fbpx


Ethiek

Moet abortus weer een ‘kwestie’ worden? Neen toch?

Over juridische ‘symfonieën’ en politiek getouwtrek



Als het in Washington regent, druppelt het in Brussel. Na de recente uitspraak van het Amerikaanse Hooggerechtshof,- het zogenaamde Dobbs-besluit - waarin de federaal gegarandeerde abortusrechten worden teruggedraaid en aan de lokale wetgeving worden overgelaten - oppert men aan deze zijde van de oceaan ook hier en daar dat het tijd is voor een revisie. In een Doorbraak-column van 27 juni laat Drieu Godefridi zich in lyrische termen uit over dat ‘meesterlijk arrest’, als een ‘symfonie van het recht in…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Als het in Washington regent, druppelt het in Brussel. Na de recente uitspraak van het Amerikaanse Hooggerechtshof,- het zogenaamde Dobbs-besluit – waarin de federaal gegarandeerde abortusrechten worden teruggedraaid en aan de lokale wetgeving worden overgelaten – oppert men aan deze zijde van de oceaan ook hier en daar dat het tijd is voor een revisie.

In een Doorbraak-column van 27 juni laat Drieu Godefridi zich in lyrische termen uit over dat ‘meesterlijk arrest’, als een ‘symfonie van het recht in actie, eenvoudig van vorm, breed en doordringend in zijn geschuif met precedenten, resonerend met de krachtige waarden die de Amerikaanse grondwet doorweven’, aldus de publicist.

Morele superioriteit

Terwijl we weten hoe die ‘meesterlijke symfonie’ tot stand is gekomen: via een compleet gepolitiseerde justitie waarbij een president rechters benoemt die ideologisch in zijn straatje liggen, met behulp van een senaat waarin zijn partij een meerderheid heeft.

Dit openbreken van de klassieke democratie via het benoemen van partijdige rechters, is voor Drieu Godefridi zelfs een teken van morele superioriteit van de Amerikaanse samenleving. Sta me toe dat tamelijk van de pot gerukt te vinden, als het over een land gaat dat niet eens een sociale zekerheidssysteem op poten krijgt, die naam waardig, waar de republikeins gezinde Fox-zender voor de meerderheid van de Amerikanen de enige informatiebron is, waar politici openlijk hun aanhankelijkheid aan de wapenlobby belijden, waar een president zijn aanhang oproept om de verkiezingsuitslag te negeren en het parlement te bestormen, en waar snotneuzen van 18 oorlogswapens kunnen kopen om dodelijke raids op scholen uit te voeren.

Over dat laatste hangt een bizarre paradox, als men het abortusgegeven erbij haalt: de grondwet geeft elke Amerikaan het recht om een wapen te dragen, bedoeld om te doden, maar als vrouwen het recht op hun eigen lichaam opeisen, heet het dat ‘God over het leven beslist, en niet de mens’.

Verklikkingssysteem

Deze hypocrisie verraadt waar het hier echt om gaat: de abortuskwestie is een breekijzer van de Trumpisten om af te rekenen met het liberale (volgens hen ‘communistische’) Amerika dat de verkiezingen nipt won. Het is een symbolenstrijd, waarin de conservatieve waardenpartij van weleer zich ontpopt tot een Machiavellistische machine die de macht om de macht wil, en flirt met de grondprincipes van de democratie.

Nu al heeft een van de rechters – Clarence Thomas – in een opiniestuk aangegeven dat ook het recht op anticonceptie en het homohuwelijk moeten herbekeken worden: voor de republikeinse partij is dit een strategie geworden om een conservatieve agenda door te drukken buiten de wil van de meerderheid om (volgens een Ipsos-peiling, uitgevoerd in mei van dit jaar, zou 63% van de Amerikanen politici steunen die het recht op abortus verdedigen).

Noteer ook dat in de conservatieve staat Missouri – die aan de basis ligt van de herziening – al een wetsvoorstel is ingediend dat ‘abortustoerisme’ verbiedt en een soort verklikkingssysteem onder burgers organiseert: je kan een premie krijgen als je iemand aangeeft die het toch zou proberen of hulp biedt. Welkom in vrij Amerika.

Het Dobbs-besluit lijkt een opmaat tot het inperken van burgerrechten tout-court. Ook dat is paradoxaal voor een waardenpartij die vrijheid als hoogste goed propageert en waarschuwt voor de deep state. Daarin komt religie weer opzetten als een ideologische motor, iets waar wij in Europa toch zeer wantrouwig tegenover staan. We verwerpen de theocratische principes van de islam, maar een christelijk fundamentalisme dat de rechtstaat zou overschaduwen is al even funest.

Voor de rest is het ideologiseren van de abortuskwestie, in een oorlog tussen links en rechts, of, godbetert, een cultuurstrijd, totaal heilloos. Het is ook in België het voorwerp geweest van een symbolenoorlog tussen het progressief-vrijzinnige en het conservatief-katholieke blok, boven de hoofden heen van mensen die er concreet mee te maken hebben. Laten we het in termen van gezond verstand proberen te vatten, met een zin voor menselijkheid waar, denk ik, in Vlaanderen een breed draagvlak rond bestaat. Ik resumeer in drie punten:

Zelfbeschikking

1) Vrouwen hebben een zelfbeschikkingsrecht op hun lichaam. De overheid is niet de eigenaar van de burger. Zij is er integendeel om diens vrijheid te waarborgen, binnen bepaalde perken die de vrijheid van anderen niet schaden. De overheid is er verder om de maatschappelijke orde te handhaven, de staatskas te beheren, zorgen dat de wegen er netjes bij liggen, en dat veiligheid en welzijn gegarandeerd worden. Niét om in te grijpen in het privé-leven en de persoonlijke keuzes van een individu.

2) Als een vrouw of meisje beslist tot abortus, is dat een ingrijpende emotionele en traumatische zaak, geen bagatel. Ik heb zelf een naast familielid dat in haar jonge jaren stiekem naar Nederland reisde om ‘het’ te laten wegnemen, en ik verzeker u dat zoiets sporen nalaat. Abortus is géén techniek tot geboortebeperking, maar een noodingreep om medische of sociale redenen. Een goede voorlichting en beschikbaarheid van anticonceptiva moeten deze noodgreep tot een minimum beperken. Over bedenktijd en tijdslimiet waarbinnen abortus kan, is wél een discussie mogelijk.

3) Het recht op leven? Natuurlijk is dat er. Maar laten we vooral focussen op de vraag of een kind ook veilig en gezond kan opgroeien. Overbevolking, kinderen die verwaarloosd worden of mishandeld, kroostrijke gezinnen met ouders die amper omkijken, het bekende ‘kweken als konijnen’ vooral in sociale lagen die het materieel al moeilijk hebben, vormen een grotere uitdaging en gaan veel meer over het recht op een waardig bestaan, dan vruchtafdrijving en de daarbij behorende eeuwige vraag wanneer we van ‘leven’ kunnen spreken.

We leven niet in China, en baas blijven over eigen lichaam blijft een grondrecht. Zie ook de vaccinatiediscussie. En vooral: laten we Amerikaanse issues, verbonden met de Amerikaanse politieke dramatiek, niet importeren. Zie BLM. Europa moet, als bakermat van de verlichtingsprincipes, een eigen moreel kompas volgen. Rechters moeten geen symfonieën schrijven, maar de wet toepassen. Meer moet dat niet zijn.

Johan Sanctorum

Johan Sanctorum is filosoof, publicist, blogger en Doorbraak-columnist.