Van Filip De Pillecyn tot Benno Barnard: de literaire lente 2026

Het literaire voorjaar komt er aan en doet uitkijken naar nieuw fijnmazig proza van Gie Bogaert en de langverwachte biografie door Chris Ceustermans over Filip De Pillecyn. Historicus Vincenzo de Meulenaere beet zich vast in het leven van ‘onze’ Keizer Karel. Frank Adam is als fabelauteur terug van lang weggeweest en Benno Barnard sluit straks de lente in schoonheid af met dagboeknotities, inclusief een gedichtenkrans voor zijn tien jaar geleden overleden dochter Anna.

Gouwe ouwe Gie Bogaert komt eind januari met een nieuwe roman Blauwdraad, die bijna 40 jaar na zijn debuut Klein Berlijns drama (1987) opnieuw laat zien hoe tijdloos zijn uitgepuurde stijl wel is. Zijn dertiende boek knoopt aan bij Onvoltooid – het vorige – waarin ook minutieus werd gereconstrueerd hoe een zogezegd misstapje uit het verleden plots decennia later opnieuw voor stennis zorgt.

Jeugdboekenschrijver Markus Nielander begint aan zijn laatste verhaal en wil in het reine komen met wat 50 jaar geleden in zijn vriendenkring is gebeurd. Een reünie met de gabbers van toen aan de Noordzeekust moet uitsluitsel geven. De eerste zin van Blauwdraad zet alvast de toon: ‘De tijd maakt ons sluipend genadeloos onherkenbaar, maar hij kan ons niet veranderen: de jonge twintiger die we ooit waren, raken we nooit meer kwijt.’

Hele De Pillecyn

Filip De Pillecyn, prins van de Vlaamse letteren, was ook een impressionistische fijnschrijver, zoals Bogaert. Recent werden enkele hoogtepunten uit zijn oeuvre heruitgebracht: Mensen achter de dijk (door uitgeverij Doorbraak trouwens), maar ook de bekende novelle Monsieur Hawarden. De Pillecyn was en is nog altijd controversieel omwille van zijn collaboratieverleden.

Wijlen Etienne van Neygen zette ooit een biografie op touw, die weliswaar onvoltooid bleef, en waarbij vooral de journalistieke De Pillecyn uitgebreid in beeld kwam. Chris Ceustermans, die een gedegen reputatie heeft als biograaf van J.M.H.Berckmans en Emmanuel de Bom, komt in februari met het levensverhaal over de hele De Pillecyn. Een voorpublicatie van afgelopen zomer in het literaire tijdschrift Zuurvrij, over De Pillecyns correspondentie tijdens zijn gevangenschap met dochter Godelieve, maakt nieuwsgierig naar het ganse verhaal dat in februari verschijnt.

Machtigste man in Vlaanderen geboren

In maart pakt historicus Vincenzo de Meulenaere uit met een nieuwe biografie over Karel V. Bart Van Loo wenste hem op sociale media alvast succes door het motto van Keizer Karel plus oultre, Franse versie van het Latijnse plus ultra, te posten. Karel V breidde zijn rijk, zoals geweten, uit tot hij ‘de machtigste man ooit in Vlaanderen geboren’ werd. Zo denkt De Meulenaere er althans over. Benieuwd of dat ook zo is.

Apart passieverhaal

Frank Adam viert in maart zijn wedergeboorte als fabelauteur met De wonderlijke healing case van A! Adam bracht jaren terug zijn vijfdelige fabelcyclus Confidenties aan een ezelsoor met groot succes trouwens zelf op de planken. Nu hij de laatste dertien jaar als kankerpatiënt met zijn gezondheid sukkelde, wordt deze keer de nieuwe fabel in de vorm van muziektheater en een heus oratorium uitbesteed.

Adam bleef tijdens zijn herstel niet stilzitten en verkende de manier waarop traditionele Chinese geneeswijzen lichaam en geest benaderen. Hij publiceerde bij Lannoo twee mooi geïllustreerde zelfhulpboeken over Qigong die je de mogelijkheid bieden om al bewegend, ademend en mediterend aan je innerlijke geluk te werken. Er is ondertussen ook een Franse en Duitse editie van verschenen.

De wonderlijke healing case van A! (uitgeverij Ka.Dag) is een knotsgek passieverhaal over de derde millennium-mens, zoals die lijdt aan en geneest van kanker. Adam put natuurlijk uit zijn ervaringen als kankerpatiënt maar maakt van die fabel een woeste, soms sarcastische maar altijd aandoenlijke potpourri van treffende spreuken én meezingers die alles op hun kop zetten: ‘Ik word zo blij / van die kanker in mij!’

Onzichtbaar ding

Benno Barnard behoeft al lang geen introductie meer. In Afscheid van de handkus (2023) combineerde hij op ongeëvenaarde manier spitante dagboeknotities met een allegorische roman. In Het raadsel van de anderen versnijdt hij zijn welbespraakte notities bij het wereldgebeuren én de letteren met een dichterlijk adieu aan zijn dochter Anna.

Zij overleed op 18-jarige leeftijd bij een auto-ongeval in de States. In de zomer van afgelopen jaar verscheen al een bibliofiele editie van Anna/De onaanraakbare bij het Antwerpse Demian. De gedichten die er toen in te lezen waren, snijden door merg en been en laten zien hoe Barnard zich meesterlijk op sleeptouw laat nemen door zijn associaties. Van het meest particuliere – het rouwen om zijn dochter – maakt hij op zijn Vondels universele poëzie, zoals in dit gedicht met de titel ‘zelf’ dat in deze identitaire tijden een heel aparte lading krijgt.

ZELF

Alsof je een oorbel was, een sleutel, je fiets,

zo zocht je je. Maar zelf was een onzichtbaar ding,

een oorwurm, een rijm, een herinnering,

de smaak van een westers gebakje, een niets

in zekere zin, een vergeten oosterse geur.

Een hand hield je bange kleine hand

nog lang vast en liet je toen los voor de deur

naar hier. En de voorhang scheurde van dat land.

En jij was op je verdere hopeloze tocht

zo zoek als de kleuter die je ginder zocht.