Ik stap (niet) over naar cd&v

Het zat er volgens velen allang aan te komen: ik zou mijn partij verlaten. En jawel, ik doe het: maar om trouw te blijven aan mijn tegendraadse zelf ga ik niet naar de N-VA zoals voorspeld, maar naar cd&v. Niet omdat ik de politisering van het conflict in Gaza steun, of omdat ik wél weet wat er met Pinksteren gevierd wordt. Wel omdat ik me zorgen maak om de Vlaamse landbouwer.

Althans, dat is wat een Vlaams parlementslid en toevallig ook voormalig kabinetschef van Zuhal Demir me onlangs publiekelijk ‘adviseerde’, nadat ik via sociale media mijn bezorgdheid had geuit over stadsmussen die naar het platteland verhuizen en vervolgens landbouwers voor de rechter slepen wegens geur- of lawaaihinder. Een voorval dat me aan het denken zette over twee zaken: de particratie en de manier waarop onze samenleving naar natuur en landbouw kijkt.

Rep en roer

Laat me, gezien de actualiteit, met dat laatste beginnen. Vaak wordt beweerd dat de landbouwlobby alles voor het zeggen heeft: dat boeren eindeloos kunnen vervuilen ten koste van onze natuur omdat hun belangen zo stevig verdedigd worden. Wat al te vaak níet belicht wordt, is dat er óók een natuurlobby bestaat die haar stempel op de politieke agenda wil drukken – en daar bovendien zeer ver voor gaat. Geloof me niet op mijn woord, kijk gewoon naar de stad Antwerpen vandaag.

Een hele buurt in rep en roer en dagenlang in het nieuws omdat er 62 bomen gekapt worden – waarvoor er overigens méér in de plaats komen, maar dat terzijde. Dat het stadsbestuur pragmatischer had kunnen handelen door buurt en district nauwer te betrekken, daar ben ik het mee eens. Maar dat de reactie – met zelfs een wake voor de gekapte bomen – zulke proporties aanneemt, is toch wel hallucinant.

Mensen boven bomen

Bomen vervullen ontegensprekelijk belangrijke functies en we moeten zorgdragen voor onze natuur. Maar nog belangrijker dan bomen zijn mensen. Mensen voor wie een buurt veiliger wordt gemaakt en voor wie het openbaarvervoersaanbod wordt uitgebreid. Wat niet alleen die buurt, maar de hele stad ten goede komt.

Dan vraag ik me toch af wat een partij als de PVDA – die zegt op te komen voor wie de tram neemt – bij dat protest komt doen, behalve de gemoederen ophitsen voor eigen electoraal gewin. Maar de échte vraag is deze: zou er evenveel commotie zijn ontstaan in een nabijgelegen district zoals Hoboken, waar de bevolking er nét iets anders uitziet? Waar de luxe ontbreekt om op zondagmiddag naar een Boomfeest te trekken en de dagelijkse zorgen het kappen van bomen overstijgen? Dat is een ongemakkelijke bedenking, en vooral één die ik in geen enkele analyse zag terugkomen.

Procedures aanspannen

Wie in de stad gaat wonen, moet beseffen dat hij in een stad woont – en niet op het platteland. Net zoals wie op het platteland gaat wonen de voor- én nadelen daarvan moet aanvaarden – of die nu van landbouwers of van wilde dieren komen.

Dat ik gedeputeerde ben voor landbouw en dus de belangen van die sector ten volle verdedig, zal ik allerminst ontkennen. Maar in de eerste plaats was mijn pleidooi er één voor verdraagzaamheid. Want net zoals ik nooit begrepen heb dat er destijds klachten kwamen tegen de Antwerpse Sinksenfoor – de lasten én lusten van ‘het Zuid’ waren voor elke bewoner op voorhand bekend – begrijp ik ook niet dat nieuwkomers procedures aanspannen tegen landbouwers die al generaties lang aan het werk zijn.

Maar die verontwaardiging is volgens sommigen enkel weggelegd voor cd&v-leden. Ik zou als Vooruit-politica toch niet bekommerd mogen zijn om onze boeren? Want hoewel zij evengoed de werkende klasse representeren wiens belangen mijn partij met hart en ziel zegt te verdedigen, plakt dit thema eerder op een andere partij. Van mij wordt verwacht dat ik me beperk tot gezondheid, welzijn en koopkracht. Heel af en toe mag ik me als ex-commissaris zelfs eens uitspreken over veiligheid, en zelfs dat wordt mij meestal niet in dank afgenomen. De rest is blijkbaar strikt afgebakend per partij. En wie buiten zijn hokje denkt, krijgt meteen te horen: terug naar uw kot.

Denkfout

Precies daarin schuilt het grotere probleem van ons politieke systeem. Het is een denkfout die ik van een volksvertegenwoordiger niet verwacht. Want hij vertegenwoordigt niet alleen zijn eigen kiezers en belangenorganisaties. En zelfs áls hij dat zou doen, dan nog houdt het geen steek: zij vormen helemaal geen homogene groep, maar verschillen onderling vaak grondig in mening en achtergrond. En daarom ligt er voor wie aan de knoppen zit maar één opdracht: niet partij- of kiezersbelangen verdedigen, maar het belang van íedere Vlaming.

Politiek zou een stuk daadkrachtiger zijn als we zwart-witdenken inruilden voor grijs en opgeklopte woede voor redelijkheid. Maar zolang wij beleidsmakers dat niet doen, waarom zouden onze burgers dan wel genuanceerd naar de samenleving kijken?

Al dit om te zeggen: moedig uw beleidsmakers aan zich in te zetten voor verschillende thema’s, los van het feit of zij daar electoraal voordeel uit halen. Voor mij zal dat de komende jaren alleszins landbouw zijn. En in de tussentijd, als u het me toestaat, blijf ik dat voorlopig nog even bij Vooruit doen.