fbpx


Buitenland, Politiek
CSU

Gidsland Beieren met CSU als gids?

Wat N-VA van de Beierse christendemocraten kan leren



In een interview met De Zondag van vorig weekend, sprak N-VA-voorzitter Bart De Wever zijn hoop uit om een centrumrechtse volkspartij te vormen naar het beeld van de Beierse CSU. Het staat buiten kijf dat N-VA iets kan opsteken van de Beierse christendemocraten. Vlaanderen en Beieren, twee gelijkaardige regio’s Vlaanderen en Beieren hebben immers veel met elkaar gemeen. Beide regio’s staan economisch zeer stevig in hun schoenen en beschikken over een sterk eigen cultureel zelfbewustzijn. In tal van socio-economische disciplines…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


In een interview met De Zondag van vorig weekend, sprak N-VA-voorzitter Bart De Wever zijn hoop uit om een centrumrechtse volkspartij te vormen naar het beeld van de Beierse CSU. Het staat buiten kijf dat N-VA iets kan opsteken van de Beierse christendemocraten.

Vlaanderen en Beieren, twee gelijkaardige regio’s

Vlaanderen en Beieren hebben immers veel met elkaar gemeen. Beide regio’s staan economisch zeer stevig in hun schoenen en beschikken over een sterk eigen cultureel zelfbewustzijn. In tal van socio-economische disciplines bekleedt Beieren een benijdenswaardige koppositie (de facto complete tewerkstelling, exportcijfers, bbp, innovatie…). Hiermee is Beieren één van de meest welvarende regio’s van Duitsland en bij uitbreiding van Europa.

Een constante in dat Beierse succesverhaal is de hegemonie van CSU als politieke formatie. De Beierse christendemocraten regeren al meer dan 60 jaar het zuid-Duitse Bundesland. In het leeuwendeel van deze regeringen genoot CSU bovendien de absolute meerderheid in de Bayerischer Landstag. Sinds 1957 levert de partij onafgebroken de Beierse minister-president en maar liefst 11 van de 13 naoorlogse ambtsdragers zijn CSU- politici. Hoe kan een partij jarenlang een zo dominante positie bekleden en behouden?

Het CSU-model

Roman Deiniger, journalist bij de Süddeutsche Zeitung, verklaart dit succes in zijn boek Die CSU. Bildnis einer speziellen Partei (München, C.H. Beck, 2020) aan de hand van drie factoren. Ten eerste heeft CSU dankzij haar kartel met CDU de unieke dubbele rol van Landes- én Bundespartei. De partij speelt zo tegelijkertijd in twee competities. Enerzijds benut ze haar machtspositie in Beieren ten volle in Berlijn, en anderzijds gebruikt ze haar federale macht om zich op het regionale niveau te verstevigen. Het feit dat Beierse belangen rechtstreeks in de bondsregering worden verdedigd, is ‘dahoam’ in München bron van grote tevredenheid.

Een tweede pijler is de breedte van CSU. De partij bestaat uit verschillende flanken, van liberaal tot conservatief. Deze verschillende strekkingen bundelen zich in een duidelijke centrumkoers. Zo kan de partij een echte Volkspartei zijn, waarachter een grote massa zich kan scharen.

Ten slotte is CSU erin geslaagd het monopolie op de Beierse geschiedenis, identiteit en traditie te claimen. Zo is het wapenschild opgenomen in het logo van CSU en bombardeerde partijcoryfee Franz Josef Strauß de traditionele ‘Trachten’ als officiële werktenue voor elke CSU-verkozene. Als N-VA haar ambitie van onbetwiste Vlaamse volkspartij wil verwezenlijken, kan dit CSU-model ter inspiratie dienen. Ook binnen de huidige federale structuur. Vooral dubbele regeringsdeelname én het bewaken van de centrumkoers zijn cruciaal.

Verantwoordelijkheid opnemen op beide fronten

Regeringsdeelname op zowel het federale als het Vlaamse niveau biedt inderdaad een wisselwerking die de positie op twee fronten verstevigt. Met een sterk mandaat van de Vlaamse kiezer zouden de  onderhandelingen in de Wetstraat vlotter verlopen. Omgekeerd zal de kiezer dat mandaat ook sneller geven als die merkt dat N-VA daadwerkelijk potten breekt op het federale niveau. Dat kan enkel als men eindelijk kordaat de verantwoordelijkheid opneemt om in de vele versnipperde materies een coherent beleid te ontwikkelen.

Eigen authentieke centrumkoers

Daarnaast moet N-VA vooral haar centrumkoers bewaren om een echte volkspartij te kunnen zijn. Harde standpunten in migratie door hardliners schrikt het broodnodige midden af. De benoeming van Valerie Van Peel en Lorin Parys als nieuwe ondervoorzitters boven de rechtse posterboy Theo Francken, werd door sommige commentatoren als (her)bevestiging van een centrumkoers geduid. Los van de vraag of die waarneming klopt, is extreemrechts achternalopen alvast geen goed idee.

De recente politieke geschiedenis in Beieren kan hiervoor opnieuw ter illustratie dienen. CSU kreeg in haar geschiedenis driemaal te kampen met een concurrent op de rechterflank van het politieke spectrum. Eerst met de historische Bayernpartei, vervolgens met de door ontevreden CSU-leden opgerichte partij die Republikaner en nu opnieuw met AfD. Telkens slaagde de partij erin het rechtse gevaar het hoofd te bieden door aan de eigen centrumkoers vast te houden. Ondanks ooit torenhoge peilingen en veelbelovende verkiezingsuitslagen zijn Bayernpartei en die Republikaner zo onverbiddelijk gedecimeerd tot irrelevante ‘Kleinparteien’.

Dat men aan deze strategie beter blijft vasthouden,  bleek duidelijk na de blamage van de Bundestagswahl van 2017. De strategie van gewezen partijvoorzitter en Beiers minister-president Seehofer om het populistische discours van AfD deels over te nemen, pakte naar Beierse normen dramatisch uit met een score van slechts 44% (verlies van een kleine 10%). Horst Seehofer mocht opkrassen naar Berlijn en werd opgevolgd door Markus Söder, die wel weer aanknoopte met het beproefde recept. Intussen is CSU weer helemaal terug en is Söder bundesweit met kop en schouders de populairste politicus. Alvast in Beieren heeft AfD naar alle waarschijnlijkheid geen enkele rol van betekenis meer te spelen.

[ARForms id=103]

Jan-Willem Verbeke

Jan-Willem Verbeke is masterstudent rechten aan de KU Leuven en was Erasmusstudent aan de Ludwig-Maximilians Universität in München (2019-2020)