fbpx


Actualiteit, Religie
kerk

Jezus’ etnisch profiel

Ook Jezus onderworpen aan racialisering



Christenen die zich progressief noemen, lopen elke nieuwe ideologische mode achterna. Het begint al met het woord ‘progressief’, dat verwijst naar het grondig onchristelijke idee van vooruitgang. Hoewel het christendom een plaats weet te geven aan de vooruitgang in de wetenschap (al zouden Hypatia of Giordano Bruno daar wellicht anders over denken), is er betreffende de dogma’s per definitie geen vooruitgang denkbaar. Als een geloofswaarheid ten tijde van de stichting gold, geldt zij nog steeds, anders is het de waarheid…

Plus artikel - gratis maandabonnement

U heeft een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U heeft reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement



Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.







Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder je email adres en je naam en we maken een nieuw wachtwoord (als je een account hebt) of we maken automatisch een account aan.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Christenen die zich progressief noemen, lopen elke nieuwe ideologische mode achterna. Het begint al met het woord ‘progressief’, dat verwijst naar het grondig onchristelijke idee van vooruitgang. Hoewel het christendom een plaats weet te geven aan de vooruitgang in de wetenschap (al zouden Hypatia of Giordano Bruno daar wellicht anders over denken), is er betreffende de dogma’s per definitie geen vooruitgang denkbaar. Als een geloofswaarheid ten tijde van de stichting gold, geldt zij nog steeds, anders is het de waarheid niet en is heel de daarrond gebouwde godsdienst zinloos.

De tijdsgeest bijbenen

Stat crux dum volvitur terra, ‘het kruis staat rechtop terwijl de wereld ronddraait’. Zo luidde de opvatting van de Kerk (mutatis mutandis ook de niet-katholieke Kerken) over haar eigen betrekking tot de wereld. De Kerk blijft in het midden terwijl de samenleving van links naar rechts slingert en opeenvolgend steeds nieuwe modes in doen en denken omarmt. Pogingen om de Kerk voor een eigentijds karretje te spannen, worden in beginsel afgewezen. De Kerk heeft haar eigen agenda, en dwingt daardoor bij vriend en vijand respect af.

Of beter: zij had haar eigen agenda en dwong daardoor respect af. Want in de katholieke, anglicaanse en de meeste protestantse Kerken is dat verleden tijd. Het scherpst zien we die cesuur in de Roomse Kerk. Het Tweede Vaticaans Concilie (1962-65) stond in het teken van het aggiornamento. Het ‘bij de tijd komen’, ‘de tijdsgeest bijbenen’. Zo werd het Latijn afgeschaft. Voorheen was de Kerk universeel (‘katholiek’). Je kon in Sao Paulo dezelfde mis bijwonen als in Vlaanderen. Nu wilde men echter ‘dichter bij de mensen’ staan. Dus verder gescheiden van alle niet-taalgenoten, die Christus nochtans evengoed was komen redden. Je kan al heel de week onder taalgenoten verkeren, was een uurtje Latijn dan te veel? Onbegrijpelijk sentimenteel.

Zelfs Jezus onderworpen aan racialisering

Van het Christelijke zelfrespect is steeds minder over. Getuige het gekruip van de huidige paus voor het eenheidsdenken en de islam. Vandaar nu de toenemende onderwerping van niemand minder dan Jezus Christus aan de om zich heen grijpende racialisering.

Kort voor een vooraanstaande progressieve katholiek mij op Facebook ontvriendde (want onverdraagzaam tegen levensbeschouwelijke diversiteit), bezwoer hij mij dat Jezus toch wel wat donkerder was dan de gemiddelde Europeaan. Meer een soort ‘Syrische vluchteling’, of een Palestijnse versie van Alan Kurdi. Omdat ik op zondagmorgen vaak de radio heb opstaan, was dat vertoog mij al wel bekend. De pastoors van tegenwoordig zijn maar middelmatige figuren, meelopers. Zij wedijveren dus om een schouderklopje vanwege de opiniehegemonen door een zo progressief mogelijk vertoog. Vandaag impliceert dat de racialisering van allerhande dossiers (opvallendst het islamdebat). Maar dat zelfs Jezus mee in het bad getrokken wordt, is theologisch eigenlijk wel straf.

Jezus is één van ons

In dat licht verbaast het niet dat de media nu prelaten over de uitbeelding van Jezus als blanke man uitvragen. CNN (27 juni) behandelt de preciseringen daarover door de aartsbisschop van Canterbury, Justin Welby. Die liet zich in zoverre doen dat hij toezegde om de beelden in zijn eigen kathedraal te inspecteren en gebeurlijk onwaardig bevonden figuren te verwijderen. Maar hij hield de Kerk in het midden en merkte op dat die in niet-blanke samenlevingen geen blank Jezusbeeld opdringt. ‘Je gaat de kerken binnen en je ziet geen blanke Jezus: je ziet een zwarte Jezus, een Chinese Jezus, een Midden-Oosterse Jezus — wel het natuurgetrouwste — een Fijiaanse Jezus. Zoveel uitbeeldingen als er culturen zijn.’

Dat is geen kwestie van ijver tot dekolonisatie. Met uitzondering van de beginperiode van de kolonisatie (en die is wel degelijk voorbij) is Jezus altijd aan de gelovigen en de kandidaat-bekeerlingen voorgesteld als één van hen. In toga bij de Romeinen, donkerkleurig bij de Ethiopiërs, als Europeaan bij Van Eyck en Rubens. Gezien de christelijke theologie van Gods menswording is dat maar logisch.

Welby legde bovendien uit — en we hopen dat het beperkte brein van de neoracisten het kan vatten — dat die afbeeldingen, met hun materiële bepaaldheden naar onder meer kleur, ‘niet zijn wat wij aanbidden’. Want ‘zij herinneren maar aan de universaliteit van de god die volledig mens werd’. Er bestaat wel degelijk een dimensie die uitstijgt boven de raciale kenmerken waartoe totalitaire geesten ons tegenwoordig trachten te reduceren.

Koenraad Elst

Koenraad Elst is orientalist en auteur van een dertigtal boeken.