Kernenergie en hernieuwbare energie gaan niet samen

De Duitse ‘EnergieWende’ zal het land op 25 jaar tijd maar liefst 1.200 miljard euro kosten. De zogezegd deugdzame overgang leidt tot een kostenexplosie, een verlies aan concurrentievermogen en de-industrialisatie. We moeten pleiten voor de voordelen van kernenergie, maar ook de waarheid vertellen over hernieuwbare energie.

De steun voor een geleidelijke kernuitstap was lange tijd nagenoeg unaniem in België, tot MR en N-VA nucleair omarmden. Dat kwam de partijen op veel kritiek en spot te staan, maar de technische en economische realiteit van ons energiesysteem bewijst het gelijk van degenen die realisme voor ideologie plaatsten.

Er zijn grenzen aan de flexibiliteit van ons elektriciteitsnet. Tegelijk hebben we ook nood aan een stabiele en controleerbare energieproductie, iets waar wind- en zonne-energie niet toe in staat zijn. In veel landen, ook Europese, wordt intussen afgezien van al te dure en destabiliserende ‘groene’ projecten, maar België is nog niet mee.

De waarheid over hernieuwbare energie

Zodra hernieuwbare energie meer dan 30 procent van de energiemix uitmaakt, is ze onverenigbaar met de stabiele werking van kernenergie. Het idee dat kernenergie een aanvulling is op wind- en zonne-energie is dan ook niet juist. Nucleaire energie zorgt voor een constante elektriciteitsvoorziening — wat we ‘basislastopwekking’ noemen — en biedt maar beperkte flexibiliteit. In Frankrijk zijn sommige reactoren aangepast voor meer flexibiliteit: zij kunnen hun lading beperkt moduleren. Daarvoor is een gigantische vloot aan speciaal ontworpen reactoren nodig. Bij onze zuiderburen, waar driekwart van de energie nucleair is, is dat mogelijk. In België niet.

Daardoor is kernenergie hier niet geschikt om de snelle schommelingen op te vangen van hernieuwbare energie. Gas- of waterkrachtcentrales kunnen wél binnen enkele minuten schommelingen compenseren, maar een kernreactor kan zijn productie niet zomaar moduleren zonder rekening te houden met de technische beperkingen en veiligheidsrisico’s die dat met zich zou meebrengen. Met andere woorden: meer hernieuwbare energie betekent ook meer gascentrales, en dus meer CO2-uitstoot. Dat druist regelrecht in tegen de doelstellingen van de energietransitie.

Deze niet-ideologische observatie zou deel moeten uitmaken van elk coherent politiek debat over onze energievoorziening. Dat legde ik voor aan MR-parlementslid Hervé Cornillie op de jaarlijkse conferentie van 100 TWh. Zijn reactie was dat we ‘onze kiezers’ moeten sparen. Dat die kiezers ook gewoon voorgelicht kunnen worden — zoals MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez en David Clarinval hebben gedaan bij de afschaffing van de kernuitstap — mocht niet baten.

Getroffen huishoudens

Partijen zoals de MR en de N-VA hebben met veel luciditeit en moed de verdediging van kernenergie op zich genomen. Nu moeten ze hetzelfde doen met de strijd tegen de illusie van hernieuwbare energie. In heel Europa, ook in Duitsland, protesteren mensen tegen elektriciteit die onbetaalbaar is gemaakt door subsidies die vooral ontwikkelaars ten goede komen. Deze nieuwe strijd is eenvoudiger dan die voor kernenergie, omdat het probleem gemakkelijker te begrijpen is: we voelen het allemaal rechtstreeks in onze portemonnee.

Een hoge Europese ambtenaar vertelde me onlangs dat het woord ‘nucleair’ dan wel geen taboe meer is binnen de Europese Commissie, maar dat de sector toch nog altijd een verstoteling blijft. De Eurocommissarissen voor Energie en Klimaat blijven fel gekant tegen kernenergie, ze zitten gevangen in het utopische idee dat alleen hernieuwbare energie de energietoekomst van het continent kan verzekeren.

De strijd om de waarheid over onze energie, gebaseerd op fysica en economie in plaats van op slogans, is daarom nog lang niet gewonnen. Windturbines of kernenergie: aan u de keuze.