fbpx


Buitenland

Darya Safai (N-VA) over Iran: ‘Hoog tijd om onze naïviteit te laten varen’

Darya Safai pleit voor een kordater optreden tegen Iran



N-VA-kamerlid Darya Safai, die haar geboorteland Iran ruim twintig jaar geleden ontvluchtte, kan het niet voldoende benadrukken. Een regime dat puur op macht en onderdrukking overleeft, verstaat zelf ook maar één taal: die van de macht. En dus moeten we eindelijk onze naïviteit laten varen en de Iraanse bevolking voluit steunen, vindt ze. 'Almaar meer Iraniërs sneuvelen liever nu meteen dan jarenlang langzaam en in stilte te moeten sterven.' Wat we nu zien in Iran is jammer genoeg niet nieuw.…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


N-VA-kamerlid Darya Safai, die haar geboorteland Iran ruim twintig jaar geleden ontvluchtte, kan het niet voldoende benadrukken. Een regime dat puur op macht en onderdrukking overleeft, verstaat zelf ook maar één taal: die van de macht. En dus moeten we eindelijk onze naïviteit laten varen en de Iraanse bevolking voluit steunen, vindt ze. ‘Almaar meer Iraniërs sneuvelen liever nu meteen dan jarenlang langzaam en in stilte te moeten sterven.’

Wat we nu zien in Iran is jammer genoeg niet nieuw. Ook de voorbije jaren waren er al herhaaldelijk zware protestgolven tegen het regime. Die werden dan bloedig de kop ingedrukt, waarna het opnieuw even stil werd. Waarom zou het ditmaal anders zijn?

Darya Safai: ‘Ikzelf en mijn man waren er al bij in 1999 in Teheran, waar tienduizenden studenten toen protesteerden tegen het islamistische regime. En u heeft gelijk: ook de voorbije twee decennia is het herhaaldelijk tot zware betogingen en protesten gekomen en zijn er duizenden doden gevallen, zonder dat er veel veranderde. Maar het valt wel op dat de protesten tegen het regime elkaar nu steeds sneller opvolgen. Eind 2019 – nog geen drie jaar geleden dus – vielen er officieel 1.500 doden, in realiteit wellicht nog veel meer dus.’

‘Ditmaal is het protest wat mij betreft ook fundamenteel anders: het is echt een aanval op de fundamenten van het islamistische regime. De dood van een jonge vrouw van amper 22, omdat ze haar hoofddoek niet droeg zoals het zogezegd hoort volgens de Koran en dus ook volgens de machtshebbers, raakt de helft van de bevolking. En niet alleen dat: elke moeder of vader beseft nu dat het niet langer ondenkbaar is dat ook hun dochter ’s ochtends thuis vertrekt maar ’s avonds niet meer thuiskomt. Omwille van een lok haar die verkeerd viel.’

Het blijft lastig in te schatten hoe breed gedragen dit protest echt is, zelfs als het in theorie heel veel mensen kan beroeren. In welke mate voelen ook de Iraniërs op het platteland zich hierdoor aangesproken, heeft uzelf daar een zicht op?

‘Ook de voorbije dagen had ik nog altijd contact met heel veel mensen in Iran, dankzij een VPN-verbinding kunnen heel wat Iraniërs gelukkig toch actief blijven op sociale media. Ik kan je garanderen dat dit protest echt héél breed gedragen wordt. Wij hebben al weet van protesten in ruim 140 steden en dorpen in heel het land, en dat is toch redelijk ongezien. Uiteraard genieten de ayatollahs nog wel wat steun, maar die brokkelt pijlsnel af. Niet zelden hebben die mensen er ook persoonlijk belang bij om het regime te blijven steunen. Het regime is van binnenuit aan het rotten en de fundamenten worden steeds poreuzer.’

Er zouden intussen al tientallen doden gevallen zijn. Leert het verleden ons helaas niet dat dit soort wrede repressie op termijn altijd werkt?

‘Wat ik nu hoor en zie, heb ik nooit eerder meegemaakt. Mensen zijn het zo zat dat ze met ware doodsverachting de straat op trekken. Ik zag filmpjes van jonge meisjes die gewoon ongewapend op de politie afstapten, ook al beseften ze perfect dat ze geslagen en gearresteerd zouden worden, of erger.’

‘Wat we niet mogen vergeten, is dat we het opnieuw over een andere generatie hebben. Jongeren die nooit de repressie van twintig of dertig jaar geleden hebben meegemaakt en die ook heel anders in het leven staan. Ze gaan ervan uit dat ze niets meer te verliezen hebben en eisen hun vrijheid op. Maar ook binnen het regime zelf is er de voorbije jaren toch een en ander veranderd, denk ik. Het ideologische fundament waarop het regime al decennialang steunt, is zelf ook aan het afbrokkelen.’

Welke indicaties heeft u daarvoor?

‘Op de sociale media duiken er almaar meer getuigenissen op van mannen die toegeven dat ze vroeger deel uitmaakten van de Basij – een op vrijwilligers steunende militie van de opperste leider Ayatollah Khamenei – maar dat ze er intussen zijn uitgestapt. Zij geven de betogers en opstandelingen nu zelfs tips hoe ze het protest best kunnen aanpakken. Ook zij hebben moeders, zussen of dochters en lijken stilaan te beseffen dat deze protestgolf ook hen aanbelangt. Tegelijk voedt dit bij mij wel de vrees dat het regime op het idee zou komen om opnieuw buitenlandse milities in te zetten, zoals de Libanese Hezbollah. Die zijn de Ayatollahs wél nog altijd onvoorwaardelijk trouw en ze zouden er hun hand niet voor omdraaien om opnieuw een bloedbad aan te richten zoals in 2019.’

Tientallen doden of niet, de reactie in het Westen blijft opvallend lauw. Vanuit feministische hoek, maar ook en vooral vanuit de politiek. Hoe verklaart u dat?

‘Het Westen onderschat systematisch de draagwijdte van de protesten. En dus kiest men eieren voor zijn geld, en gokt men erop dat dit regime nog wel wat jaren aan de macht zal blijven en dat het dus veiliger is om met Khamenei en co voorlopig on speaking terms te blijven. In eerste instantie is dit een verkeerde inschatting, maar daarnaast zouden we ook wat verder moeten kijken dan onze neus lang is.’

‘Natuurlijk hebben we een morele plicht tegenover de honderdduizenden Iraniërs die nu hun leven wagen, maar de inzet is veel groter dan enkel maar Iran. De islamitische revolutie van 1979 heeft de voorbije decennia eigenlijk het hele Midden-Oosten vergiftigd. Mocht dit regime nu eindelijk ten val worden gebracht en Iran opnieuw een seculier en Westers georiënteerd land worden, dan betekent dit een enorme klap voor het islamisme in de hele regio. Daar plukken we in het Westen dus allemaal mee de vruchten van.’

Kan het Westen nog veel meer doen dan vandaag? Iran kreunt al jarenlang onder zware sancties, maar veel verschil lijken die niet te maken?

‘Dat is echt een zware misvatting. Nog zwaardere sancties betekenen ook minder inkomsten voor het huidige regime, en dus ook minder geld om allerlei andere paramilitaire organisaties of islamistische terreurbewegingen te steunen. Want dit blijft voortduren, van Libanon over Pakistan tot Afghanistan. We plukken dus wel degelijk de vruchten van strengere sancties.’

‘Concreet kunnen we bijvoorbeeld nog veel consequenter buitenlandse rekeningen bevriezen van mensen die dicht aanleunen bij het regime of van hun familieleden. Of we kunnen ervoor zorgen dat meer Iraniërs ten allen tijde toegang blijven hebben tot het internet, bijvoorbeeld via Starlink-satellieten. Maar ook morele steun vanuit het Westen blijft voor de lokale bevolking in mijn geboorteland onwaarschijnlijk belangrijk.’

Ligt een regime dat al decennialang de paria van de wereld is daar dan echt wakker van?

‘Toch wel. Vandaag speelt Teheran met ons, omdat het regime maar al te goed beseft dat Europa een hond is die af en toe eens blaft, maar nooit bijt. Waarom laten we toe dat president Raisi toch nog afzakt naar de vergadering van de VN in New York, na de tientallen doden die hij en zijn regime daar nu opnieuw op hun geweten hebben?’

‘En hoe belachelijk maken we ons niet wanneer onze minister van Buitenlandse Zaken in Teheran beleefd gaat aandringen op een onafhankelijk onderzoek naar het geweld van de voorbije dagen? Onafhankelijk, in een land met een ronduit moorddadig regime zoals Iran? Mij valt het telkens opnieuw op hoe groot de onwetendheid is rond de échte situatie in Iran, ook bij onze politici of bij de zogenaamde specialisten hier te lande.’

Hoe bedoelt u?

‘Iemand als Hassan Rohani, de vorige president, wordt hier steevast omschreven als ‘gematigd’. Excuseer? In het huidige Iran bestaan er geen ‘gematigden’: het zijn stuk voor stuk marionetten van Khamenei, en dat geldt net zozeer voor de politici als voor de legertop. Wie er écht toe doet in Iran, kan alleen maar overleven als hij van de harde lijn is. Het wordt hoog tijd dat we onze naïviteit laten varen. Een dergelijk regime verstaat maar één taal, de taal van de macht.’

Filip Michiels

Filip Michiels is zelfstandig journalist.