fbpx


Actualiteit, Europa
vluchtelingen

Theo Francken: ‘de situatie kan escaleren’

Vluchtelingen aan de Turks-Griekse grens



David Geens sprak met Theo Francken, Kamerlid van N-VA en voormalig staatssecretaris voor Asiel en Migratie, over de vluchtelingencrisis aan de Grieks-Turkse grens nu Turkije eenzijdig beslist heeft die grens aan zijn kant open te stellen. Wie is daar volgens u de schuldige van de vluchtelingencrisis aan de Turks-Griekse grens. ‘Ik denk dat het duidelijk is dat President Erdoğan die migranten en vluchtelingen gebruikt als politiek wapen tegen de Europese Unie. Op die manier wil hij de druk verhogen op een…

Plus artikel - gratis maandabonnement

U heeft een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U heeft reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement



Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.







Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder je email adres en je naam en we maken een nieuw wachtwoord (als je een account hebt) of we maken automatisch een account aan.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


David Geens sprak met Theo Francken, Kamerlid van N-VA en voormalig staatssecretaris voor Asiel en Migratie, over de vluchtelingencrisis aan de Grieks-Turkse grens nu Turkije eenzijdig beslist heeft die grens aan zijn kant open te stellen.

Wie is daar volgens u de schuldige van de vluchtelingencrisis aan de Turks-Griekse grens.

‘Ik denk dat het duidelijk is dat President Erdoğan die migranten en vluchtelingen gebruikt als politiek wapen tegen de Europese Unie. Op die manier wil hij de druk verhogen op een aantal lidstaten, omdat hij in de penarie zit in Syrië en in Idlib.’

Is hij dan louter pasmunt aan het uitspelen?

‘Het is zo dat Ankara reeds vele jaren grote aantallen vluchtelingen opvangt. De Turken zijn al jarenlang gefrustreerd omdat ze vinden dat ze onvoldoende steun krijgen van Europa. Wij geven hen jaarlijks vele honderden miljoenen steun om die mensen op een humane manier op te vangen. Ze vinden die steun echter veel te weinig.’

‘Het frustreert Erdoğan mateloos dat hij niet meer hulp krijgt van de NAVO-partners en de Europese Unie. Ik denk dat hij nu een signaal wil geven dat de Turken en hij dat niet langer pikken. Daarvoor die mensen gebruiken, is een cynisch geopolitiek machtsspel. Hij doet dat zonder gêne. Hij is al jaren geopolitiek strategisch bezig.’

Op Doorbraak.be schreef Dirk Rochtus het volgende: Zowel Erdoğan als Merkel bevinden zich in de nadagen van hun macht. Merkel heeft geen greep op de situatie; de kandidaten voor haar opvolging spreken hardere taal, maar hebben ook geen pasklare oplossing behalve het aankondigen van een nieuwe deal en het signaleren aan de vluchtelingen ‘dat we jullie niet kunnen opnemen’. Erdoğan is zijn oriëntatiezin kwijt, naar het westen toe en naar het noorden (Rusland). Hoe lang nog voor de Turken zijn pokerspel doorzien?’ Als u dat hoort, herkent u de situatie daar in?

‘Ik heb het stuk van professor Rochtus gelezen en ben het voor een groot stuk met hem eens. De man kent de Turkse situatie zeer goed, volgt ze op de voet en schrijft er al jaren over. Het klopt inderdaad.’

‘Je mag niet onderschatten dat Erdoğan hier ook mee aan populariteit wint bij zijn eigen bevolking, hoe inhumaan, cynisch en onmenselijk het ook mag klinken. Hij toont hiermee aan dat het zo niet verder kan en dat hij een sterke leider is die Europa voor een stuk uitdaagt. Die boodschap gaat er goed in in Turkije.’

Veel Turken hebben het gehad met de vluchtelingen. Er is daar geen OCMW of zo, dus die vluchtelingen en migranten leven daar allemaal door te werken. Ze doen dat ook meestal onder de marktprijs, in het zwart, wat veel jobs wegneemt van de Turken. Daardoor is de Turkse bevolking natuurlijk kwaad op die vluchtelingen.’

Niet allen Syriërs

Er zitten een pak Syriërs tussen de vluchtelingen, maar we stellen vast dat er ook Afghanen zijn.

‘Marokkanen, Palestijnen, een beetje van alles.’

Afgelopen weekend was er een reportage op VTM waarin twee mensen werden geïnterviewd; een Marokkaan en een Algerijn. Het gaat hier dus om veel meer dan alleen oorlogsvluchtelingen. Wil dat niet zeggen dat indien we die vluchtelingen moeten opvangen, velen onder hen geen asiel zullen kunnen aanvragen in Europa?

‘Het probleem is dat Turkije de visumplicht voor een heel aantal landen heeft afgeschaft. Je kan dus zonder problemen vanuit Marokko naar Istanboel vliegen, zonder een visum. Idem voor Algerije en heel wat andere landen. Dat is een van de redenen waarom zoveel mensen naar Turkije vliegen, met de bedoeling om Europa binnen te raken.’

‘Natuurlijk krijg je daardoor een allegaartje van Palestijnen, Marokkanen, Algerijnen en heel veel Noord-Afrikanen en Afghanen, die proberen Europa binnen te komen. Dat zijn daarom nog geen vluchtelingen. Hier en daar zal er wel iemand tussen zitten die erkend wordt als vluchteling omwille van criteria zoals religie, homoseksualiteit, of een voorgeschiedenis, waardoor die echt moet vluchten voor een regime.’

‘Het overgrote deel zal echter niet erkend worden, zeker niet de meeste Noord-Afrikaanse mensen. Maar die zijn volgens mij niet direct uit op asiel. We zien vaak dat die mensen hier wel zijn, maar illegaal dan. Ze vragen geen asiel aan, omdat ze weten daar geen kans op te maken.’

Gebrekkige deal

Vindt u dat Erdoğan nu woordbreuk heeft gepleegd op de deal die u destijds als staatssecretaris mee hebt onderhandeld?

‘Wij hebben ons woord ook niet gehouden. We hebben gezegd dat ze geld, visumvrijstelling en deftige toetredingsgesprekken zouden krijgen. We hebben geld gegeven, maar dan slechts met mondjesmaat, onder heel strikte voorwaarden. Dat frustreert Erdoğan enorm. De andere twee dingen hebben we gewoon niet gedaan.’

‘Zij hebben dan weer de push-back van de mensen die aankomen op die eilanden nooit ernstig uitgevoerd. De deal was dus sowieso gebrekkig. Hij heeft er zich nooit echt aan gehouden, maar wij ook niet.’

Was dat daarom dan een slechte deal?

‘Op dat moment was het een goede deal, die nodig was. Ik was echter altijd tegen die visumvrijstelling voor de Turken. Ik wil dat niet, want dan komt heel Turkije Europa binnen gevlogen en keert niemand terug. Of toch een deel gaat niet terug en dat wil ik niet.’

‘Concreet: De deal was nodig. Er was op dat moment een heel urgente situatie waarbij de buitengrens gewoon open stond. Nu is dat echter achterhaald, dus moet er iets nieuw komen.’

Met andere woorden, we moeten opnieuw gaan onderhandelen. Onderling nieuwe voorwaarden afspreken en uiteindelijk een nieuwe deal sluiten met Turkije?

‘Je kan niet anders. Niemand zit met plezier met Erdoğan aan de tafel, maar ik denk dat je niet anders kan. Turkije is een gigantisch land. Dat zal natuurlijk met andere voorwaarden zijn, waarbij de Turken waarschijnlijk meer geld zullen vragen en meer hervestiging. Wij moeten van onze kant echt hameren op de push-backs, zodat die deftig georganiseerd worden en de druk op die eilanden sterk kan verlagen.’

Australisch model

‘Dat is wat ik al altijd heb gezegd, waar ik ook boeken over heb geschreven, Continent zonder grens en Migratie in 24 vragen en antwoorden (nu tijdelijk te verkrijgen voor een bundelprijs in de Doorbraak webwinkel — red.). Die beschrijven specifiek wat we moeten doen aan onze buitengrens. En dat is de Australische aanpak. We moeten naar een verhaal gaan waar illegale migratie ertoe leidt dat je op een zwarte lijst komt te staan. Je zou dan ook nooit meer op een legale manier in Europa kunnen wonen of er zelfs maar naar toe reizen.’

‘We moeten het zo strak aanpakken dat het businessmodel van de smokkelaars wordt drooggelegd. Daarnaast mogen we best wel ons hart tonen en een aantal echte vluchtelingen, eventueel vanuit Turkije, binnenvliegen en hier opvangen. Daar heb ik geen problemen mee. Maar niet meer na een illegale reis.’

‘De mensensmokkelaars hebben voor niemand respect. Die willen alleen maar geld. Dat kan je alleen tegen gaan door te handelen zoals in Australië. Daar hadden ze juist dezelfde problemen. Er werd toen besloten dat iedereen die Australië illegaal probeert te bereiken zal worden opgepakt en nooit of te nimmer Australië nog binnen mag.’

‘Australië draagt wel veel geld bij voor opvang in de regio en vliegt echte vluchtelingen binnen uit Congo, Afghanistan, Zuidoost Azië, Syrië… Maar wel pas na een debat in het parlement. Geen chaos, maar geordend, correct en veilig. Ook vrouwen met kinderen, oudere mensen en niet alleen jonge mannen. Het is misschien geen 80 procent, zoals ik eerder gezegd heb, maar het overgrote deel van de vluchtelingen zijn wel mannen. Dat is echt wel een probleem.’

Steeds wanneer u dit voorstelt, ontvangt u veel kritiek van de oppositie, vanuit bepaalde kringen, maar eigenlijk zegt u dat we dit gewoonweg goed moeten organiseren zodat we diegenen kunnen helpen die echt hulp nodig hebben?

‘Ik denk dat de oppositie het vooral niet goed heeft bestudeerd. Het is echt een gebrek aan kennis. Hun alternatieven zijn er geen, of toch geen realistische. Op die manier heb je natuurlijk geen ernstig debat. Ik wil wel luisteren naar alternatieven, maar dan moeten ze wel concreet uitgedacht zijn tot in de details.’

‘Op middellange tot lange termijn gaat Europa niet anders kunnen dan het Australisch model in te voeren, want de illegale migratiestromen ondermijnen het hele EU-model en de Unie zelf. Migratie was een van de grote drijfveren achter de brexit.’

‘De geesten zijn aan het veranderen. Kijk maar naar de recente communicaties: “grenzen dicht, we gaan de Grieken steunen en er alles aan doen zodat niemand binnen komt”. Vijf jaar geleden was dat ondenkbaar. De “wir schaffen das”-mentaliteit is totaal weg. Ik zal mijn punt binnenhalen, al duurt het misschien nog vijf of tien jaar.’

‘In het Australisch model dat ik wil kopiëren moet je de mensen niet mensonwaardig opvangen. Je moet dat op een menswaardige manier doen in Afrika.’

Denkt u dat de Grieken de grens gesloten zullen kunnen houden?

‘Die grens is volgens mij nooit 100 procent gesloten. Ze hebben geen grenshekken gebouwd zoals Orbán aan de grens met Servië. Zelfs daar geraken mensen nog door en de Grieken hebben geen hekken. Hun grens met Turkije is immens lang en blijft poreus. Je moet dus met Turkije blijven onderhandelen.’

‘De maritieme grenzen maken het extra moeilijk. Je kan geen muur bouwen in de zee. Je zal tussen Griekenland en Turkije altijd afspraken moeten maken over die wateren. Die Griekse eilanden liggen heel dicht bij Turkije. Je ziet de Turkse eilanden gewoon liggen, slechts luttele minuten met een bootje.’

‘Dus iedereen die beweert dat je niet met Turkije hoeft te praten moet mij eens uitleggen hoe je kan voorkomen dat Turkije de mensen gewoon toestaat te vertrekken in bootjes. En je kan de mensen toch ook niet laten verdrinken? We zijn toch geen onmensen?’

Help de Grieken

Welke hulp kan en moet Europa nu bieden aan Griekenland volgens u?

‘Grensbewaking. Het is winter, dus ook kijken of we humanitair hulp kunnen bieden in de vorm van bedden, hygiënekits, noem maar op.’

‘Ook morele steun vanuit Brussel. Er is een vraag voor dertig politiemensen. Ik hoop dat de regering dat zal doen.’

U haalt het al aan, er is een vraag om dertig agenten te sturen. Is dat het enige wat wij als Belgen kunnen doen om Griekenland te helpen? Extra mankracht sturen?

‘Ik denk dat het daar op dit moment mee begint. We zullen ook zien wat er uit de Europese ministerraadsvergadering van de ministers van Binnenlandse Zaken komt. Ik weet niet wat de Grieken juist vragen, want onderschat het Griekse leger niet. De Grieken kunnen heel wat zelf.’

Ik slaap altijd geruster als onze buitengrenzen bewaakt worden onder een rechtse regering in plaats van een linkse.’

Waarom?

‘Omdat ze dan dichter zijn. Niet potdicht, want dat is niet mogelijk, maar toch veel dichter.’

‘Ik werd door het Vlaams Belang verweten dat zoveel vluchtelingen te hebben binnen gelaten, maar ik heb die helemaal niet binnen gelaten! Die mensen staan gewoon in Brussel en vragen asiel aan, want ze zijn binnen gekomen via de buitengrenzen. Er is geen binnengrens.’

‘Het is een redelijk onzinnige discussie, want ik heb ze niet binnen gelaten, zeker ook niet uitgenodigd. Maar eens die mensen hier zijn, hebben ze bepaalde rechten en kunnen ze asiel aanvragen.’

‘Het is intellectueel oneerlijk om dan te schrijven dat mijn beleid gefaald heeft.’

Vreest u dat er zo een nieuwe vluchtelingenstroom zou kunnen aankomen in Brussel?

‘Dat zou goed kunnen natuurlijk. De mentaliteit is wel veranderd, dus het gaat zeker geen naïviteit, zoals “wir schaffen das”, “laat iedereen maar afkomen” zijn. Dat krijg je nergens meer in Europa verkocht.’

‘Het zal zeker geen 2015 meer zijn, maar dat de situatie kan escaleren denk ik wel ja.’

‘Er is ook niet echt een initiatief om met Erdoğan aan tafel te gaan zitten. Merkel zwijgt ook. Het blijft toch vooral het steunen van Griekenland. Er is nog niet echt de hand uitgereikt naar Turkije, omdat Turkije Idlib op tafel zal gooien en iedereen zich van dat wespennest wil weghouden.’

‘Vroeg of laat zullen we toch met hen aan de tafel moeten gaan zitten.’

Marrakesh

Wordt het beheren van die grenzen een stuk moeilijker gemaakt door het Marrakeshpact? Gaat dat nog gevolgen hebben?

‘Het Marrakeshpact is een pact waarbij je opnieuw een stuk van je soevereiniteit afgeeft en instrumenten geeft aan activistische ngo’s om de grenzen af te breken.’

‘Marrakesh zorgt niet voor die asielcrisis. Marrakesh zal het wel finaal nog moeilijker maken om mensen terug te sturen die hier niet thuis horen, die illegaal zijn, om mensen geen status te geven, om je grenzen te controleren en grenzen te beschermen. En dat is de grote kritiek op Marrakesh en een aantal andere Europese en internationale verdragen, waarbij we in mijn ogen dingen hebben toegestaan, die nooit zo bedoeld waren.’

Ook de conventie van Genève zou opnieuw moeten onderhandeld worden, maar die is door 150 landen ondertekend. Wie gaat daar aan beginnen? De VN? Daar heb ik ook niet veel vertrouwen in, want dan wordt het nog veel soepeler. Dan komen er klimaatvluchtelingen in en dan steken ze de conventie nog propvol met nieuwe snufjes om het rijke Westen helemaal onder de voet te laten lopen.’

‘Dat hebben we ook gezien bij de Marrakesh onderhandelingen. De zuidelijke landen blijven de hele tijd pushen om de grenzen af te breken. Ze zeggen “Jullie zijn veel te rijk, geef ons een stuk van die koek”. Maar ja, zo simpel is het natuurlijk niet.’

U zei het al, het is een spijker waar u op blijft slaan. Het feit dat u nu hier zit, dat u ook door andere media gecontacteerd wordt, datgene wat er gebeurt, is dat voor u een teken van ‘Er is nog werk aan de winkel, maar ik zit op de goede weg. Er zal nog een tijd komen dat de neuzen in de richting zullen staan die ik voorspeld had dat ze zouden staan’?

‘Ja, absoluut. We zullen gelijk krijgen. Als ik nu zie hoe het op vijf jaar tijd al geëvolueerd is. Geef me nog vijf jaar en liefst op die portefeuille in de regering. Niemand van de 150 parlementsleden heeft meer voorkeurstemmen dan ik. En ik heb die gehaald met een duidelijk migratieprogramma. Ook een imago daarrond en een heel duidelijke visie.’

‘Het lijkt me de logica der dingen dat de N-VA kan verder werken. Maar goed, in dit land geldt de logica der dingen vaak omgekeerd. Ongeacht de uitkomst zal ik blijven duwen op deze agenda.’

‘Ik begrijp niet dat links het verkocht kan blijven krijgen aan zichzelf dat er zoveel mensen verdrinken in de Middellandse Zee. Die mensen verdrinken alleen omdat ze weten dat er 97 procent kans is dat ze hier geraken. Als je die drie procent omzet in absolute cijfers zijn dat enorm veel mensen die sterven en ik vind het heel bizar dat je dat kan blijven verdedigen.’

Met andere woorden, een duidelijk grenzenbeleid is veel humaner?

‘Absoluut. Je moet de zaken organiseren, want dit is chaos, met de meest perverse gevolgen.’

Beluister het volledig gesprek via Doorbraak Radio

Kevin Verdegem