Echt Antwaarps theater

Vooreerst wil ik mijn achtbare collega-columnist Rik Torfs feliciteren omwille van het Leuvense ereburgerschap dat hem door de neus werd geboord. Het stadsbestuur breekt hier met een traditie die wil dat een ex-rector zo’n onderscheiding krijgt, de reden is onduidelijk. Zelf laat Rik vanuit Rome weten dat hij ideologische bezwaren vermoedt, maar er voor de rest geen woorden aan vuil wil maken.

Ten onrechte: enige dankbaarheid tegenover het Leuvense stadsbestuur is op zijn plaats. Is er een grotere erkenning denkbaar dan een ereburgerschap geweigerd worden? Hoeveel lieden op deze aardbol kunnen daarmee uitpakken? Postmoderne ironie werkt niet altijd, maar zeker wel in de buurt van titels, wedstrijden, decoraties en tutti quanti. Voor een beetje kritische geest – en dat is Rik Torfs toch wel – zijn geuzentitels de mooiste.

Broederband

Over naar de orde van de dag, waar ook wel enige ironische afstand helpt: de vaudeville rond de Israëlische vlag aan de gevel van het Antwerpse stadhuis. De grote cultuurstrijd die links en rechts periodiek uitvechten gaat over Zwarte Piet, foute kerststallen, blote madammen op het toneel, maar in Antwerpen gaat het over een vlag te veel. Elk jaar is het prijs, en staat de coalitie van N-VA en Vooruit op springen als de ‘genocidevlag’ wordt gehesen tussen 90 andere nationale banieren.

In de postmoderne 21ste eeuw, waar communicatie vooral digitaal verloopt, hebben lappen stof merkwaardig genoeg nog altijd een iconische waarde. De hoofddoek, objectief gezien toch ook maar een stukje textiel dat bij ons zelfs door christelijke nonnen gedragen wordt, verandert bij een moslima in een symbool van onderdrukking en, breder, van dreigende islamisering. Een Amerikaanse vlag verbranden doe je niet om je op te warmen, maar om afkeer te uiten van een bepaalde natie, een regime, een leider. Vlaggen zijn rode lappen voor de stier. Ze lijken folklore en decor, maar kleuren snel tot absorberende stof voor overvloedige politieke maandstonden.

Terwijl bevlagging in vele gevallen, ook in Antwerpen, om pure decoratie gaat, ten behoeve van het toerisme. Japanners en Kaapverdiërs herkennen vol vreugde hun eigen kleuren en bestellen nog een Bolleke. Leve de broederband onder de volkeren. En politiek heel correct, want de eer is weggelegd voor alle landen die in Antwerpen een diplomatieke vertegenwoordiging hebben. Dus ook bijvoorbeeld Turkije, dat een eigen genocide moet verdonkeremanen en tot op vandaag de helft van Cyprus bezet.

Weerspannigheid

Dat gezegd zijnde, en het staat iedereen vrij daarmee akkoord te gaan of niet: Israël pleegt wel degelijk een vorm van genocide op de Palestijnse bevolking. Religieuze scherpslijpers als Smotrich en Ben-Gvir, die Netanyahu in het zadel houden, geven dat ook met zoveel woorden toe en zijn er trots op: voor hen moeten die Untermenschen van de aardbol verdwijnen. Onder Vlaams-nationalisten (ja, die zijn er nog) bestaat er enige wrevel omdat zowel N-VA als Vlaams Belang het Palestijnse zelfbeschikkingsrecht miskennen en de strapatsen van Bibi blijven goedpraten. Maar in Antwerpen zijn die twee partijen in een bittere strijd verwikkeld om de Joodse stem, vandaar.

Die vlag is dus een Antwerpse kwestie, geen wereldprobleem, en laten we het daartoe beperken. Of ze er nu hangt of niet, geen enkele Palestijn wordt er beter of slechter van. Maar omdat het stadsbestuur er niet in slaagt die maandagbetogingen in goede banen te leiden en sluitende afspraken te maken met de betogers, escaleerde dit tot een zuur wekelijks rendez-vous met de politie. Daarbij werd – zo is duidelijk op een filmpje te zien – Groen-voorzitter Aimen Horch door een gemaskerde agent uit de betoging geplukt en in een politiecombi gestopt. Zogezegd wegens weerspannigheid.

‘We zijn hier niet in Noord-Korea’, foeterde burgemeester Els van Doesburg. Dat snap ik niet goed, het zal wel aan mij liggen. Het is toch haar politie die een politieke tegenstander laat oppakken? Dan zou de vergelijking met Noord-Korea eerder op het Antwerpse stadsbestuur van toepassing moeten zijn.

Horch is Vlaams parlementslid, en de ongeschreven regel is dat je politici in functie niet zomaar arresteert tijdens een betoging. Filip Dewinter is in zijn carrière minstens een paar dozijn keer opgepakt tijdens een betoging, wat altijd mooie beelden opleverde voor het tv-journaal, dankzij het acteertalent van die politicus. Daar kan Aimen Horch nog veel van leren. Want één ding is zeker: dit is allemaal echt Antwaarps theater. Noteer overigens dat de Groen-voorzitter een van de weinige allochtonen is die in die pro-Palestijnse acties te bespeuren valt. De rest, in hoofdzaak Marokkanen, is meer met voetbal dan met Gaza bezig.

Minder is meer

Wat moet er nu in Antwerpen gebeuren? Als de politieke meerderheid beslist dat die Israëlische vlag moet blijven hangen, dan is dat een democratisch feit. Ook al had N-VA daarvoor de steun van het VB nodig, die ze voor de rest als een melaatse behandelt. Als men anderzijds van het gezever af wil, kan men bij wijze van compromis de Palestijnse vlag erbij hangen. Maar oeps, die heeft geen diplomatieke vertegenwoordiging in Antwerpen. En dan ga je de Joodse gemeenschap weer horen mekkeren. Dan lijkt me de ultieme oplossing: hou het bij het officiële protocol: de Belgische vlag, de Vlaamse, de Europese vlag, de provinciale en het gemeentelijke banier.

En dan zie je ook wat meer van die prachtige gevel. Het Antwerpse stadhuis is een gebouw uit de 16de eeuw in Vlaamse renaissancestijl. Het is UNESCO-werelderfgoed, de recente renovatie kostte 29 miljoen. Zonde van het onder wapperende lappen textiel te verstoppen. Het is per slot van rekening een overheidsgebouw met een representatieve functie en een hoge erfgoedwaarde, geen kermistent.

De vlaggenruzie aan de Schelde kan makkelijk opgelost worden. Maar misschien willen de partijen dat niet eens, en is het voor alle betrokkenen een gelegenheid om zich te profileren. Terwijl het gezond verstand en de goede smaak zeggen: weg ermee, verplaats die bonte parade maar naar de naburige Scheldekaaien. Of nog beter, naar de linkeroever, Sint-Anneke, waar enorm veel plaats is om te betogen. De Antwerpenaar blijft een ras apart, en het vendelzwaaien een oude Vlaamse traditie. Maar voor alles is er een juiste tijd en plek. Groeten van een Oostendse niet-ereburger.

Luistertip: Katastroof, De lichtjes van de Schelde