fbpx


Analyse

Corona voor specialisten

Een ellende waar de mensheid zelf voor verantwoordelijk is (3)



In winkels, in het openbaar leven tout court, een masker dragen is een goed idee. We zijn het meest besmettelijk voor anderen als we nog niet weten dat we zelf besmet zijn. Daarom is de beste oplossing steeds aan social distancing te doen en een masker te dragen in contact met anderen. We dragen een masker uit altruïsme, om de ander niet te besmetten. En, een masker dragen houdt ons scherp: ‘het virus is nog onder ons’. Uit onderzoek blijkt…

Plus artikel - gratis maandabonnement

U heeft een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U heeft reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement



Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.







Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder je email adres en je naam en we maken een nieuw wachtwoord (als je een account hebt) of we maken automatisch een account aan.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


In winkels, in het openbaar leven tout court, een masker dragen is een goed idee. We zijn het meest besmettelijk voor anderen als we nog niet weten dat we zelf besmet zijn. Daarom is de beste oplossing steeds aan social distancing te doen en een masker te dragen in contact met anderen. We dragen een masker uit altruïsme, om de ander niet te besmetten. En, een masker dragen houdt ons scherp: ‘het virus is nog onder ons’. Uit onderzoek blijkt dat mensen die in aanwezigheid van anderen altijd een masker dragen ook vaker hun handen wassen en zich goed aan social distancing houden.

Gemaskerd is het trouwens gemakkelijker om geen handen te schudden en afstand te houden. Dokter Carlos del Rio (1959), public health professor in Atlanta, Georgia, zegt in JAMA  (juni ): ‘Als de helft van de bevolking een masker zou dragen, dan zou de besmettingsgraad fors dalen en zelfs het niveau van een goed vaccin kunnen benaderen.’ En hij geeft ons een goede tip: ‘Koop of maak een masker met een leuk design, je zal het met meer enthousiasme dragen. Hoe weet je of jouw masker goed is? Blaas in je masker en houd je hand op 20 cm afstand. Als je de wind voelt is je masker niet goed.’

Testen: wisser

Met de wissertest stellen we de diagnose van een actuele Covid-19 infectie. Iemand heeft verdachte symptomen. Dan gaan we, met een wisser in de neuskeelholte op zoek naar virusdeeltjes. Vinden we ze, dan is de test positief. Hoe langer de tijd tussen de eerste symptomen en de uitstrijk met de wisser, hoe kleiner de kans dat de test positief blijft. Wachten we te lang, dan zijn er nog zo weinig virusdeeltjes aanwezig dat de wisser er geen meer detecteert, de test zal negatief worden. De gevoeligheid van de test met de wisser is slechts 72%. Dat wil zeggen dat haast drie op tien een negatieve test hebben, maar toch besmet zijn (vals negatief).

Dat is een probleem omdat deze mensen dan niet in isolatie worden gezet en anderen kunnen besmetten. Gelukkig is daar nog het gezond verstand. Heeft een persoon duidelijke klachten van Covid-19 maar is de wissertest negatief, beschouw hem/haar dan toch als besmet. Asymptomatische Covid-19 komt vaak voor. Dat wist u al. Bij asymptomatische patiënten is het probleem van de vals negatieve tests nog groter, nu weten we echt van niets. Vals positief, de wissertest is positief maar de persoon is niet besmet, komt, gelukkig, haast niet voor. Maar goed ook want het zou mensen onnodig in quarantaine plaatsen en onnodig contactopsporing laten doen.

Testen: antistoffen

Het bepalen van antistoffen doen we om te zien of de persoon, ziek of niet ziek, in contact is geweest met het virus. Antistoffen treden pas een tijdje op na de infectie. Antistoffen zouden een rol spelen in het heropstarten van de economie. Mensen met antistoffen zouden beschermd zijn en dus probleemloos aan de slag kunnen. Zouden. Acht op tien geïnfecteerde mensen maken binnen de maand antistoffen aan. Mensen met symptomen maken meer antistoffen aan dan mensen zonder. Helaas, relatief snel beginnen de antistoffen te dalen. Volgens Nature Medicine van 18 juni blijkt dat de antistoffen na een asymptomatische infectie reeds na anderhalve tot drie maanden beginnen te dalen en dus amper bescherming bieden.

Na anderhalve tot drie maanden waren bij 40% van de asymptomatische Covid-19 patiënten de antistoffen reeds verdwenen. Bij de geïnfecteerde mensen met symptomen was dat 12%. Wat voor waarde hebben antistoffen dan in het beleid om terug aan de slag te gaan? Eigenlijk geen. Er is te weinig bekend om aan de hand van antistoffen een beleid te voeren.  Aanwezigheid van antistoffen wil enkel zeggen: ‘Ik ben in contact geweest met Covid-19’. Het geeft geenszins uitsluitsel of je de ziekte opnieuw kan doormaken. Ter herinnering, bij die andere corona-epidemieën SARS (2002-3) en MERS (2012) boden de antistoffen 2 tot 3 jaar bescherming, ook niet geweldig. En trouwens, er is nog steeds geen vaccin tegen SARS en MERS. De vraag omtrent het nut van antistoffen is met het oog op een vaccin zeer belangrijk.

Vaccin

Volgens dokter del Rio mogen we de lat niet te hoog leggen voor het Covid-19 vaccin. Het jaarlijkse griepvaccin beschermt voor ongeveer 40 à 50% en is daarmee een matig doeltreffend vaccin. Dat komt omdat ieder jaar het griepvirus enkele veranderingen ondergaat en dus moet de industrie ieder jaar een aangepast vaccin maken. Dat duurt ongeveer een half jaar, maar tegen die tijd is het griepvirus weer een klein beetje gewijzigd en daardoor is het vaccin al ‘verouderd’ en minder doeltreffend.

In de jaren waarbij de griepepidemie zich zeer laat, bv pas in februari, aanmeldt kan het zijn dat het vaccin al uitgewerkt is voor het wordt toegediend. Dokter del Rio: ‘Stel dat er een Covid-19 vaccin komt met 50% bescherming, we zouden een gat in de lucht springen. Veronderstel dat je met een vaccin niet zwaar ziek zou worden of stel dat je met een vaccin veel minder of niet meer besmettelijk zou zijn? Een vaccin dat de ziekte dempt, dat zou toch al een geweldige stap vooruit zijn?’. Een vaccin dat in staat is een potentieel letaal virus te verzwakken tot ‘een griepje’, om het in vertrouwde terminologie te zeggen. Inderdaad, een grote verbetering.

Strategie: symptomen versus testen

Wanneer kan je, eens genezen, terug aan het werk? In principe na twee opeenvolgende negatieve Covid19-testen. In praktijk vraagt men opnieuw een wissertest te ondergaan,ofwel tien dagen na de eerste positieve test,  ofwel 72 uur na het stoppen van de symptomen, hoe mild die ook waren. Deze ‘ideale’ teststrategie blijkt in de praktijk erg moeilijk uit te voeren. Beter is de patiënt in isolatie te houden tot tien dagen na het begin van de symptomen en gedurende minstens 72 uur na het stoppen van de koorts. Dan zijn er geen testen nodig.

Dit is de symptoomstrategie. De voorkeur voor de symptoomstrategie of de teststrategie hangt af van de situatie. De symptoomstrategie is goed als je thuis hebt uitgeziekt of als je niet samenwoont met een hoog-risicopersoon. Stel, je keert terug naar het werk waar je aan social distancing kan doen, dan is symptoomstrategie ook oké. Lukt dat niet en zijn maskers nodig en moet je werkoppervlaktes ontsmetten et cetera dan is een teststrategie beter. Ook bij de terugkeer naar een WZC doen we beter de teststrategie.

Geen wraakengel

Covid-19 is geen wraakengel noch de straf van God voor het leerling-tovenaargedrag van de mens. Sapiens gedraagt zich arrogant en heeft steeds minder respect voor de ongerepte gebieden op onze planeet en hun fauna. Zoveel is zeker. Op een keer gaat het mis. Het virus voert geen revanchestrijd tegen ons en redeneert niet in vergeldingstermen.

Een virus heeft geen bewustzijn. We hoeven het virus niet te ver-Walt-Disney-en. Covid-19 zag gewoon de kans om van gastheer te veranderen. No hard feelings.

 

Hendrik Cammu

Hendrik Cammu (1956) is als arts verbonden aan UZ Brussel, is docent gynaecologie aan de VUB en publiceert ook in Eos.