Islamisme is islam, en islam is islamisme

In 2016 was 7,6 procent van de Belgische bevolking moslim. Volgens een onderzoek van denktank Pew Research Center zal dat zonder immigratie in 2050 11,1 procent zijn en bij sterke immigratie 18,2 procent.

De ervaringen met moslims in Europa vertellen tot nog toe dat zij hun religie zeer serieus nemen, superieur achten aan het christendom en jodendom en dat ze vaak een bekeringsdrang hebben. Daarnaast zijn er binnen de islam nogal wat groepen en bewegingen die proberen islamitische gedragsregels op te leggen aan de samenlevingen waarin zij leven, ook waar die in strijd zijn met de heersende democratische waarden. Denk aan de Moslimbroeders en tal van andere salafistische groeperingen. Onderzoek toont aan dat ook zogenaamd gematigde moskeeën gedrag aanmoedigen dat vanuit democratisch oogpunt vragen oproept.

Sortir de l’islamisme

Het is dan ook van groot belang dat de Europese bevolking goed geïnformeerd is over het wezen van deze godsdienst, die door zo’n grote en groeiende groep medeburgers beleden wordt. De meesten van ons, inclusief politieke leiders en opiniemakers, zijn nauwelijks geïnformeerd. Bij hen overheerst het beeld dat de islam een godsdienst is die niet wezenlijk verschilt van het christendom of het jodendom.

Zij zouden daarom achterovervallen bij het lezen van het boek ‘Sortir de l’islamisme’ van de Algerijns-Franse filosofe-islamologe Razika Adnani. Haar boek zou verplichte lectuur moeten zijn voor elke politieke gezagsdrager, opiniemaker en allen die begaan zijn met onze democratische rechtstaat.

Adnani verduidelijkt met grote kennis van zaken, uiterst helder en voortdurend waarschuwend wat de islam is en wat het niet is. Al jaren legt ze uit dat die godsdienst veel meer omvat dan het louter spirituele, namelijk een stelsel verplichte gedragsregels dat volgens de overheersende islamitische leer daarmee onlosmakelijk verbonden is. Al onderzoekend en argumenterend kan zij niet anders dan concluderen dat ‘de islam’ sinds 622 een ‘politieke islam’ is (islamisme). Een islam die moslims verplicht om bepaalde regels te volgen, ook regels die in strijd zijn met de fundamenten van de westerse samenlevingen waarin sommigen van hen wonen.

Krijgsheer

Centraal in de islam staat de Koran, de door Allah aan de profeet Mohammed overgemaakte teksten. Die stammen uit twee periodes, de eerste van 610 tot 622 in Mekka waar Mohammed zijn eerste ‘goddelijke boodschappen’ ontving. De tweede was in Medina, waar hij niet alleen een geestelijk leider was, maar tevens staatsman en krijgsheer. De Mekka-teksten zijn overwegend spiritueel van aard, die uit Medina omvatten ook gedragsregels. Naast de Koran zijn de overleveringen over hoe de profeet zich tijdens zijn leven gedragen en geuit zou hebben het belangrijkst. Die zijn vastgelegd in de ‘Hadith’.

Koran en Hadith vormen de basis voor de verplichtingen en gedragsregels die tussen de 7de en 10de eeuw werden neergeschreven in de ‘sharia’, de islamitische wetgeving. Gezaghebbende moslimgeleerden kwamen toen overeen welke teksten uit de Koran en Hadith moesten worden geselecteerd om moslims te leren hun godsdienst correct toe te passen. Op basis van ‘de consensus van islamgeleerden’ verklaarden zij hun shariatekst als definitief. Daarom mochten moslims die vanaf dat moment niet langer in vraag stellen of interpreteren.

Sharia

Volgens de islamitische leer moeten de woorden van de sharia letterlijk worden toegepast. Het zijn immers ‘goddelijke aanbevelingen’ uit de Koran en de Hadith.

Onjuist, stelt Adnani. Alleen de Koran is ‘ongeschapen’, want volgens diezelfde leer het altijd al bestaande en eeuwig blijvende woord van God (Allah). De sinds de 8ste eeuw vastgelegde Hadith is het werk van islamgeleerden, dus van mensen, en die kunnen nooit op hetzelfde goddelijke voetstuk staan als de Koran zelf. Dat zou heiligschennis zijn. De geleerden hebben een selectie gemaakt uit de duizenden overleveringen. Ook de sharia is het product van selectie en interpretatie.

Andere bekommernissen van Adnani zijn de fundamenteel discriminerende teksten ten aanzien van de vrouw in de heilige teksten, de vele tegenstrijdigheden in de Koran en de selectiviteit waarmee de sharia tot stand kwam.

Polygamie

Zo is polygamie volgens de Koran toegestaan en hebben vrouwen slechts recht op een kleiner erfdeel. Ze is bovendien geschapen voor de man — die gezag heeft over haar en haar indien nodig mag slaan — en haar getuigenis weegt minder zwaar in de rechtbank. De sharia voegt daaraan toe dat vrouwen hun haar, gezicht en handen moeten bedekken en zich tot het huis moeten beperken, geen toegang hebben tot de bidruimte van de moskee en de begraafplaats tijdens een uitvaart. Teksten over gewetensvrijheid, het recht om al dan niet te geloven, de vrije wil om keuzes te maken, en vrije toegang tot de openbare ruimte — teksten die er zijn — hebben de moslimgeleerden doelbewust niet overgenomen.

En, vraagt Adnani zich af, hoe kunnen moslims ‘alle teksten uit de Koran toepassen’, als over belangrijke onderwerpen tegenstrijdige voorschriften bestaan? Bijvoorbeeld over het drinken van wijn en het eten van varkensvlees. En waarom kunnen teksten die niet in overeenstemming zijn met onze westerse waarden niet worden afgeschaft op dezelfde manier als waarop de islamitische wereld een einde maakte aan de slavernij en de behandeling van niet-moslims als tweederangsburgers?

Met haar boek wil Adnani bewijzen dat de politieke islam, islamisme, geen onvermijdelijk gegeven is. Verandering is mogelijk. De strijd daarvoor moet voornamelijk binnen de islam zelf worden gevoerd. De islam als godsdienst dient te veranderen. Het belangrijkste wapen daarbij is kennis. Kennis zoals zij die in haar boek heeft aangeleverd. Niet-moslims hebben ook een belangrijke rol te spelen. Zij moeten morele eerlijkheid en wetenschappelijke objectiviteit tonen bij het onderzoek en de beoordeling van de islam. Een wezenlijk onderdeel daarvan is het actief betrekken van islamologen als Adnani bij het publiek debat over de islam dat België zo hoognodig moet voeren.