De samenleving weerspiegeld in een openluchtzwembad

In Brussel willen ze een nieuw openluchtzwembad bouwen. Het toont de wereldvreemdheid van de Brusselse politiek, want elk ander lokaal bestuur wil er intussen zo snel mogelijk vanaf. Een zorgeloze zomerse zwembaduitstap is in onze samenleving iets buitengewoons geworden — opgeofferd aan de superdiverse samenleving.

Maandag verdronk de 5-jarige Moussa bijna in het buitenzwembad van Wetteren. De kleuter kon gelukkig gered worden, waarop een deel van de bezoekers zich tegen de hulpverleners keerde. Het zwembad kondigde intussen strengere toegangsvoorwaarden en politiebijstand aan.

We kennen het patroon intussen. Wat de voorbije week in Wetteren gebeurde, zagen we eerder al in de Blaarmeersen in Gent en aan het strand van Oostende.

Opgelucht

Dat is de samenleving waarin we terechtgekomen zijn: een lokaal bestuur dat opgelucht is als het zijn openluchtzwembad kan sluiten. Terwijl een gemeente als Wetteren normaal alles zou doen om haar jeugd in een warme zomer een openluchtzwembad te gunnen. Het zorgt voor verbinding: buren die samen gaan, schoolvrienden die elkaar er treffen. Een plonsje, een ijsje, wat lezen, wat praten, wat in de zon liggen.

Maar dat kan niet meer. Openluchtzwembaden zijn miserie geworden. De jeugd van de buurt blijft grotendeels weg. Of de ouders gaan mee — ‘voor alle zekerheid’, ‘om toch een oogje in het zeil te houden’.

Wij en zij

Er is namelijk een groep die geen gezag aanvaardt van wie niet tot ‘hun gemeenschap’ of familie behoort. Die neerkijkt op anderen en hen als minderwaardig behandelt. Die zich niet mee verantwoordelijk voelt voor onze omgeving en onze samenleving, omdat ze zichzelf daar niet toe rekent. Het is ‘wij’ en ‘zij’.

Maar 15 à 20 procent van een bevolking moet zo denken om het voor iedereen te verzieken. Meer zwerfvuil, meer onveiligheid en onveiligheidsgevoel, zwartrijden en arrogantie op het openbaar vervoer, zwembaden die sluiten, stranden waar niemand nog zonder omzien durft te liggen. 15 tot 20 procent volstaat om een samenleving te ontwrichten. Dat is wat gebeurd is.

We kunnen een analyse maken over hoe we hier zijn geraakt: een opeenstapeling van kleine beslissingen die tot oncontroleerbare migratie en onmogelijke integratie leidden. Ook straffeloosheid speelt mee: ontoelaatbaar gedrag herhaalt zich omdat het amper bestraft wordt.

Woede

Dé vraag is: wat doen we eraan? Met het gevoel van machteloosheid groeit ook de woede over wat er in de samenleving gebeurt. Tot een vonk – zoals recent in Belfast – tot geweld leidt. Hoe voorkom je dat? Ook daar zijn vele grote en kleine beslissingen voor nodig.

Zweden zette de bocht al in: wie hier met een tijdelijke vergunning verblijft en amok maakt, vliegt eruit. Een goed voorbeeld. Ook wij moeten straffen en opvolgen. Maar straffen alleen volstaat niet. Voor wie hier legaal is — zeker al meerdere generaties — is er tegelijk begeleiding nodig. Niet vrijblijvend. De grondgedachte moet zijn dat wie hier legaal is, krijgt een uitnodiging om deel van ‘ons’ te worden. Wie dat niet wil, heeft hier geen plaats.

Zodat onze kinderen en kleinkinderen, zoals vroeger, gewoon met vrienden op de fiets naar het openluchtzwembad kunnen rijden voor een onbezorgde zomermiddag. Want dat hoort de norm te zijn, niet de uitzondering.