Actualiteit, Buitenland
Emmanuel Macron en veiligheidsexpert Alexandre Benalla in betere tijden

Wordt Frankrijk een boevenstaat?

‘Voyoucratie’

Een aardig nieuw woord in de Franse taal is voyoucratie. Voor wie onder u het woord voyou kent, moet de betekenis duidelijk zijn: een boevenrijk, waar niet het volk maar de schurken het voor het zeggen hebben. U denkt, nu zal het over de buitenwijken van Parijs gaan — en inderdaad bestaat daar een film over uit 2015 met ‘Voyoucratie’ als titel, maar nee, deze keer niet. Want sinds kort wordt het woord ook gebruikt voor de Franse republiek onder Macron.

Dat heeft de president voornamelijk te danken aan twee naaste medewerkers die voor schandaal zorgen: de heren Jansen en Janssen, pardon, Benalla en Bellatar.

Stand-up comedian

Yassine Bellatar is een mislukte islamitische stand-up comedian en doet sinds maart officieel iets voor Macron met beleid aangaande de banlieues. Officieus lijkt hij meer een presidentiële pitbull, die via Twitter of als gast in talrijke tv-programma’s iedereen schoffeert die kritiek durft te hebben op het reilen en zeilen van de multiculti-samenleving. Zoals de premier onder Hollande, Manuel Valls, of zoals de zeer geliefde filosoof Raphaël Enthoven.

Een maand of twee geleden vroeg Bellatar nog per tweet om ontslag van Didier Deschamps, de coach van het Franse voetbalelftal. Die had ook iets verkeerds gezegd, en een nagenoeg zwart elftal kon toch geen witte trainer hebben. Waar het hem eigenlijk om ging, was dat Deschamps de stervoetballer en relschopper van Algerijnse komaf Benzema niet had opgesteld. Na het behalen van de titel hoorde je hem niet meer over Deschamps, maar schold hij vanwege diezelfde titel iedereen de huid vol die moeite heeft met immigratie, zeg maar 70% van de Fransen.

Bellatar bracht afgelopen februari ook nog wat uren in de cel door. Hij had zich gediscrimineerd gevoeld omdat een agent hem en zijn kleine zoontje niet onmiddellijk doorgang had verleend, terwijl hij zich in het gevolg van Macron bevond. Vervolgens had hij de betreffende agent uitgescholden en bedreigd. Altijd onverstandig in Frankrijk, wie je ook bent of denkt te zijn.

Om een lang verhaal kort te maken: Bellatar is om de week in het nieuws omdat hij deze of gene voor racist uitmaakt of anderszins schoffeert. Zijn grootste vriend is de meermaals — ook in België — voor openbaar antisemitisme veroordeelde ‘komiek’ Dieudonné. Niemand begrijpt eigenlijk waarom Macron hem een baan op het Elysée heeft gegund. Bellatar is een soort Kuzu, de man die voor Erdogan in de Nederlandse Tweede Kamer zit, en laatst zei dat iedere Nederlander met kritiek op de integratie van Turken en Marokkanen zelf maar op moet rotten. Het verschil met Kuzu is dat die (nog) niet voor Rutte werkt.

‘Expert in veiligheidszaken’

Nu die andere medewerker van Macron, Alexandre Benalla, een zogenaamde expert in veiligheidszaken, in feite een veredelde lijfwacht. Hij heeft het nog bonter gemaakt. Op 1 mei, de nationale feestdag waarop traditiegetrouw veel wordt gedemonstreerd, bevond hij zich in Parijs met een eenheid van de CRS, de Franse Mobiele Eenheid. Hij had een officiële politiehelm en een knuppel te leen gekregen, en ging op zeker moment volledig los op enkele demonstranten —voor de lol of hormonaal aangestuurd, wie zal het zeggen.

Het is gefilmd, hoe hij eerst een vrouwelijke demonstrant zeer hardhandig afvoert, en daarna een mannelijke demonstrant tegen de grond slaat met zijn knuppel. Die video stond al snel online. Misschien was hij bedwelmd door deze ultra-violence, en dacht hij onherkenbaar te zijn vanwege helm, maar kort daarna publiceerde Le Monde duidelijke foto’s van zijn gezicht achter het vizier.

De stafchef van het Elysée liet desgevraagd weten dat het inderdaad Benalla was die zo tekeer ging. En ja, hij had toestemming gekregen om op deze dag met de CRS op stap te gaan, maar alleen als waarnemer. Inmiddels is een ontslagprocedure tegen hem begonnen en is hij aangehouden. Het parket van Parijs heeft een onderzoek geopend. Niemand verwacht daar al te veel van, omdat zijn baas Macron heet.

Laat dit even rustig op u inwerken: een lijfwacht die — zoals uit foto’s blijkt — op intieme voet is met de president van Frankrijk, mept blijkbaar voor de lol anoniem demonstranten in elkaar. Of zou hij opdracht hebben gekregen om een handje mee te helpen met het neerslaan van een betoging? Dat zal wel niet, maar men vraagt zich nu toch dingen af. Stel je toch eens voor dat die keurige Macron, of mensen om hem heen, knokploegen afsturen op demonstranten…

President van de rijken

Er zijn maar weinig presidenten geweest die groeiden in hun ambt, en het ziet er nu al niet meer naar uit dat Macron daar één van zal zijn. De man is zoals bekend een rabiate eurofiel, en een liefhebber van mondialisering en open grenzen. Hij beweerde in een verkiezingstoespraak dat de Franse cultuur niet bestaat. Nee, die cultuur zou altijd en vooral nu in beweging zijn, met iedereen die Frankrijk binnenkomt. Een Nederlander zou de schouders ophalen als zoiets werd beweerd over zijn cultuur, maar veel Fransen niet.

Wat ook niet helpt in een land waar nog honderden burgemeesters lid van de communistische partij zijn, is dat Macron zijn naam als president van de rijken voortdurend eer aan doet. Hij schafte voor een half miljoen euro een nieuw servies aan voor het presidentiële paleis, en liet weten dat hij en Brigitte een flink zwembad hebben besteld voor het presidentiële buitenverblijf, dat slechts een paar stappen van de Middelandse Zee afligt. Uiteraard op kosten van de contribuable, de belastingbetaler.

Begin dit jaar maakte hij zogenaamd uit milieuoverwegingen diesel zowat een kwartje per liter duurder, en onlangs besloot zijn premier de maximumsnelheid op provinciale wegen te verlagen van 90 naar 80 kilometer per uur. Ik verbaas me er nu nog over dat deze twee maatregelen niet meer protest opriepen.

Ongemanierde leiders

Waar Fransen slecht tegen kunnen, is als hun leiders ongemanierd zijn. Er kwam dan ook veel kritiek op Macrons hufterige gedrag tijdens de wedstrijden van het Franse elftal. Recht voor het beteuterd kijkende koninklijk paar van België ging hij fysiek helemaal uit zijn dak bij ieder doelpunt van Frankrijk.

Zo ging het ook met de vrouwelijke president van Kroatië. Wat later ging hij juist weer overdreven leuk doen tegen deze blonde dame, zo te zien had hij toen al een flinke slok op. Zijn eigen Brigitte, net zo blond als het Kroatische staatshoofd maar zo’n 20 jaar ouder, zag je op de achtergrond toekijken, not amused.

De laatste opiniepeilingen wijzen dan ook uit dat het wereldkampioenschap Macron weinig goed heeft gedaan: zijn populariteit is gelijk gebleven, ruim 40%. In tegenstelling tot Chirac in 1998, toen Frankrijk — in eigen land — de wereldbeker won: zijn populariteit steeg enorm.

Alexander van der Meer

Zuivere wiskundige, documentairemaker ('Belfast Taxi', 'Coming Soon', e.v.a.), en romanschrijver ('De Knapste Man van Nederland', Augustus, 2011).
Doorbraak.be is een uitgave van vzw Stem in het Kapittel i.s.m. Perruptio cvba Hoofdredacteur: Pieter Bauwens Webbeheer: Dirk Laeremans