fbpx


Wetenschap

Jean-Michel Dogné (vaccinveiligheidsexpert EMA): ‘Meer meldingen van bijwerkingen covidvaccin dan bij andere medicijnen’

Statistisch voordeel reëel, maar mensen krijgen te weinig informatie over risico's en baten


Aangeboden door deze bibliotheek


Dit plus-artikel wordt u aangeboden door deze bibliotheek die voor u een abonnement nam.

Vindt u het interessant? Neem dan vandaag uw eigen gratis proefabonnement van 30 dagen.



Vanaf 50 jaar is er een statistisch significant voordeel aan een covid-boostervaccin. Maar de voorbije covid-vaccinatiecampagnes hebben geleid tot veel gemelde bijwerkingen, meer dan bij andere medicijnen. Een flink deel van die meldingen houdt echter niet noodzakelijk verband met het vaccin zelf. Dat zegt Jean-Michel Dogné, Belgisch expert vaccinveiligheid bij het Europees geneesmiddelenagentschap EMA. Op 25 maart ligt een nieuw nummer van Doorbraak Magazine in de krantenwinkel. Daarin leest u het volledige en  en diepgravend interview met Jean-Michel Dogné.  Dogné…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Vanaf 50 jaar is er een statistisch significant voordeel aan een covid-boostervaccin. Maar de voorbije covid-vaccinatiecampagnes hebben geleid tot veel gemelde bijwerkingen, meer dan bij andere medicijnen. Een flink deel van die meldingen houdt echter niet noodzakelijk verband met het vaccin zelf. Dat zegt Jean-Michel Dogné, Belgisch expert vaccinveiligheid bij het Europees geneesmiddelenagentschap EMA.

Op 25 maart ligt een nieuw nummer van Doorbraak Magazine in de krantenwinkel. Daarin leest u het volledige en  en diepgravend interview met Jean-Michel Dogné. 

Dogné blijft voorstander van een vrijwillige brede vaccinatiecampagne, maar durft wel bepaalde beleidskeuzes kritisch tegen het licht houden. Mensen moeten beter individueel worden geïnformeerd over de risico’s en de baten van vaccinatie, vindt hij.

Geen verplichting

Dogné: ‘Voor jonge mensen is het voordeel van covidvaccinatie klein, maar nét iets groter dan het risico op een zware covid. Ieder individu moet echter zelf de beslissing nemen over vaccinatie. Daarom ben ik geen voorstander van verplichte vaccinatie.’

In een lang interview gaat Dogné, tevens expert bij het Belgische geneesmiddelenagentschap FAGG en hoofd van het departement farmacie aan de Universiteit van Namen, uitgebreid in op de voorbije covid-vaccinatiecampagne. Zeldzaam voor een wetenschapper op zijn niveau, is dat Dogné daarbij niet alleen oog heeft voor het puur cijfermatige, maar ook voor het ethisch-maatschappelijke. Zelf zegt hij dat de kracht van de covidvaccins snel afneemt, zeker bij oudere mensen.

Dogné: ‘Vanaf de leeftijd van 50 jaar hebben mensen zeker belang bij een derde vaccinatiedosis. In de leeftijdscategorie 18-50-jaar is er weinig meetbaar efficiëntie-effect wat betreft de booster, net als bij de 12 tot 17-jarigen. Vanaf 50 jaar is er dus een statistisch significant voordeel aan de boostervaccinatie.’

Groepsimmuniteit

‘We beschikten al vroeg over de gegevens dat de vaccins niet 100% efficiënt waren,’ vervolgt Dogné. ‘Al in maart 2021 verschenen er wetenschappelijke artikels die ons vertelden dat groepsimmuniteit door vaccinatie niet mogelijk was.’

Waarom hebben we dat niet benadrukt aan het begin van de vaccinatiecampagne?

‘Omdat we niet ‘100% vaccinatie’ konden eisen, want dat impliceert dat kinderen jonger dan 5 mee moesten gevaccineerd worden. We moesten zoveel mogelijk mensen vaccineren.’

De vaccin-expert ziet dat de perceptie over covid verandert. ‘Tijdens de oorspronkelijke Wuhan-variant en de Delta-variant wilde niemand het gesprek voeren over groepsimmuniteit als gevolg van natuurlijke infectie. Omikron kan daar misschien verandering in brengen. De combinatie van immuniteit door vaccinatie en natuurlijke immuniteit, zal de bevolking waarschijnlijk voor meer dan 90% voldoende immuun maken. Mijn hoop is dat een nieuwe generatie nasale vaccins (toe te dienen via de neus, red.), in combinatie met natuurlijke besmetting en basisvaccinatie, zal leiden tot een stabiele situatie van groepsimmuniteit.’

Zeldzaam bij jongeren?

Wat is dan de logica van de brede vaccinatie nu, ook van jonge en gezonde mensen?

Dogné: ‘Het is niet omdat een bepaalde ernstige ziekte zeldzaam is, dat we ze niet moeten proberen voorkomen. Dat is dezelfde logica als bij polio of tetanus. Het blijft altijd belangrijk om ziektesymptomen te voorkomen, want wie geen symptomen heeft, die kan doorgaans niet zo direct iemand anders besmetten.’

‘Zelfs al werkt covidvaccinatie dus niet transmissiebeperkend, studies tonen toch aan de transmissie tot op bepaalde hoogte wel degelijk wordt tegengegaan gedurende een beperkte periode. Statistisch gezien valt er dus wel wat voor te zeggen om gezonde mensen te vaccineren, omdat het risico op besmetting dan globaal genomen afneemt.’

Bijwerkingen vaccins?

‘De covidvaccins hebben aanleiding gegeven tot heel veel meldingen van bijwerkingen, meer dan voor enig ander medicijn,’ weet Dogné verder in het interview. ‘Daar zijn enkele mogelijke verklaringen voor. Eén: er is nog nooit op deze schaal een meldingscampagne voor bijwerkingen opgezet, wereldwijd. Twee: nog nooit is er zoveel aandacht geweest voor een vaccin of geneesmiddel als voor deze vaccins.’

‘We hebben nog nooit op deze korte termijn een vaccin op de markt gebracht. Daardoor willen zowel artsen als gevaccineerden zoveel mogelijk bijwerkingen melden. Drie: vaccins zijn reactogeen, wat wil zeggen dat de meeste mensen voelen dat ze een vaccin gekregen hebben. Zo werken ze. We hadden ons dus ergens wel verwacht aan zoveel gemelde bijwerkingen.’

‘Meldingscijfers zijn ook altijd een onderschatting. Voor elke melding kan je ervan uitgaan dat er minstens tien soortgelijke bijwerkingen zijn die niet gemeld zijn,’ voegt Dogné eraan toe.

‘Globaal genomen zijn de baten van vaccinatie echter nog altijd groter dan de risico’s, ook voor jonge mensen. Myocarditis is voor jonge mensen een bijwerking van de vaccinatie, maar wordt nog altijd meer veroorzaakt door infectie met Covid zelf. Maar op individueel niveau zijn er natuurlijk wel degelijk mensen die slachtoffer zullen zijn van myocarditis door vaccinatie, en het misschien nooit door Covid hadden gekregen. De keuze bij een vaccinatiecampagne gaat echter naar wat beter is voor het collectieve niveau.’

‘Maar wat ik wil benadrukken, is dat mensen op persoonlijk niveau wel degelijk beter moeten geïnformeerd worden over de risico’s en de baten. Voor jonge mensen betekent dat dat het voordeel van vaccinatie klein is, maar nét iets groter dan het risico op zware covid. Die zaken moeten met de huisarts worden doorgesproken, en vervolgens moet elk individu zelf een beslissing nemen.’

‘Daarom ben ik geen voorstander van verplichte vaccinatie. Ik zal nooit iemand van 20 veroordelen omdat hij zich niet laat vaccineren. De individuele keuze is belangrijk, maar moet geïnformeerd zijn. Dat wil zeggen dat een persoon zich ook ten volle bewust moet zijn van de risico’s van niet vaccineren.’

Aansprakelijkheid

Sceptici van de vaccinatiecampagne wijzen vaak op het ontbreken van aansprakelijkheid voor bijwerkingen van de nieuwe covidvaccins. Dat spreekt Dogné tegen. ‘Er is een gedeelde verantwoordelijkheid tussen de Europese lidstaten van het EMA, en de producent, afhankelijk van de bijwerking. Op de website van het FAGG staat een hele procedure voor wie klacht wil neerleggen na een bewezen bijwerking. Belangrijk om hierbij te vermelden is dat de vaccinproducent wel degelijk de verplichting heeft om de bijwerkingen en risico’s van haar product op te volgen.’

‘Bij een vaccinatieverplichting door de overheid is het de ethische verplichting van een land om een compensatiemechanisme uit te werken voor vaccinatieschade. Ik heb nu echter geen weet van een verplichte vaccinatie die wordt uitgewerkt in België.’

Lees meer in Doorbraak Magazine vanaf 25 maart in de krantenwinkel. Meer info: https://doorbraak.be/magazine/

Christophe Degreef