fbpx


Europa
regulering

Na de scheiding

Kansen en uitdagingen van de brexit voor VK en EU



De Brexit-handelsonderhandelingen bieden zowel kansen als belemmeringen voor de EU en het Verenigd Koninkrijk. Pieter Cleppe samen wat de divorce deal voor de beide kanten van het Kanaal betekent — en wat er in het verschiet ligt.   Mogelijkheden voor het VK Een van de belangrijkste voordelen voor het Verenigd Koninkrijk is dat het zich kan losmaken van de ketenen van de Brusselse regelgevingsmachine. Met Open Europe hebben we geschat dat niet minder dan tweederde van het effect van de regelgeving in het Verenigd Koninkrijk…

Plus artikel - gratis maandabonnement

U heeft een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U heeft reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement



Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.







Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder je email adres en je naam en we maken een nieuw wachtwoord (als je een account hebt) of we maken automatisch een account aan.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


De Brexit-handelsonderhandelingen bieden zowel kansen als belemmeringen voor de EU en het Verenigd Koninkrijk. Pieter Cleppe samen wat de divorce deal voor de beide kanten van het Kanaal betekent — en wat er in het verschiet ligt.  

Mogelijkheden voor het VK

Een van de belangrijkste voordelen voor het Verenigd Koninkrijk is dat het zich kan losmaken van de ketenen van de Brusselse regelgevingsmachine. Met Open Europe hebben we geschat dat niet minder dan tweederde van het effect van de regelgeving in het Verenigd Koninkrijk het gevolg is van regels die op niveau van de EU zijn bepaald. Zelfs Brussel erkent dat zijn top-down, one-size-fits-all aanpak aan hervorming toe is. Vandaar de lancering van het programma Better Regulation (‘Betere regelgeving’) in 2014, dat slechts teleurstellende resultaten heeft opgeleverd. 

Een tweede belangrijk voordeel is dat Groot-Brittannië de EU zal kunnen verslaan als het gaat om het veiligstellen van de toegang tot de handel met de rest van de wereld. Eerlijk gezegd heeft de EU hier de laatste tijd behoorlijk wat werk verricht, nu zij overeenkomsten heeft gesloten met Canada, Japan, Zuid-Amerikaanse landen en Vietnam. De eerste zorg van het VK zal dus zijn om deze door de EU bedongen handelstoegang veilig te stellen, voordat zij haar aandacht kan richten op het overtuigen van landen als Amerika, India, Israël en China.

Ten derde, en dat is politiek misschien wel meer zichtbaar: het VK hoeft niet langer bij te dragen aan de – grotendeels verspillende – begroting van de EU. Dan kiest het Verenigd Koninkrijk misschien wel voor ‘pay to play’, zoals Noorwegen en Zwitserland dat doen.

Ten vierde zal Groot-Brittannië meer controle hebben over migratie. Het regelgevingskader van de EU heeft de handen van de Britse regering gebonden als het gaat om de controle op gezinshereniging voor niet-Britse burgers en sociale uitkeringen voor EU-burgers.

Uitdagingen voor het VK

Het belangrijkste nadeel van de brexit is dat de EU de huidige handel tussen de EU en het VK waarschijnlijk zal beperken in geval van verschillen in de regelgeving. De EU zou haar eigen regelgevingskader natuurlijk gewoon aantrekkelijker kunnen maken voor bedrijven, om de concurrentie in het VK uit te dagen, maar zij geeft de voorkeur aan protectionisme.

De denktank Open Europe gaat ervan uit dat de vraag of het VK baat heeft bij de brexit niet enkel afhangt van het veiligstellen van de markttoegang tot de EU, maar ook van de mate waarin het VK erin slaagt het verlies aan markttoegang te compenseren door de Britse economie concurrerender te maken, wat deregulering inhoudt, en door niet-Europese partners te overtuigen om de handel open te stellen.

Britse bedrijven die afhankelijk zijn van de handel met de EU zullen ongetwijfeld op hun hoede zijn voor de verschillen in de regelgeving, omdat zij terecht vrezen voor het verlies aan markttoegang dat daarvan het gevolg is. Daarom kan het VK uiteindelijk besluiten dat de aanpassing aan de dure ‘REACH’-regels voor chemische stoffen van de EU, zijn kleine MIFID-regelboek voor financiële diensten of zijn innovatiebevorderende BBPR-regels voor gegevens, gezien de bijbehorende markttoegang tot de EU, nog steeds de moeite waard kan zijn.

Een nog lastiger actualisering van deze letterwoordenregeluringen kan echter de afweging wijzigen en het VK ertoe aanzetten om – volledig in Singapore-stijl – af te wijken van die reguleringen. De EU heeft onlangs zelfs voorstellen aangekondigd voor weer een nieuwe reeks top-down EU-verordeningen, onder het label ‘European green deal’.

Uitdagingen voor de EU

Dit heeft niet veel uitleg nodig. Wanneer de op één na grootste economie van de EU, die ook de op één na grootste bijdrage aan de EU-begroting leverde, en een militaire- en kernenergiemacht de club verlaat, is het niet iets om te vieren – niet dat dit tot veel introspectie in Brussel heeft geleid. De beperkingen op de markttoegang die de EU zal opleggen als gevolg van de verschillen in regelgeving in het VK zullen ook het bedrijfsleven en de consumenten in de EU schaden, vermits de handel voor beide partijen voordelig is.

Dit laatste wordt vaak vergeten door de Europese overheden, maar de discussie over vis en financiële diensten zal daar zeker aan herinneren. Britse bedrijven zullen hun vis op de EU-markt willen blijven verkopen, terwijl veel ondernemingen in de EU afhankelijk zijn van geavanceerde Britse financiële diensten, zoals financiële ‘clearing’.

Toch hoort men in het publieke debat vaak dat het VK de absolute ‘overhand’ zou hebben op vis, terwijl de EU zich niet hoeft bezig te houden met de toegang van het VK tot zijn markt voor financiële diensten.

Kansen voor de EU

Voor de ondersteuning van de vrije markt in de EU-landen is het verlies van het VK als luide stem die dit soort liberaal beleid ondersteunt, betreurenswaardig. In de loop der jaren is het VK er echter niet in geslaagd om al die overregulering van de EU een halt toe te roepen. Het is de meest overbevolkte lidstaat, wat uiteindelijk ook heeft geleid tot de brexit.

Misschien is het VK buiten de club wel invloedrijker dan erin. Zoals het Zweedse centrumrechtse lid van het Europees Parlement Jörgen Warborn (EVP) het zegt: ‘De ambitieuze doelstellingen van het VK voor het ondernemingsklimaat zijn een van de beste dingen die Europa op dit moment kan overkomen,’ omdat ‘de kwesties van het ondernemingsklimaat en de voorwaarden voor Europese ondernemers al veel te lang op de agenda in Brussel ontbreken.’

Hij heeft natuurlijk gelijk: elke keer opnieuw als de EU met weer een ander plan voor bedrijfsonvriendelijke regelgeving komt, zal het bedrijfsleven eenvoudigweg wijzen op het VK en zijn innovatievriendelijkere houding.

Het zal bijzonder amusant zijn om te zien hoe de discussie van dit jaar over de zevenjarige begroting van de EU zelfs de meest extreme eurocraat doen inzien dat de bezuinigingen van de EU echt moeilijk te vermijden zullen zijn, gezien het verlies van de bijdrage van het VK. Een zekere mate van bezuiniging op de EU-begroting is ontzettend belangrijk voor de EU-burgers, gezien de manier waarop de uitgaven van de EU zijn gedocumenteerd om de georganiseerde misdaad in delen van Zuid- en Oost-Europa te steunen. Het precedent van de brexit zal ook worden ingeroepen telkens er plannen zijn voor nog maar eens een rondje macht overdragen naar het niveau van ‘Brussel’.

In een ideale wereld zou de EU zich hervormen tot een instelling die vooral gericht is op het slopen van barrières. De brexit kan echter nog een meer fundamentele hervorming van de Europese Unie uitlokken dan het VK ooit als lid van de club had kunnen bewerkstelligen.

Pieter Cleppe

Pieter Cleppe vertegenwoordigt de onafhankelijke denktank Open Europe in Brussel (www.openeurope.org.uk).