fbpx


Binnenland, Politiek
Vivaldi Regering

Voorzittersdebat voorspelt woelige politieke herfst

'Het beweegt, maar helaas in de verkeerde richting'



Met een live debat tussen de zes Vlaamse partijvoorzitters trapte werkgeversorganisatie Voka het nieuwe politiek-economische werkjaar gisterenavond definitief op gang. Mocht u er nog aan twijfelen: het belooft een bijzonder explosief politiek jaar te worden. Van de kernuitstap over het arbeidsmarktbeleid tot de pensioenhervorming: in elk dossier botsen de visie van Meyrem Almaci (Groen) – en in mindere mate Conner Rousseau (Vooruit) - haast frontaal op het discours van Egbert Lachaert (Open VLD) en Bart De Wever (N-VA). En dat…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Met een live debat tussen de zes Vlaamse partijvoorzitters trapte werkgeversorganisatie Voka het nieuwe politiek-economische werkjaar gisterenavond definitief op gang. Mocht u er nog aan twijfelen: het belooft een bijzonder explosief politiek jaar te worden.

Van de kernuitstap over het arbeidsmarktbeleid tot de pensioenhervorming: in elk dossier botsen de visie van Meyrem Almaci (Groen) – en in mindere mate Conner Rousseau (Vooruit) – haast frontaal op het discours van Egbert Lachaert (Open VLD) en Bart De Wever (N-VA). En dat wordt lastig als je ofwel in eenzelfde regering zit ofwel vanuit het Vlaamse en federale niveau verordeeld bent om samen te werken.

Molenstenen rond de nek van Vivaldi

Even pro memorie: in 2003 besliste de toenmalige paarsgroene regering Verhofstadt over de kernuitstap. Twee jaar eerder lag de paarse regering Verhofstadt ook aan de basis van het zogenaamde Zilverfonds, een financiële buffer om de stijgende kosten van de vergrijzing op te vangen. Respectievelijk 18 en 20 jaar later hangen uitgerekend deze twee dossiers nog altijd als loodzware molenstenen rond de nek van de Vivaldi-ploeg, zo bleek gisterenavond in Brussel. Veel treffender kan wellicht niet geïllustreerd worden hoe doodziek de politiek in dit land wel niet is, en hoe groot de nood is aan een radicale trendbreuk in de wijze waarop het beleid ook op langere termijn wordt uitgetekend.

Over de ruwe contouren van die trendbreuk bleken Bart De Wever en Egbaert Lachaert het gisterenavond opvallend vaak eens. Joachim Coens en – verrassend genoeg – ook Conner Rousseau kozen vaak voor het veilige maar ook wat wollige midden. Meyrem Almaci en Tom Van Grieken dekten de linker- en rechterflank af.

Stilstand

‘Het beweegt, maar helaas wel in de verkeerde richting,’ liet Bart De Wever zich ergens halverwege het debat ontvallen. ‘Op dit moment is de stilstand – bij gebrek aan cohesie binnen Vivaldi – wellicht het beste wat ons kan overkomen.’ Daarmee vatte hij wellicht ook meteen de frustratie aan de Vlaamse rechterzijde samen over de pensioenplannen van de PS en over het gebrek aan hefbomen om het arbeidsmarktbeleid in Vlaanderen en Wallonië te differentiëren. Niet toevallig twee thema’s die ook bij de aanhang van Open VLD zeer gevoelig liggen en waarmee hij ook bij het publiek van werkgeversorganisatie Voka ongetwijfeld punten scoort. Al gaf De Wever meteen ook toe dat we ook in Vlaanderen zeker nog niet al te hoog van de toren moeten blazen.

‘Ruim 22 procent van de actieve Vlamingen werkt niet, en daarmee zitten we pal op het Europese gemiddelde. Daar staat natuurlijk wel tegenover dat in Brussel en Wallonië ruim dertig procent van de bevolking die perfect kan werken gewoon thuis zit. En dus moeten we eindelijk eens maatregelen treffen die daarop inspelen,’ klonk het. En opvallend: zelfs in het hol van de leeuw sloot De Wever  niet uitdrukkelijk uit dat ook de Vlaamse jobbonus – bedoeld om het financiële verschil voor laagverdieners tussen tussen inactiviteit en werken groter te maken – daarbij op de schop moet. Die bonus is nochtans vastgelegd in het regeerakkoord, en staat ook zeer hoog op het wenslijstje van de Vlaamse werkgevers. ‘De situatie op de arbeidsmarkt is na corona grondig gewijzigd, daar durf ik voorlopig nog geen uitspraken over te doen.’

Hete brij

Op de vraag of broodnodige structurele hervormingen geen utopie waren, met de PS aan de knoppen van het federale werkgelegenheidsbeleid, draaide Egbert Lachaert handig om de hete brij heen. ‘We kunnen niet anders,’ klonk het. ‘In het regeerakkoord zijn we inderdaad overeengekomen om een aantal sociale uitgaven te laten stijgen, maar dit zal enkel lukken als we meer mensen aan de slag krijgen en hen ook langer aan het werk kunnen houden. Doen we dit niet, dan zal Europa onze begroting nooit goedkeuren. Zonder diepgaande arbeidsmarkthervormingen, komt er ook geen Europees relancegeld onze richting uit.’

Toen Conner Rousseau op zijn beurt de vraag voor de voeten geworpen kreeg of zijn Waalse zusterpartij zich niet eerder tot een remmende factor dreigde te ontpoppen bij de broodnodige arbeidsmarkt- en pensioenhervormingen, maakte hij er zich met een kwinkslag van af. Al kon een aandachtige waarnemer zich tot niet van de indruk ontdoen dat ook Rousseau stilaan overtuigd is van een andere aanpak, en dat de violen tussen de PS en Vooruit op dat vlak nog helemaal niet gestemd zijn.

Tom Van Grieken wees – niet geheel verrassend – op de enorme sociaal-economische kloof tussen Vlaanderen en Wallonië. ‘De NV België is een bedrijf met twee dochterondernemingen. In Vlaanderen ligt de werkloosheidsgraad vandaag op 3,3 procent, in Wallonië loopt die op tot ruim 7 procent. Als één dochteronderneming zo slecht bestuurd wordt, haar verantwoordelijkheid nooit opneemt en bovendien ook nog constant om vers geld komt smeken bij de andere dochteronderneming, dan ziet iedereen toch in dat zo’n model onhoudbaar is?’ En dus, zo concludeert de Vlaams Belang-voorzitter, is een splitsing van de sociale zekerheid de enige werkbare optie.

Geld in brand steken

Dat ook Egbert Lachaert niet bepaald laaiend enthousiast is over de plannen voor de pensioenhevorming die PS-excellentie Karine Lalieux vorig vrijdag lanceerde, was afgelopen weekeind al duidelijk geworden. Toch verdedigde hij gisteren de beslissing van premier De Croo om het dossier nu eerst even te laten afkoelen alvorens het binnen de regering op tafel te leggen. Waarop Conner Rousseau de vraag kreeg wat ‘zijn’ minister Frank Vandenbroucke – in een vorig leven nog voorzitter van de vergrijzingscommissie – dan wel dacht van de plannen om na tien jaar al een minimumpensioen toe te kennen. Hij kwam niet verder dan een ontwijkend antwoord. ‘Heeft er iemand al teksten gezien?,’ klonk het. ‘Wij willen dat het minimumpensioen de hoogte ingaat, maar geef ons even de tijd om de rest nog wat grondiger te bestuderen.’ Toch een wat magere repliek voor een partijvoorzitter die een door vriend en vijand erkende pensioenexpert in eigen rangen heeft.

Zoals wel vaker duwde vooral Bart De Wever op de plek waar het het meest pijn deed. ‘Bij aanvang van Vivaldi werd de extra kost van de vergrijzing op kruissnelheid al ingeschat op zomaar eventjes 26 miljard euro per jaar. Intussen is dat prijskaartje nog wat hoger opgelopen. Politici die vandaag voorstellen lanceren waardoor die pensioenkost nog verder zal oplopen, zouden hier vandaag met pek en veren de zaal moeten worden uitgejaagd. En uitgerekend Frank Vandenbroucke besefte dit bijzonder goed, en had in de vergrijzingscommissie al heel wat zinnige voorstellen uitgewerkt om die pensioenkost in te perken. Nu nog met een pensioenbonus zwaaien of de effectieve pensioenleeftijd verlagen, dat is gewoonweg geld in brand steken.‘ Rousseau deed er het zwijgen toe en grimaste even.

Kernuitstap

Naast het arbeidsmarktbeleid en de pensioenhervorming worden de kernuitstap en het bredere energiebeleid ongetwijfeld hét hete hangijzer van het najaar. Alle partijvoorzitters van de regeringspartijen leken terdege te beseffen dat de onzekerheid daarover niet langer houdbaar is en dus engageerden ze zich voluit voor een beslissing daarover binnen de twee maanden. Over de vraag hoe ze dan de Europese klimaatdoelstellingen – en dan met name de forse vermindering van de CO2-uitstoot – in de praktijk willen realiseren, was er al een pak minder eensgezindheid.

Volgens Groen-voorzitter Meyrem Almaci zitten de grootste hefbomen daarvoor op regionaal vlak, en is dus vooral de Vlaamse regering aan zet. Ook een slimme kilometerheffing mag daarbij geen taboe meer zijn, benadrukte ze. ‘Maar ik mis de ambitie om dit samen te doen, lastige maatregelen worden keer op keer uitgesteld.’

Olifant in de kamer

Bart De Wever was het deels met Almaci eens, maar wees ook op dé olifant in de kamer: kernenergie. ‘De properste en meest klimaatneutrale technologie die vandaag voorhanden is, maar waar we nu blijkbaar om dogmatische redenen van moeten afstappen. Dit is een cruciale fout, en vele experten zijn het op dat vlak met mij eens.’

Egbert Lachaert, die uiteraard ook wel besefte dat de meeste ondernemers het jarenlange getalm en de onzekerheid nu echt wel zat zijn, brak daarop een lans voor een gezamenlijke federale en regionale strategie. ‘De economie zal zich geleidelijk moeten aanpassen, kijk naar wat er vandaag al met de bedrijfswagens gebeurt. Maar als het over energie gaat, wil ik vooral geen dogma’s: ik verwacht van minister voor Energie Tinne Van der Straeten dat ze de twee businesscases – met of zonder kerncentrales – tegen elkaar afweegt. En binnen de twee maanden hakken we die knoop definitief door.’

Wat Tom Van Grieken de schampere opmerking ontlokte dat uitgerekend Open VLD 18 jaar terug al tot de kernuitstap besloot. En zo raakte de cirkel alsnog rond.

Filip Michiels

Filip Michiels is zelfstandig journalist.