Bol het af, big brother

Heeft u iets te verbergen? Hopelijk niet, want privacy wordt stilaan een dingetje uit het verleden. Op straat, in uw internetbrowser of in uw privéberichten: big tech en de overheid kijken binnenkort overal mee. We hebben niet veel tijd meer om ons hier als vrije burgers tegen te verzetten. Doen we dat niet, dan belanden we in een digitale politiestaat.

U denkt misschien dat ik overdrijf. Think again. Camera’s die u herkennen en volgen. Uw surfgedrag dat gelinkt kan worden aan uw identiteit. Agenten die uw WhatsAppberichten nalezen. Dat, en nog veel meer, dreigt binnenkort mogelijk te worden.

Volgen en controleren

Neem nu de ANPR-camera’s. Minister Quintin kondigde eind augustus bijna euforisch aan dat 10.000 camera’s met AI worden uitgerust. Dat zal niet alleen véél meer verkeersboetes opleveren maar creëert naar verluidt ook ‘ongeziene mogelijkheden in de strijd tegen criminaliteit’. Lees: ongeziene mogelijkheden om ons te volgen en controleren.

Hoelang voor deze camera’s ook gezichtsherkenning krijgen? Niet lang, als het van onze politici afhangt. Premier De Wever experimenteerde in de Joodse wijk van Antwerpen al gretig met slimme camera’s die geweld ‘voorspellen’. Conner Rousseau, altijd de flinkste, verklaarde doodleuk dat hij gezichtsherkenning wil inzetten tegen sluikstorten. Niet tegen terrorisme of seksueel geweld, maar tegen sluikstorten. Vergeet het hellend vlak. Onze politici duiken meteen het ravijn in.

Einde anonimiteit

‘Oké, maar ik doe nooit iets verkeerd op straat’, denkt u misschien. Goed. Maar hoe comfortabel zou u zich voelen als iedereen zou weten naar, bijvoorbeeld, welke porno u kijkt? In het VK werd deze zomer de Online Safety Act ingevoerd, een fel bekritiseerde maatregel om kinderen te beschermen op het internet. In essentie bepaalt een overheidsdienst voortaan welke burgers bepaalde content mogen zien. Voor allerlei “gevaarlijke” websites wordt leeftijdsverificatie, en dus identificatie, verplicht.

What could possibly go wrong? Niet alleen is dit vergaande overheidscensuur, het betekent ook het einde van anonimiteit op het internet. Het is niet uitgesloten dat hackers bijvoorbeeld zouden achterhalen naar welke porno mensen hebben gekeken, om hen er vervolgens mee te chanteren. Niet-geoute holebi’s op anonieme fora zouden zomaar hun identiteit online kunnen zien gegooid worden.

Iets vergelijkbaars gebeurde onlangs bij de Tea App-hack. Zo’n 1,6 miljoen vrouwen deden via die app background checks van mannen. Eind juli kregen hackers toegang tot tienduizenden foto’s.

Nog zo’n risico is dat criminelen de kopie van uw identiteitskaart bemachtigen en daarmee in uw naam malafide zaakjes doen. Voor autoritaire regimes en hun hackers wordt het dan weer gemakkelijker om klokkenluiders en opposanten op te sporen. Doen zulke risico’s alarmbellen afgaan bij onze politici? Vergeet het maar. De Europese Commissie is bezig met een proefproject om ook in Europa leeftijdsverificatie toe te passen. In eigen land pleitte minister Gennez hier ook al voor.

Privéberichten meelezen

Maakt zelfs dat u niet ongerust? Dan dit: hoe voelt u zich als agenten uw privéberichten kunnen meelezen? De Raad van de Europese Unie stemt op 14 oktober over Chat Control, het omstreden voorstel dat apps als WhatsApp en Signal verplicht berichten te scannen op beelden van kindermisbruik. Het ziet er niet goed uit: nog maar vijf landen zijn tegen. Onze regering is onbeslist, maar onder andere minister Verlinden is uitgesproken fan.

Dat kindermisbruik bestreden moet worden, staat buiten kijf. Maar dit voorstel helpt nauwelijks. Pedofielen wijken uit naar het obscure dark web, terwijl gewone burgers nooit meer vrij kunnen communiceren. Want laat u niets wijsmaken: Chat Control betekent het einde van end-to-endencryptie, de technologie die er momenteel voor zorgt dat enkel u en ik het bericht kunnen lezen dat we naar elkaar sturen.

Het digitaal briefgeheim verdwijnt. Chat Control zal leiden tot talloze valse positieven, wanneer u bijvoorbeeld een strandfoto van uw kinderen doorstuurt, en tot hacking, zoals in de VS, waar miljoenen Amerikanen bespioneerd werden nadat Chinese hackers een vergelijkbare backdoor van de overheid kraakten. Op de koop toe zullen onze politici dit systeem eerder vroeg dan laat uitbreiden naar andere misdrijven.

Want wie gelooft dat zo’n machtig surveillancesysteem enkel gebruikt zal worden tegen kindermisbruik? Waarom niet tegen terreur? Moord? Fraude? Toen Jan Jambon destijds fier de ANPR-camera’s aankondigde, verklaarde hij stellig dat ze enkel dienden om terroristen en dievenbendes op te sporen. Vandaag betrappen die camera’s u ook op verkeersovertredingen of het laattijdig betalen van belastingen.

Uw volste recht

Het adagium ‘wie niets te verbergen heeft, heeft niets te vrezen’ is een luie, holle drogreden. Ik zou nooit durven denken dat u, waardige lezer, zich aan criminele feiten bezondigt. Maar u voelt zich waarschijnlijk niet comfortabel met het idee dat men weet welke websites u bezoekt, waar u rondloopt en welke privéberichten u stuurt. Dat is uw volste recht. Een recht waarvoor we dringend op de barricade moeten gaan staan.

Want het massasurveillancenet is zich aan het sluiten. Eenmaal deze systemen zijn geïnstalleerd, krijg je ze niet meer weg. We hebben niet veel tijd meer om te protesteren. Om aan onze politici duidelijk te maken dat we geen ‘Big Brother’ in onze privélevens tolereren. Doen we dat niet, dan belanden we binnen enkele jaren in een digitale politiestaat.

Op 14 oktober kan Chat Control al een onomkeerbare stap worden. Dus laat u horen. Deel dit artikel. Protesteer op sociale media. Mail naar onze ministers. Kom op straat. Teken onze petitie tegen Chat Control.

Tot hier en niet verder!