Een keizerscultus op Vlaamse bodem?

In Vlaanderen, waar het bier rijkelijk vloeit en de frieten goudbruin bakken, heerst een man met een droom. Geen gewone droom, neen, maar een visioen van marmeren zuilen, senaatsredes en een standbeeld dat tot in de eeuwigheid boven de Antwerpse skyline torent.

Bart De Wever – burgemeester, historicus en een man die Latijn ademt – lijkt in elke toespraak en strategische zet de geest van Julius Caesar op te roepen. Maar wie is deze Vlaamse Augustus, gemaskerd als premier van België? Wil hij België redden, splitsen of – zoals de groten der oudheid – na zijn dood als een god vereerd worden omdat hij het onmogelijke toch mogelijk maakte?

Ave Bartus, morituri te salutant

Bart De Wever, (feitelijk) voorzitter van N-VA en (titelvoerend) burgemeester van Antwerpen, heeft een uitgesproken fascinatie voor de Romeinse geschiedenis. Deze interesse weerspiegelt zich niet alleen in zijn politieke retoriek, maar ook in de manier waarop hij zichzelf en zijn leiderschap positioneert. Sommigen zien hierin een vorm van ‘keizerscultus’, waarbij De Wever zichzelf presenteert als een redder van het vaderland, vergelijkbaar met figuren als Julius Caesar.

‘België is een mislukt experiment’, oreert De Wever al jaren. Zoals Caesar Gallië wilde civiliseren met Romeinse wegen en wetten, zo lijkt De Wever zijn missie te zien: Vlaanderen naar de glorie leiden, al dan niet over de rokende puinen van België heen. En zoals iedere zichzelf respecterende keizer weet: als je onsterfelijk wil worden, dan moet je het onmogelijke waarmaken. Als Vlaams-nationalist België opnieuw verbinden.

De Wever heeft meermaals zelf verwezen naar historische figuren uit de klassieke oudheid om zijn politieke visie te duiden. Zo identificeerde hij zich in interviews in Knack en De Tijd met zowel Cicero als Augustus, leiders die bekend stonden om hun strategische inzicht en hervormingsgezindheid. Cicero was vooral bekend om zijn redenaarskunsten. De Wever heeft het dus niet van vreemden, maar Cicero eindigde met zijn hoofd op een spies – niet de meest benijdenswaardige loopbaan.

Daarom misschien liever Augustus, de eerste echte keizer, de man die Rome transformeerde van een door chaos geteisterde republiek naar een strak geleide autocratie. In een interview met De Tijd stelde hij: ‘Augustus heeft zijn macht kunnen consolideren door economische en fiscale hervormingen door te voeren. Daarin herken ik mezelf.’ Critici beschuldigen De Wever van grootheidswaanzin en wijzen op de gevaren van dergelijke zelfverheerlijking binnen de politieke en publieke sfeer.

Een economische droom

Deze woorden echoën door in het recent gepresenteerde Belgische regeerakkoord onder leiding van premier De Wever. Daarin worden verschillende ambitieuze hervormingen voorgesteld. Al zie ik amper hervormingen op vlak van democratische betrokkenheid van de burgers en de strijd tegen ‘big data’. Het belangrijkste onderdeel van het regeerakkoord gaat over de fiscale en economische hervormingen. De regering streeft ernaar het nettoloon van werknemers te verhogen door middel van verschillende maatregelen, zoals de verhoging van de belastingvrije som en de verlaging van de bijzondere socialezekerheidsbijdrage.

Daarnaast wordt een belasting op meerwaarden geïntroduceerd, waarbij een tarief van 10 procent wordt gehanteerd op de verkoop van financiële activa, met een vrijstelling voor de eerste 10.000 euro aan meerwaarden. Deze hervormingen zijn bedoeld om het verschil tussen werken en niet-werken te vergroten en de fiscale rechtvaardigheid te verbeteren. Zo hoopt De Wever de Belgische economie opnieuw op toerental te krijgen.

Ook is er een focus op een strenger migratiebeleid, waarbij de regering streeft naar een meer ordelijke en humane migratiepolitiek door deze strikter te maken. Daarnaast wordt de kernuitstap teruggedraaid, met plannen om nieuwe kernreactoren te bouwen. Ook de defensie-uitgaven worden verhoogd om te voldoen aan de NAVO-normen, met een geplande stijging van de huidige 1,3 procent van het bruto binnenlands product naar 2 procent tegen 2029 en 2,5 procent tegen 2034.

Stempel op geschiedenis

Deze hervormingen tonen De Wevers economische en veiligheidsambitie om België grondig te hervormen en zijn stempel op de geschiedenis te drukken. Net als de Romeinse keizers die hij bewondert, balanceert De Wever tussen het nastreven van persoonlijke ambities en het dienen van het publieke belang. De toekomst zal uitwijzen of hij zal worden herinnerd als een leider die een blijvende impact heeft gehad op de geschiedenis, of dat zijn ambities zullen worden gezien als een vorm van zelfverheerlijking zonder duurzame resultaten.

Of Bart De Wever ooit echt een standbeeld krijgt, of dat hij slechts herinnerd zal worden in politieke memoires en memes, blijft de vraag. Grote leiders worden vereeuwigd in marmer, maar vandaag lijkt X (voorheen Twitter) de plaats waar politieke legendes overleven. Misschien is dat wel de ultieme ironie: terwijl De Wever zich spiegelt aan keizers van weleer, zal zijn erfenis niet in Romeinse inscripties voortleven, maar in tweets, bodemloze discussies en politieke analyses.

Ave, Bartus Maximus! En moge de geschiedenis het tegendeel bewijzen.