Nog een ‘fausse bonne idée’ in Brussel

Vanaf 1 november tot 15 maart gaat in Brussel het wintermoratorium of algemeen verbod op uithuiszettingen weer van kracht. Een beroep hiertegen bij het Grondwettelijk Hof werd verworpen. Nochtans is dit moratorium een fausse bonne idée en is er een werkbaar alternatief.

Uiteraard moeten uithuiszettingen zo veel mogelijk worden vermeden, dat is evident. Maar het Brusselse wintermoratorium, ingevoerd door staatssecretaris Nawal Ben Hamou (PS) in 2023, is níet de oplossing.

Een recent voorbeeld om dit te illustreren. Na maanden wanbetaling krijgt een verhuurder van de vrederechter een bevel tot uithuiszetting. De huurder weigert te vertrekken en richt ondertussen ernstige schade aan de woning aan. Wanneer de eigenaar bij de gemeente aanklopt voor de verplichte politiebijstand bij de uitvoering van het vonnis, luidt het antwoord droogweg: ‘De politie en gemeentediensten kunnen geen bijstand verlenen in oktober. Het is volzet. We hebben de eerst mogelijke datum gekregen na het wintermoratorium, zijnde 16/03/2026.’

Anders gezegd: de overheid erkent dat de huurder de wet overtreedt, maar toch kan er geen actie worden ondernomen, in dit geval zelfs voor meer dan een half jaar.

Stolp op het probleem

Dit is geen alleenstaand geval. Vorig jaar kon vanaf september in vele Brusselse gemeenten geen enkele uithuiszetting uitgevoerd worden, getuigde de Nationale Kamer van Gerechtsdeurwaarders. Dit jaar is dat opnieuw het geval. Dit is exact waarvoor ik bij de invoering van het moratorium waarschuwde. Een winterstop plaatst gewoon een stolp op het probleem en maakt het complexer om een structurele oplossing te vinden.

Bovendien werden de termijnen voor uitzettingsprocedures ook verlengd. Beide samen kunnen tot gevolg hebben dat huurders meer dan een jaar (!) in de woning blijven zonder enig huurgeld te betalen. Dit is een disproportionele last voor verhuurders. Zij kunnen na de feiten (dus na vele maanden bang wachten) achterstallige huur eventueel opvragen bij een gewestelijk ‘solidariteitsfonds’, maar zullen zelf moeten instaan voor alle andere kosten en voor de schade die werd veroorzaakt door horrorhuurders.

Malafide huurders

Het mag duidelijk zijn dat investeren in huurwoningen in Brussel op die manier veel minder aantrekkelijk wordt en de belangen van huurder en verhuurder lijnrecht tegenover elkaar worden geplaatst. Malafide huurders kunnen dit systeem al te makkelijk uitbuiten.

Langs hun kant dreigen gefrustreerde verhuurders het recht in eigen handen te nemen, waardoor vooral de zwakste huurders worden getroffen. Wie wint hier nu eigenlijk bij? Vele actoren, gaande van vrederechters tot en met advocaten, gerechtsdeurwaarders en de verhuurdersbond waren bijzonder kritisch bij de invoering van het moratorium.

Alternatief bestaat al

En er is een alternatief. In Vlaanderen is onder toenmalig minister voor Wonen Matthias Diependaele in 2020 een Fonds ter Bestrijding van Uithuiszettingen opgericht. Een escalerend huurgeschil en de daaropvolgende uithuiszetting kan preventief worden aangepakt.

Al vanaf één maand huurachterstand kan het lokale OCMW worden ingeschakeld door zowel huurder als verhuurder. Het OCMW, de huurder en de verhuurder sluiten dan een begeleidingsovereenkomst, waarbij het OCMW de huurder begeleidt om achterstallige huur te betalen. Dit systeem, dat zijn meerwaarde intussen heeft bewezen en waarover iedereen tevreden is, wil N-VA ook in Brussel invoeren. Waarop wachten we?