgekoppeld aan Vooruit, trok de partij na een jarenlange demonisering mee in het bad. In Antwerpen, in Vlaanderen en nu in België.

De N-VA’er met een olifantengeheugen kijkt verbaasd op. Exact tien jaar nadat Bart De Wever verklaarde liefst nooit meer met de socialisten te regeren, rolde hij de rode loper voor hen uit. Het lijkt alsof N-VA en Vooruit de voorbije vier jaar doelbewust naar elkaar convergeerden met als doel het Vlaams Belang de wind uit de zeilen te nemen. De strategie: de bevolking een apocalyptische eindstrijd aanpraten: ‘Wij of het Vlaams Belang, kies maar’.

Vlaanderen beleefde de voorbije maanden zo een slecht geregisseerde versie van de film Groundhog Day. Net als hoofdpersonage Phil werd formateur De Wever wakker in dezelfde situatie, keer op keer. Hij beweerde de touwtjes in handen te hebben, maar bleef slachtoffer van zijn eigen beslissingen. De beloofde ‘communautaire vooruitgang’ blijft uit — en afgezien van enkele symbolische trofeeën blijft de Vlaams-nationalistische partij met lege handen achter. De partij kan haar statuten — en mijn partijkaart — in de vuilnisbak ingooien.

Schaduwpremier Bouchez

MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez bleek daarbij incontournable. De Wever had zich vijf jaar lang voorbereid om zijn Grote Akkoord te sluiten met de PS van Paul Magnette. Die afspraak zal er nooit komen: ten zuiden van de taalgrens stemden ze immers economisch nog nooit zo liberaal. Maar vergis u niet: economisch mogen de plannen van de N-VA en de MR nauw bij elkaar aansluiten, communautair en institutioneel liggen de partijstandpunten mijlenver uit elkaar. Zo blijkt.

Bouchez zal deze regering volledig naar zijn hand zetten, weliswaar van binnenuit. Zijn belangstelling voor Buitenlandse Zaken is genoegzaam bekend, maar volgens insiders wil hij net zo graag Binnenlandse Zaken voor zijn rekening nemen. De overlating van het Waalse minister-presidentschap aan Adrien Dolimont en de aanstelling van tussenpaus Bernard Quintin zijn tekenen aan de wand.

Maar één ding is zeker: met de MR-voorzitter in de cockpit dreigt Vlaanderen nul op het rekest te krijgen. De premier daarentegen zoekt best naar manieren om de regie niet te veel in de handen te laten van de excentrieke Waal. Zo niet dreigt zijn reputatie hetzelfde lot te ondergaan als zijn voorganger. Alexander wie?