ICE-debat: tijd voor nuance?

De onvrede omtrent de Amerikaanse Immigration and Customs Enforcement (ICE) is de meest schijnheilige discussie van de afgelopen maanden. We steken nog maar eens de plas over naar Trumpland, waar de immigratiedienst twee dodelijke slachtoffers maakte in Minneapolis. 

Jacob Frey, burgemeester van Minneapolis, zei onlangs op CNN: ‘I think we should be talking about the circumstances that actually led to the killing …’ De Vlaamse pers vertaalde ‘killing’ als ‘moord’. Onze taalvaardige journalisten weten nochtans dat ‘to kill’ ‘doden’ betekent en niet ‘vermoorden’. Die opzettelijk verkeerde vertaling is ronduit verwerpelijk. ‘Doding’ of ‘dodelijk schietincident’ zijn voorbeelden van neutralere en juistere alternatieven.

Het Belgisch strafwetboek omschrijft moord als het opzettelijk doden van een andere persoon, na dit op voorhand én weloverwogen te hebben beslist. Zonder de voorafgaandelijke intentie maar mét het opzettelijke karakter, luidt het verdict ‘doodslag’. Ook strafbaar, maar minder zwaar. Wanneer ook het opzet ontbreekt, spreekt het strafwetboek van ‘onopzettelijke doding’. Ook dat is nog altijd een vervolgbaar misdrijf.

Zelfverdediging?

Na elk van beide incidenten schreeuwde ideologisch rechts de onschuld van de betrokken agenten uit. De videobeelden, gemaakt vanuit verschillende invalshoeken, moeten die bewering zogezegd staven. Over het incident waarbij Renée Good het leven verloor verscheen op deze website al een interessante analyse, waar de conclusie ook vooral op wettelijke zelfverdediging leunde.

Beide gevallen tonen gelijkaardige kenmerken. Telkens maakt het slachtoffer zich schuldig aan verstoring van de rechtsgang en is hun actie potentieel bedreigend voor de aanwezige ordediensten.
Toch is de bedreiging telkens vrij relatief en te vermijden middels een professioneel politieoptreden. Als de wagen van Good een bedreiging vormt, lijkt het mij bijvoorbeeld niet verstandig om zich er net voor te positioneren. Zo creëert de agent onnodig een situatie waarbij zelfverdediging een waarschijnlijke optie wordt. Dat detail beïnvloedt de schuldvraag aanzienlijk.

Alex Pretti

De ICE-interventie waarbij Alex Pretti om het leven kwam is een stuk complexer. Desondanks zeggen de media dat de video-opnames voor zich spreken. De pers concludeert dat Pretti overmeesterd en ontwapend was en alsnog meerdere keren werd beschoten. Die interpretatie getuigt van een groteske vooringenomenheid.

Ten eerste weten niet álle betrokken agenten op dat hectische moment dat Pretti ontdaan is van een vuurwapen. Daarnaast weet geen enkele agent of Pretti al dan niet vólledig ontwapend is. Zaken waarmee de agenten rekening houden, zéker als juist een wapen werd aangetroffen.

Het feit dat een man een politionele interventie fysiek verstoort door de confrontatie met de ordehandhavers aan te gaan en daarenboven gewapend blijkt te zijn, zorgt voor een aanzienlijk veiligheidsrisico en een toegenomen spanning. Ondertussen is het uit de beelden aannemelijk gebleken dat een wapen, waarschijnlijk dat van het slachtoffer, per ongeluk is afgegaan. Onmiddellijk daarop losten enkele agenten meerdere schoten die Pretti dodelijk troffen.

Van links naar rechts

In De Afspraak op Vrijdag omschreef Conner Rousseau de dodelijke schoten min of meer als een afrekening. Hij opende het debat met de volgende hallucinante uitspraak: ‘Een verpleger wordt in zijn rug afgeknald, midden op straat, op klaarlichte dag.’ Wat later opperde hij dat fake news en manipulatie onderdeel zijn van het fascistische draaiboek. Niemand aan de tafel merkte de tenenkrullende ironie op.

Het is maar een kleine stap van de gekke wereld waarin Conner en zijn vriendjes leven naar de wereld van ideologisch (erg) rechts. In die rechtse bubbel maakt men uit de beelden zonder meer op dat de agenten niets te verwijten valt en het slachtoffer zichzelf in deze mogelijk dodelijke situatie heeft gebracht. Eigen schuld, dikke bult!

Amateurisme

Wanneer ik disproportioneel politiegeweld zou opmerken en beslis om fysiek te interageren, mag ik er toch van uitgaan dat die actie niet resulteert in mijn dood? Ja, óók als ik mij verzet wanneer de politie mij in bedwang probeert te houden. En ja, óók al draag ik een wapen. Toch wanneer dat wettelijk is toegestaan, het wapen reglementair in de holster zit én ik nooit de intentie vertoon om het te hanteren.

Volgens mij is de mogelijke inmenging door betogers niet voldoende ingeschat. Minstens zijn er onvoldoende voorzorgmaatregelen getroffen, terwijl het een toenemend fenomeen was. Daarnaast verloopt de overmeestering van Pretti door zes agenten traag en chaotisch. Het dodelijke salvo na het onopzettelijke afgaan van een vuurwapen bewijst de amateuristische nervositeit die heerste bij de ICE-agenten. Het ontbreekt ICE duidelijk aan een professioneel opleidings- en werkkader, hetgeen beide tragedies hoogst waarschijnlijk had vermeden.

Gestrekte arm

Aan dezelfde tafel waar Conner Rousseau zijn alternatieve feiten deelde, klopte ook Quinten Jacobs onvermoeibaar op de fascismenagel. Het actief opsporen van illegalen door een politionele overheidsdienst met als doel hen te arresteren en het land uit te zetten, vergelijken beide heren met het actief opsporen van ideologisch of etnisch ongewenste burgers door politieke privémilities.

Conner omschreef illegalen als ‘mensen zonder strafblad die werken, huizen bouwen en grootmoeders verzorgen in het rusthuis’. Hun illegale en onwettige statuut liet hij bewust achterwege. Misschien heeft Conner het fascistische handboek iets te grondig nagelezen?

Dat Trump de regels van de rechtsstaat niet consequent naleeft klopt dan weer wél. Daarbij moet weliswaar worden opgemerkt dat vele wetten en rechtspraak een slagkrachtig immigratiebeleid ondermijnen. Ook bij ons.

In plaats van dramatische historische vergelijkingen te maken, zou links beter nadenken over een menswaardig, maar efficiënt integratie- en immigratiebeleid. Ondertussen zijn we nog lichtjaren verwijderd van het moment waarop ICE op the 4th of July met gestrekte arm langsheen Trump paradeert.