‘De vakbonden zijn bezig met een achterhoedegevecht’

Terwijl de vakbonden staken, trekt de karavaan van Bart De Wever verder. Veel indruk lijkt de driedaagse syndicale confrontatie niet te maken; niet op de regering en niet op de bevolking. Dat denkt ook Wouter De Geest, voormalig topman van de Antwerpse poot van het Duitse chemieconcern BASF. ‘Bij de bevolking heerst daarover vooral gelatenheid, denk ik. Veel sympathie wekken de vakbonden alvast niet door alles altijd weer stil en lam te leggen.’ 

‘Goed gedaan, hé, op de dag van de staking.’ Een grijnzende Georges-Louis Bouchez had er plezier in toen hij met kleine oogjes voor de camera’s verscheen. Niet verwonderlijk, want de MR-voorman wist dat het meerjarenakkoord – ook ‘zijn’ akkoord – de staking door het openbaar vervoer naar de achtergrond zou verdringen. Want terwijl de vakbonden betoogden voor de verworven rechten van het overheidspersoneel, tekende Bouchez voor de meest ingrijpende socio-economische hervorming van de voorbije twintig jaar. Qua framing kan dat tellen.

‘Geen parallel systeem’

Dat de budgettaire deal net nú beklonken werd, creëerde ook de indruk dat beide, akkoord en staking, aan elkaar gelinkt zijn. Dat is niet zo, brengt ook bedrijfsleider en bestuurder Wouter De Geest in herinnering. ‘De vakbonden probeerden maandag het geweer wat van schouder te veranderen, door zich ook te richten op het akkoord van de regering – de index, de btw. Maar dat is dus niet waarom er gestaakt werd.’

De Geest heeft als bedrijfsleider een stevig palmares. Hij is allicht het bekendst als gewezen gedelegeerd bestuurder van BASF Antwerpen, de chemiereus in de Antwerpse haven. De hoofdzetel van BASF is evenwel niet in Vlaanderen, maar in Duitsland, wat De Geest ook in contact bracht met het Duitse sociaal overleg. ‘In België is er geen stakingswet; het stakingsrecht werd ontwikkeld door de rechtspraak, maar een echte wet hebben we niet. Dat is een fundamenteel verschil met Duitsland. Daar is het stakingsrecht wel wettelijk geregeld.’

In Duitsland zijn ‘politieke stakingen’, een term die vooral gebruikt wordt door tegenstanders van syndicale actie, uitgesloten. ‘In Duitsland is het stakingsrecht een stok tijdens de Tarifverhandlungen, de onderhandelingen over arbeidsvoorwaarden. Daarom hebben stakingen er altijd een duidelijk sociaaleconomisch en collectief onderhandelingsdoel, wat betekent dat zogenaamd politieke stakingen in Duitsland verboden zijn. Nu is het stakingsrecht belangrijk en moet het zeker blijven bestaan. Maar we willen geen parallel bestuurssysteem waarbij politieke maatregelen, genomen door democratisch verkozen besturen, geblokkeerd worden door vakbonden. Zie: de Duitse keuze.’

‘Een echt conflictmodel’

De Geest stelt zich vragen bij de houding van de stakende vakbonden. ‘In Duitsland heb je op ondernemingsniveau het Mitbestimmung-model, waarbij werknemers deelnemen aan de besluitvorming. Nu moet ik zeggen dat ook in België de dialoog tussen werkgevers en werknemers sterk verbeterd is, waardoor brutale conflicten op de werkvloer niet zo talrijk zijn. Maar die cultuur van Mitbestimmung betekent ook dat werknemers samen met werkgevers ergens naartoe werken, een gezamenlijk doel hebben, ook op een hoger niveau. Wij zitten niet in dat model. Wij zitten, althans volgens een aantal vakbondsmensen, in een echt conflictmodel.’

‘Vandaag moet je je afvragen wat nu juist het collectief onderhandelingsdoel is van de vakbonden. Ze willen niets veranderen, ze willen tegen heug en meug bepaalde rechten en voorrechten afschermen … Tja, dat is toch wel iets totaal anders’, aldus De Geest. ‘Vakbonden die drie dagen het land willen stilleggen, ik denk dat je al ver terug moet om dat in Duitsland tegen te komen.’

‘Ik denk dat de meeste mensen tevreden zijn dat er een begroting is, en dat dit land verder kan met noodzakelijke hervormingen’, besluit De Geest, naast bedrijfsleider ook voormalig voorzitter van de Vlaamse werkgeversorganisatie VOKA. ‘De vakbonden houden zich vandaag vooral bezig met een achterhoedegevecht. Bij de bevolking heerst daarover vooral gelatenheid, denk ik. Maar veel sympathie wekken ze alvast niet door alles altijd weer stil en lam te leggen. Dat zeker niet.’