‘Dom, misleidend, wreed’: Israëlisch ambassadeur fileert De Standaard

De dodenteller van de aanval op een samenkomst van Australische joden staat momenteel op zestien, inclusief één van beide schutters, een islamitische immigrant uit India. Het bloedbad werd aangericht op het iconische Bondi Beach, waar zo’n duizend joden de start van Chanoeka vierden. Het antisemitische motief was meteen duidelijk, dus noemde De Standaard het ‘speculatief’. Geen toeval, vertelt de Israëlische ambassadeur in België aan Doorbraak. 

‘Het pijnlijke aan het hele verhaal’ is, althans volgens Christophe Busch in De Standaard, ‘het aandeel van Israëlische politici’ in het geweld dat joden wereldwijd moeten ondergaan. Ook de terreuraanval door een vader en zoon die zich aansloten bij Islamitische Staat is zo te wijten aan de Israëlische ‘genocide’ in Gaza. ‘Daarbij helpt het niet dat een grote meerderheid van Israëli’s zich min of meer schaart achter de oorlog’, wist Busch, directeur van het Hannah Arendt Instituut, nog te vertellen aan een vlijtige DS-journalist. Het motief was dan wel niet duidelijk, de schuld van Israël, die stond buiten kijf .

Kaarsenhater

Op X (Twitter) reageerde Idit Rosenzweig-Abu, Israëlisch ambassadeur in België, als door een wesp gestoken. ‘Ik vond het choquerend’, vertelt Rosenzweig-Abu aan Doorbraak. ‘Niet enkel dom, maar misleidend en wreed. Een vorm van gaslighting ook: twee mannen die schoten op een joodse samenkomst georganiseerd door een joodse organisatie op een joodse feestdag. Zonder link met Israël, trouwens. En wat is de reactie van De Standaard? ‘Is het wel écht antisemitisch?’

Volgens de ambassadeur, op post in Brussel sinds 2022, is de verslaggeving van De Standaard geen onbewuste faux pas. ‘Wat is de subtekst? Dat een aanval op joden zeker niet antisemitisch genoemd mag worden, omdat ‘antisemitisme’ in het westen een negatieve bijklank heeft. Dus moeten we kijken of we het toch niet iets anders kunnen noemen. Antisemitisme was volgens De Standaard één mogelijke verklaring. Maar welke verklaringen zijn er dan nog? Dat de schutters niet van kaarsen hielden, niet van het strand?’

‘Het artikel lijkt de moord te verontschuldigen. Via psychosociale mumbo jumbo wordt ze niet gelegitimeerd, dat nog niet, maar wel verzacht, begrijpelijk gemaakt. Het is duidelijk dat media die het verzetsnarratief in Gaza steunen – ‘by all means necessary’, ‘from the river to the sea’, ‘globalize the intifada’ – proberen dat soort antisemitisch geweld te ontkoppelen van het eigen narratief. Zo zijn ze zelf zeker niet verantwoordelijk.’

Narratief controleren

Volgens de Israëlische ambassadeur heeft het bestand tussen Israël en Hamas weinig invloed op de verslaggeving over haar vaderland. ‘Media die zich de voorbije jaren toelegden op de demonisering van Israël doen nu aan cherry-picking: ze kiezen welke informatie ze doorgeven en welke niet. Als er, bijvoorbeeld, Palestijnse verslaggeving is dat Hamas babyvoeding verstopt van de eigen bevolking, lezen we niets. De berichten en cijfers van Hamas worden natuurlijk wél overgenomen. Of als één organisatie schrijft dat de situatie in Gaza erop vooruitgaat en één dat dat niet zo is, weet je op voorhand welke ze zullen overnemen en welke niet. Zo controleren media als De Standaard het narratief.’

Al is het niet alleen maar kommer en kwel. ‘Er zijn ook andere media die sinds het bestand een breder beeld durven schetsen. Geen pro-Israëlbeeld, dat bestaat in de Belgische media niet. Maar De Standaard doet het omgekeerde, en zet net dubbel zo hard in op het narratief dat ze ook tijdens de oorlog al pushten. Ik vind dat jammer.’

‘Redactionele voorkeuren’

Om nieuwe aanslagen en geweldsuitbarstingen tegen joden te voorkomen, kijkt de ambassadrice in de eerste plaats naar de verschillende overheden. ‘Zij moeten duidelijk aangeven waar de grens ligt tussen de vrije meningsuiting en het recht om te betogen enerzijds, en intimidatie en haatspraak anderzijds. Die laatste leiden tot geweld. Betogingen voor een synagoog die, in tegenstelling tot deze ambassade hier, niets te maken heeft met Israël, kunnen bijvoorbeeld echt niet.’

‘Maar natuurlijk hebben media ook een verantwoordelijkheid’, gaat ze verder. ‘Ik denk opnieuw aan de column van Herman Brusselmans in Humo. Hij wou elke jood die hij tegenkwam in de keel steken. Nu denk ik niet dat de heer Brusselmans dat zelf zou doen, maar zo’n agressief discours legitimeert wel antisemitisch geweld. Daarnaast is er maar weinig diversiteit in de media. Ik zou bijvoorbeeld nooit een opiniebijdrage mogen leveren voor Humo, ik werd de voorbije jaren niet geïnterviewd door De Standaard. Dat zijn keuzes. En die keuzes zeggen iets over de redactionele voorkeuren van een medium.’