De wereld die ik mijn dochter nalaat

In De Afspraak kwam het debat over vrouwonveiligheid opnieuw op gang toen Soundos El Ahmadi nogal luid zei dat het onveiligheidsgevoel van vrouwen geen perceptie is maar een feit. En dat het daarbij om een ‘mannenprobleem’ gaat. Elke poging tot nuancering werd meteen afgekapt. Wie het frame in vraag stelde, werd weggezet als iemand die het probleem minimaliseert.

Net die reflex zorgt ervoor dat we blijven hangen in morele verontwaardiging zonder tot oplossingen te komen. Want zolang we weigeren te benoemen wie de daders zijn, kunnen we vrouwen ook niet beter beschermen. Sinds de moord op de Nederlandse Lisa door een asielzoeker en ondanks de vele #rechtopdenacht-acties is de realiteit bitter eenvoudig: er is veel gesproken, maar fundamenteel is er nog niets veranderd.

Dat vrouwen zich onveilig voelen in de openbare ruimte staat intussen buiten discussie. Belgische en internationale cijfers bevestigen dat al jaren. Uit het rapport ‘Unsafe in the City’ van Plan International België blijkt dat meer dan negen op tien jonge vrouwen in ons land al te maken kregen met seksuele intimidatie op straat of in het openbaar vervoer.

Ook de ‘Politiële Criminaliteitsstatistieken’ van de federale politie tonen aan dat het aantal geregistreerde feiten van seksueel geweld in publieke ruimtes structureel hoog blijft, met duidelijke concentraties in grootstedelijke context. Dat vertaalt zich in gedrag dat intussen als ‘normaal’ wordt beschouwd: vrouwen die omwegen maken, bepaalde buurten vermijden, hun sleutels tussen de vingers houden of doen alsof ze telefoneren.

Straat vertelt ander verhaal

Ik weet waarover ik spreek. Als jonge vrouw wist ik maar al te goed hoe het voelde om ’s nachts alleen naar mijn kot te wandelen. Het waren niet ‘mannen in het algemeen’ die me nastaarden, nafloten of nariepen. Het waren meestal dezelfde profielen — lees: allochtone mannen. Dat vaststellen heeft niets te maken met stigmatisering, maar met eerlijk benoemen van wat je als vrouw meemaakt. Vandaag, als moeder van een dochter, weiger ik te aanvaarden dat dit een onvermijdelijk onderdeel van vrouw zijn is. Wie dat normaliseert, heeft zich neergelegd bij falend beleid.

Ja, vrijwel alle daders van seksueel geweld zijn mannen. Dat klopt. Maar wie verder kijkt dan naïeve linkse slogans en televisiedebatten, ziet dat dit niet het volledige verhaal is. Onderzoek van het Nederlands Studiecentrum voor Criminaliteit en Rechtshandhaving en het Centraal Bureau voor de Statistiek toont een duidelijke oververtegenwoordiging van niet-westerse allochtone mannen bij zware zedenfeiten zoals aanranding, verkrachting en groepsverkrachting in de publieke ruimte.

Het is dan ook onbegrijpelijk dat België, met de N-VA op kop, blijft weigeren om nationaliteit en afkomst structureel op te nemen in criminaliteitscijfers. Wie dit probleem ernstig wil aanpakken, kan niet anders dan nationaliteit, afkomst én dubbele nationaliteit consequent mee op te nemen. Zonder die transparantie blijft elk beleid blind, vrijblijvend en uiteindelijk gedoemd om te falen.

Hashtags beschermen niet

Het gevolg is een politiek van symboliek: campagnes, hashtags, panelgesprekken en morele verontwaardiging, maar geen structurele bescherming van vrouwen. Ironisch genoeg zijn het vaak dezelfde progressieve stemmen die zeggen vrouwen te willen beschermen, maar tegelijk stemmen voor partijen die de grenzen openzetten zonder oog voor de gevolgen voor onze veiligheid.

Wie vervolgens elke man als potentiële dader framet, jaagt bovendien de bondgenoten weg die nodig zijn om echte verandering te realiseren. En ondertussen moeten we de eerlijke vraag durven stellen: zijn uw vader, broer of zoon werkelijk het probleem? Ik durf erop te wedden dat het antwoord op die vraag de stelling dat ‘alle mannen’ een probleem zijn razendsnel ondergraaft.

Falend beleid

Zolang Justitie faalt om vrouwen te beschermen, moeten vrouwen zichzelf mogen beschermen. Dat betekent niet vrijblijvend praten over wat ‘misschien kan’, maar het legaliseren van pepperspray en gelijkaardige zelfverdedigingsmiddelen. Uit het recent onderzoek van de Stem van Vlaanderen blijkt ook dat bijna één op twee Vlamingen aangaf pepperspray te willen gebruiken. Dat vrouwen vandaag naar zulke middelen willen en moeten grijpen, is op zich een schrijnend bewijs van falend beleid.

Maar wie het probleem écht wil aanpakken, moet ook durven kijken naar de voornamelijk allochtone daders. En daar is het voor mij helder. Nationaliteit is geen automatisch recht, maar een statuut dat behouden moet worden door respect voor onze wetten en samenleving. Wie een dubbele nationaliteit heeft en veroordeeld wordt tot een effectieve gevangenisstraf van drie jaar of meer, moet de Belgische nationaliteit kunnen verliezen — gevolgd door effectieve uitzetting. Zo’n drempel zou ervoor zorgen dat veroordeelde buitenlandse verkrachters en andere zware geweldsplegers niet langer in België kunnen blijven. Wie zware feiten pleegt, moet ook zware gevolgen dragen.

Wat ik wil nalaten

Dit debat draait dus niet om politieke etiketten of morele verontwaardiging, maar om eerlijkheid. Om te durven zeggen wat werkt en wat niet werkt. Wie blijft volhouden dat dit louter een ‘mannenprobleem’ is, maakt het zichzelf gemakkelijk en houdt het probleem mee in stand. Zonder waarheid zijn er geen oplossingen. En als moeder wil ik maar één ding: dat mijn dochter later zonder angst naar huis kan gaan. Niet dankzij slogans of hashtags, maar dankzij beleid dat de realiteit onder ogen ziet en daar ook consequent naar handelt.