Marokkaans-Belgische terrorist krijgt paspoort en mag terugkeren naar ons land

De Marokkaanse terrorist Abdelkader Belliraj (67) krijgt gratie van de Marokkaanse koning én een nieuw paspoort van de Belgische staat. Een opvallend parcours, zeker gezien het strafblad van de man. In Marokko werd hij in 2010 tot levenslang veroordeeld voor terrorisme, in België wordt hij verdacht van zes politieke moorden, al is zijn dossier wel verjaard. 

Abdelkader Belliraj werd op 31 maart vrijgelaten uit de gevangenis van Oudaya in Marokko. De man kreeg gratie van Mohammed VI ter gelegenheid van Eid al-Fitr, het einde van de ramadan, samen met 1.532 anderen, waaronder een dertigtal veroordeelden voor extremisme en terrorisme.

Belliraj werd vijftien jaar eerder veroordeeld voor zijn rol bij een poging tot een staatsgreep en betrokkenheid bij terrorisme. In 2022 werd zijn straf ingekort tot 25 jaar. Volgens mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch werd Belliraj in de Marokkaanse gevangenis ‘in onmenselijke omstandigheden vastgehouden’.

Politieke moorden

Nu Belliraj op vrije voeten is bestaat de kans dat hij naar België terugkeert. ‘Hij heeft de Belgische nationaliteit, heeft familie in ons land en kreeg een Belgisch paspoort op de ambassade in Rabat’, zo verklaarde minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V) als antwoord op een parlementaire vraag van Alexander Van Hoecke (Vlaams Belang).

Want ook in ons land is Belliraj bekend. Zo wordt zijn naam gelinkt aan zes politieke moorden in 1988 en 1989. Voldoende bewijzen vond men niet tegen Belliraj, dus volgde er nooit een veroordeling. In Marokko bekende hij de moorden, maar volgens zijn verdediging volgde deze bekentenis na foltering. Het dossier van Belliraj verjaarde uiteindelijk in 2020. Wel werd hij verschillende keren veroordeeld voor wapenhandel, handel in valse paspoorten en geweldpleging.

Informant?

Zelf beweert de Marokkaan dat hij als informant werkte voor de Belgische Staatsveiligheid. Volgens VRT NWS hielp hij een aanslag in een Europees land te verijdelen. Ook zou Belliraj geïnfiltreerd zijn in criminele organisaties en zou hij enkele weken voor de terreuraanslagen van 9/11 nog gedineerd hebben met Osama bin Laden, het brein achter Al Qaeda.

Naar verluidt zou hij op die manier veel informatie over Al Qaeda hebben bezorgd aan de Belgische veiligheidsdiensten en misschien ook aan de Amerikaanse CIA of Marokkaanse inlichtingendiensten.

Belliraj stond ook centraal in ‘Het geheim van Belliraj’, een boek van journalist Georges Timmerman. Daarin schrijft hij over de banden van de Marokkaan met inlichtingendiensten en terreurgroeperingen. De Staatsveiligheid wil niet bevestigen dat Belliraj een informant is. ‘Wij zijn sowieso al karig en discreet met antwoorden, en zeker over eventuele informanten’, zo verklaart een woordvoerder.

Staatsveiligheid op de hoogte

‘Qua signaal kan dit tellen. Een veroordeelde terrorist krijgt vlotjes een paspoort op de Belgische ambassade en kan zonder problemen terugkeren naar ons land’, zo reageert Van Hoecke op de beslissing van Verlinden. ‘Dit is een heel beladen dossier. Ook is het een vreemd signaal naar slachtoffers toe om hem gratie te verlenen omwille van de ramadan.’

Of Belliraj van plan is opnieuw naar ons land af te reizen, is nog niet duidelijk. Wel geeft Verlinden mee dat ‘de relevante veiligheidsdiensten, waaronder de Staatsveiligheid, goed op de hoogte zijn van het risico’.

Gangbare praktijk

Dat Belliraj nu een Belgisch paspoort krijgt en naar ons land terug kan keren, is toch opmerkelijk. In het verleden werd namelijk net heel streng opgetreden tegen veroordeelde terroristen.

Toen Sharia4Belgium-kopman Fouad Belkacem in januari 2016 werd veroordeeld tot twaalf jaar cel en 30.000 euro geldboete, als leider van een terroristische organisatie, leidde dat tot een debat over het behoud van zijn Belgische nationaliteit. Uiteindelijk besliste het Antwerpse parket-generaal in 2018 dat hij een permanente bedreiging vormde voor de openbare veiligheid en ontnam men hem de Belgische nationaliteit.

Het afnemen van iemands nationaliteit is ook een gangbare praktijk, zeker sinds de terreuraanslagen van 2015-2016 en de daaropvolgende antiterreurwet. Ook van veroordeelde Syriëstrijders wordt de nationaliteit regelmatig afgepakt. De voorwaarde is wel dat ze nog minstens één andere nationaliteit hebben.