De Vlaamse schuld: nieuwe berekeningen, nieuwe hoogten

De Vlaamse schuld stijgt, maar met een nieuwe manier om die schuld voor te stellen, ziet het er minder erg uit. Een Vlaams begrotingsevenwicht is nog veraf. 

Recent heeft de Vlaamse regering een nieuwe schuldindicator geïntroduceerd. Voortaan wordt de Vlaamse schuld afgezet tegenover het Vlaamse bruto regionaal product (brp). Eerder werd de schuld uitgedrukt als percentage van de totale ontvangsten. Lange tijd is gezegd dat dat percentage onder de 66 procent moest blijven.

Op zichzelf is dat zeker geen onbelangrijke parameter: hij zegt iets over de mate waarin men in staat is de schuld af te lossen met de ontvangsten van één jaar. Maar dat systeem werd en wordt alleen nog in Vlaanderen gebruikt. Interfederaal begrotingsoverleg om een en ander op elkaar af te stemmen is in dit land onbestaande.

Enkele cijfers ter verduidelijking. In de Vlaamse meerjarenraming 2025-2030 worden het brp, de schuld en de ontvangsten als volgt geraamd ( in miljarden euro’s):

U merkt: de Vlaamse schuld zit op het einde van de legislatuur boven de 100 procent. Het gebruik van die parameter is maar aantrekkelijk als die beduidend onder de 100 %-grens blijft …

Dat men in Vlaanderen de verhouding tot het brp invoert is anderzijds logisch omdat dit ook dé methode is voor de berekening van de tekorten en van de schuld binnen de hele eurozone.

Maar wat ook de gebruikte methode is: een begrotingsevenwicht tegen het einde van de legislatuur is zeker niet in zicht. De nood aan budgettaire efficiënte en een daaraan vasthangend kerntakendebat dringt zich op. In de Vlaamse begroting staan immers miljarden aan uitgaven die weinig of niets bijdragen tot de globale welvaart. Zonder die uitgaven is een begrotingsevenwicht wél (relatief makkelijk) best haalbaar. De vraag is wie dat debat aandurft.

Vlaamse brp

Het Vlaamse brp is goed voor 63 procent van het Belgische bbp. Een gevolg van het feit dat de economische zwaartepunten in Vlaanderen liggen: de Antwerps-Zeebrugse haven, de luchthaven van Zaventem, enz. Vlaanderen heeft bovendien demografisch een aandeel van 57,5 procent, is goed voor 82 procent van de buitenlandse handel en levert 64,5 procent van de opbrengst van de personenbelasting.

De Nationale Bank en andere federale instellingen berekenen het brp per inwoner voor de drie gewesten. Berekeningen met en zonder zogeheten ‘pendelcorrectie’. Zonder die pendelcorrectie ziet men voor het Brusselse Gewest het effect van de aanwezigheid van de federale instellingen en administraties. Idem voor de personeelsleden van de Franse Gemeenschap; idem voor de Vlaamse administratie; idem voor de EU-instellingen, de NAVO, Eurocontrol, enz…

Zonder pendelcorrectie geeft dit…

• Brussel: 76.322 euro per inwoner
• Vlaanderen: 47.315 euro per inwoner
• Wallonië: 33.350 euro per inwoner

Maar mét pendelcorrectie wordt dit:

• Vlaanderen 50.180 euro per inwoner
• Brussel: 47.576 euro per inwoner
• Wallonië: 37.579 euro per inwoner

Velen zien hierin een krachtig argument om de hele Vlaamse administratie naar Vlaanderen te verhuizen. De Kanselarij en het Vlaams Parlement moeten dan wel samen een nieuwe Vlaamse hoofdstad kiezen. De rest van de administratie kan verspreid worden over het hele Vlaamse grondgebied. Dat zou de Vlaamse stedelijke middenstand en het gebouwenbeleid zeker ten goede komen. Het zou trouwens ook gunstige effecten hebben op de files…

Conclusie

Of de schuld volgend jaar 91,8 procent is dan wel 14,8, is een technische kwestie. Het belet niet dat Vlaanderen dringend nood heeft aan meer budgettaire orthodoxie.