Wat brengt nieuwe dopelingen naar het oude instituut?

Steeds meer mensen laten zich uit vrije wil dopen om als christen hun levenswandel verder te zetten. Het helpt daarbij om jong te zijn, want wie jong is heeft minder gebeurtenissen achter zich. Hij wordt niet geplaagd door slechte herinneringen en is nieuwsgierig naar een geloofsinhoud die volledig nieuw is.

Oudere generaties herinneren zich allicht te veel en durfden het aan andere dingen dan vroomheid en zondagsplicht na te streven. Op eigen risico werd gekozen voor een eigen mening en werd er afstand genomen van huichelarij en oubolligheid.

Het maken van exotische reizen, het beoefenen van uitzonderlijke hobby’s en het vergaren van luxe blijkt evenwel geen langetermijnoplossing. Al het genoemde kan vandaag makkelijker dan ooit, en je kan er ook nog eens online mee uitpakken. Maar, niets van dat alles maakt fundamenteel gelukkig. En vooral: het brengt de woelige denkmolen in het hoofd niet tot bedaren. Ja, kijk in het hoofd van de mens en je weet dat hij in de kern een existentiële zinzoeker is, alle creatieve afleidingen ten spijt.

Onvermijdelijk gelovig

Je zou kunnen zeggen dat de mens verveeld zit met een utopisch verlangen naar vrede. Zelfs de mens die zich gemakshalve atheïst noemt, lijkt, tegen beter weten in, te geloven dat er een samenleving dient te bestaan waar het goed is om te wonen. En, vermits we die zalige wereld niet onder ogen krijgen, moeten we erin ‘geloven’. Geloven, welteverstaan, als de spirituele zoektocht naar wat er ons van weerhoudt om die vrede te bereiken.

Ook al bedienen we ons van het recht om aan ‘eigen onderzoek’ te doen, het hebben van een eigen mening kent een grens. Wie is in staat om op exhaustieve wijze een afdoende vergelijkende studie te maken? Om religie een eerste of nieuwe kans te geven, kies je best niet voor die geïsoleerde goeroe met YouTube-kanaal of die vreemde charismatische gemeenschap om de hoek. Dan maar de oud-gevestigde religieuze kleppers, zoals de Roomse Kerk.

Willen we alles vertellen?

Dat kan de toename aan doopkandidaten verklaren. De seculiere wereld gelooft haar ogen niet. En de Kerk, die de hoop allang had opgegeven, vraagt zich af hoe op die onverwachte tendens te reageren. De onwetende jongeren zullen immers catechetisch moeten worden ingewijd. We zullen de geloofsinhoud moeten ontvouwen. Maar willen we wel alles vertellen?

Wat als blijkt dat de Kerk niet rechtlijnig gelooft in een hemel op aarde, maar enkel in een hemel ná de aarde. Misschien zal blijken dat niet zozeer de revolutionaire woorden van Jezus de godsdienst uitmaken, maar wel het narratief van het lijden en de dood van Jezus.

Hoe zal de meer kritische doopkandidaat omgaan met een God die volgens het Heilige Boek de dood van zijn eigen zoon heeft geëist? Of met een kerk die de weg naar de hemel laat voorafgaan door boetedoening en vagevuur? Naast de vreugdevolle doop- en huwelijksvieringen in de kerk, blijft het wel zo dat de godsdienstige weg er een is die geënt is op de kruisweg van Jezus.

Positieve benadering

Zou het kunnen dat de zinzoekende mens ten diepste hoopt dat er niet straks, maar in het hier-en-nu levensenergie te rapen valt? Dat er wegen gebaand mogen worden waar onderweg geen kruis wordt opgeworpen?

Volgens Albert Einstein is het verstandig om het universum waarin wij ons bevinden als ‘vriendelijk’ te beschouwen. Dat, zei hij, is de beste optie en daarom een noodzakelijke levenshouding. Wie het universum vol vertrouwen inkijkt, krijgt de bevestiging dat het zich graag laat verkennen. Al wat we werkelijk nodig hebben, ligt voor ons klaar, op voorwaarde dat we het universum niet als vijandig wegzetten. God is goed, zeg maar.

Einsteins mooie levenshouding is bijzonder vruchtbaar gebleken. Kerkwerkers en zinzoekers kunnen wat opsteken van diens geloofshouding die het mogelijk maakt om in het hier-en-nu vooruitgang te boeken, met als gevolg: meer ruimte voor persoonlijk geluk en maatschappelijk welzijn.

Zelf kom ik ze ook tegen, de jongeren die het christelijke geloof willen ontdekken en daarbij het doopsel overwegen. Ik verwelkom ze graag en zal hen vertellen over de kosmos die zich vrijelijk laat verkennen. Ik zal ze erop wijzen dat het ‘Hele Al’ ruimte biedt aan ontelbare menselijke brandpuntjes – waaronder jijzelf – met het vermogen het vriendelijke licht van het Universum te weerkaatsen. Dat – als je het mij vraagt – is een doopsel in het voetspoor van Jezus helemaal waard.