Wanneer is conservatief en christelijk ook extreem?

Sinds de tragische moord op Charlie Kirk valt de term ‘polarisering’ opnieuw vaak in de media. Het is een thema dat de gemoederen beroert. Maar in diezelfde berichtgeving zien we een opvallende paradox: de media zelf lijken de labels die ze zo bekritiseren, te versterken. Dat brengt een fundamentele vraag met zich mee: is iemand die conservatief en christelijk is meteen ook extreemrechts en niet gewoon rechts? 

Laten we de figuur van Charlie Kirk eens van naderbij beschouwen. Hij werd vaak bestempeld als ‘extreemrechts’. Maar wat maakte hem dan precies extreem? Kirk vergaarde bekendheid door zijn openbare debatten, door het voeren van gesprekken met mensen met compleet verschillende standpunten. Hij daagde studenten uit om met hem in discussie te gaan over gevoelige onderwerpen. Is dat een kenmerk van extremisme? Of is het een zeldzaam voorbeeld van iemand die bereid is om zijn overtuigingen te testen in de vuurlinie van de openbare meningsvorming?

Extreem duidelijk

Misschien was hij een extreem goede debater, maar dat maakt van hem nog geen extreemrechtse figuur. Je zou hem op zijn minst moeten prijzen voor zijn bereidheid om het debat aan te gaan, om de confrontatie met andere ideeën niet te mijden, maar net op te zoeken. Hij week inderdaad niet af van zijn standpunten en was een compromisloze figuur. Maar is compromisloos zijn per definitie extreem? Misschien is hij gewoon extreem duidelijk over waar hij voor staat. Dat is iets anders dan populistisch of extremistisch. Compromisloosheid is een karaktertrek, extremisme een ideologisch label.

Het klopt, Kirk was overduidelijk niet links. Zijn conservatieve en christelijke waarden stonden aan de basis van alles wat hij dacht en zei. Maar er is een wereld van verschil tussen de gevestigde conservatieve waarden die al eeuwenlang in de westerse samenleving bestaan, en een radicale ideologie die geweld of haat predikt.

Dominant links

Dat brengt ons bij de kern van de zaak. Het etiket ‘extreem’ wordt te snel geplakt op wie niet mee naar het midden wil bewegen, op wie bewust kiest voor een uitgesproken rechts standpunt. Het lijkt alsof de ruimte voor een gematigd, traditioneel-conservatief gedachtegoed almaar kleiner wordt in de publieke opinie.

Zodra je afwijkt van de dominante linkse of progressieve narratieven, word je al snel in een extreem hoekje geduwd. Dat is niet alleen schadelijk voor het debat, maar ook voor de maatschappij als geheel. Het creëert een klimaat waarin mensen bang zijn om hun conservatieve waarden uit te spreken, uit angst voor de sociale en professionele consequenties.

De polarisering waar de media over berichten, wordt deels door henzelf in stand gehouden, of erger nog, gecreëerd. Door elke afwijking van het progressieve centrum als ‘extreem’ te bestempelen, wordt de nuance uit het debat gehaald. Het laat geen ruimte meer voor respectvolle meningsverschillen.

Wie conservatief is, wordt direct geassocieerd met radicale figuren en complotdenkers. Terwijl conservatisme in zijn essentie staat voor het behoud van tradities, waarden en instituties die de samenleving door de eeuwen heen hebben gevormd. Dat is een volwaardige politieke stroming, geen extremistische randgroep.

Tijd voor introspectie

Misschien is het eens tijd dat de Vlaamse media aan introspectie doen. Laten we de labels en de karikaturen weggooien en elkaar op basis van argumenten bevragen, in plaats van op basis van voorgekauwde hokjes. Zou het niet beter zijn als we de betekenis van ‘extreem’ beperken tot diegenen die daadwerkelijk haatzaaien, geweld prediken of de democratie ondermijnen?

De moord op Charlie Kirk moet een wake-upcall zijn. Als we de polarisering werkelijk willen tegengaan, moeten we beginnen met het herijken van onze eigen definities. Het zou een goed begin zijn om conservatief-christelijke figuren die bereid zijn tot debat en zich niet laten vangen door populisme, gewoon ‘rechts’ te noemen. Want de nuance is het eerste slachtoffer van de polarisering, en het is aan ons allemaal om die te redden.