fbpx


Onderwijs
onderwijs

Rapport commissie voor onderwijskwaliteit eindelijk klaar

Nu de politiek nog



Een mooie herfstochtend op de school waar ik mag lesgeven. Mijn leerlingen zitten vlijtig gebogen over een toets Xenophon. Anabasis, of het verhaal van tienduizend onfortuinlijke Grieken die tegen wil en dank zijn terechtgekomen in een voor hen levensgevaarlijk terrein. Omsingeld door een veelvoud van tot de tanden gewapende Perzen, proberen zij met de macht der wanhoop de schier eindeloze afstand die hen scheidt van thuis te overbruggen. Een beetje zoals de laatste Amerikaanse soldaten in Afghanistan, maar dan zonder…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Een mooie herfstochtend op de school waar ik mag lesgeven. Mijn leerlingen zitten vlijtig gebogen over een toets Xenophon. Anabasis, of het verhaal van tienduizend onfortuinlijke Grieken die tegen wil en dank zijn terechtgekomen in een voor hen levensgevaarlijk terrein. Omsingeld door een veelvoud van tot de tanden gewapende Perzen, proberen zij met de macht der wanhoop de schier eindeloze afstand die hen scheidt van thuis te overbruggen. Een beetje zoals de laatste Amerikaanse soldaten in Afghanistan, maar dan zonder de vliegtuigen.

Er loopt een berichtje binnen via de computer. De voorstelling van het rapport van de ‘Commissie Beter Onderwijs’ vindt vandaag plaats, zo laat de voorzitter van die commissie me even weten. Gevolgd door een discrete verwijzing naar advies 58, waar de oprichting van een onafhankelijk onderwijskenniscentrum bepleit wordt. Altijd bereid om lerarenopleiders te begiftigen met de ervaring van de praktijk, al was het maar om een groene glimlach op hun gezicht te zien verschijnen.  

Dit rapport focust op vier pijlers

Kort gesteld focust het lang verwachte rapport op vier pijlers die het huis van het onderwijs ondersteunen. Valt één pijler weg, of wordt die net omgekeerd al te zeer versterkt, dan zal dat huis barsten beginnen vertonen. Leerlingen moeten leren en leven, leerkrachten expert zijn in hun vakgebied. Voor dat laatste is een permanente omkadering nodig van leerkrachten, die leidt tot een voortdurende professionalisering. Een hele mond vol voor zaken die als een paal boven water staan. Of zouden moeten staan. Hoog tijd dat die zaken benoemd worden.

Huiswerk maken nefast voor de kinderziel? Onzin

Dat Brinckman, voorzitter van de commisie die het rapport afleverde, gepokt en gemazeld is in de ignatiaanse didactiek, blijkt uit de sfeer die dit rapport ademt. Rustig maar uiterst trefzeker haalt hij de meeste moderne onderwijsmythes onderuit. Verschillende leerstijlen die elke leerling individueel onderscheidt van de andere leerlingen? Regelrechte onzin. Huiswerk maken nefast voor de ontwikkeling van de onschuldige kinderziel? Terecht verwezen naar het rijk der fabelen. Leerkrachten die een apert gebrek aan kennis en kunde maskeren met een rist didactische goocheltrucjes? Charlatans van de bovenste plank die hun leerlingen schaamteloos beduvelen. 

Allemaal zaken die leerkrachten met een hart voor onderwijs en hun leerlingen al lang wisten. Gezond boerenverstand heeft menig voorstel van onderwijsspecialisten en pedagoochelaars in de leraarskamer onderuitgehaald. Ik herinner me de legendarische mappen op school, waarin de verguisde VOETen opgelijst stonden. Vakoverschrijdende eindtermen, voor wie het niet meer weet. Verfoeilijke dingen die de grens tussen opvoeding en onderwijs helemaal deden vervagen. Voor het vak Latijn, om maar iets te zeggen, moesten we onze leerlingen leren hoe ze zich ’s morgens moesten wassen. Lichaamshygiëne al modo Romano: lekker stinkend doorheen de dag, wat mij betreft. De mappen hebben jaren omgekeerd in de kast gestaan, zodat hun rug niet zichtbaar was. Kwestie van geen slapende honden wakker te maken. 

Waait wel weer over

Zo gaat het al jaren telkens opnieuw. Zogezegd vernieuwende ideeën kwamen op de werkvloer terecht met als enige resultaat een onverschillig schouderophalen en een zuchtend ‘waait wel weer over’. Tot een doorlichting langskwam. Dan was het steevast alle hens aan dek om mee te spelen in een hoogmis van hypocrisie. Als het op papier stond, was het in orde. Doorlichters weg, spanning weg. Over naar de orde van de dag, hopend op het gezond verstand van directie en middenkader.  

Kies voor de job van leerkracht uit ambitie, niet uit gemakzucht

Helaas. De autonomie van leerkrachten kreeg door de jaren heen meer en meer knauwen. Oorzaken zijn genoegzaam bekend. De povere instroom van leerkrachten, om maar iets te zeggen. Toen ik in het jezuïetencollege waar ik schoolliep aan mijn leraar Grieks vertelde dat ik klassieke talen zou studeren, antwoordde de man laconiek: ‘Parels voor de zwijnen’. Plus était en moi. Vandaag de dag is dat nog veel urgenter. Starters in het onderwijs die de lerarenopleiding overleefd hebben, staan bol van de abstracte theorieën die mijlenver afstaan van de praktijk. Leerkrachten praktische vakken zijn dan weer al te vaak ex-zelfstandigen, die door fysieke of financiële problemen voor de klas terechtgekomen zijn. Kort gesteld: kies voor een job als leerkracht uit ambitie, niet uit gemak. 

De recent doorgevoerde hervorming (waar het rapport overigens in alle talen over zwijgt) hoort thuis in het rijtje van miskleunen dat ons onderwijs de afgelopen jaren getroffen heeft. Een verlengstuk van de lagere school, daar komt het op neer. Waar enkel leerlingen met een klassieke taal in hun curriculum nog een beetje inhoudelijk uitgedaagd worden. En dan nog. Latijn en Grieks leer je niet door woordenschat en inhoud te schrappen, godbetert. 

Brinckman weet dat allemaal. De politiek niet. En daar knelt het schoentje. Rapporten zijn fijn. In het beste geval zijn ze ook interessant. Maar als puntje bij paaltje komt, beslist de politiek over kwaliteit. De partijvoorzitter die zonder enig democratisch mandaat beschikt wie welke post krijgt. De minister die probeert politiek te overleven en daarvoor het vizier vooral gericht houdt op de volgende verkiezingen. Met als resultaat profilerings- en dadendrang. Voluntaristisch. Steekvlammend. Laat ons hopen dat dit rapport een en ander in beweging zet. Over de grenzen van de tijd heen. Net zoals Xenophon ooit gedaan heeft.

Pieter Van den Bossche