Kuifje in Luxemburg?

Ondertussen weet u dankzij Christophe Deborsu dat de Rue Dison in Verviers de armste straat van Wallonië is. En de rijkste? Die bevindt zich opmerkelijk genoeg niet in Waals-Brabant, maar in het verre Luxemburg. Maak kennis met Lischert, volgens sommigen de nieuwe opnamelocatie van Christophe Deborsu.

Met zijn reportage Sans boulot: tous fraudeurs? is RTL-TVI-journalist Christophe Deborsu nu al ruim een week de talk of the town. In die reportage toont Deborsu het postindustriële Wallonië zoals we dat allemaal kennen: arm, met een bevolking die liever lui dan moe is, er ook nog eens openlijk voor uitkomt én als kers op de taart soms bijzonder goed verdient. Net zoals Deborah-van-de-kassa een begrip is in Vlaanderen, zal Laetitia-met-de-drie-kinderen-die-nog-nooit-gewerkt heeft, maar wel 2.700 euro per maand verdient, gauw een begrip worden in Wallonië.

Maar na zijn bezoek aan de Rue Dison in Verviers – bijna één derde is er langdurig werkloos – is Deborsu nog niet klaar. Althans niet als we La Meuse mogen geloven, een lokale Waalse krant. Deborsu zou ook neergestreken zijn in Lischert, een dorp in de provincie Luxemburg met enkele honderden inwoners. Lischert heeft de eer zich de rijkste wijk van Wallonië – ja, zelfs van België – te mogen noemen. In Lischert ligt het mediaaninkomen op ruim 82.000 euro per jaar, zo baseert La Meuse zich op cijfers van Statbel. Dat bedrag contrasteert fel met het mediaaninkomen van ongeveer 17.000 euro in de Rue Dison in Verviers, het laagste van Wallonië. 

Luxemburgse top vijf

Niet alleen deelgemeente Lischert is rijk, ook de fusiegemeente Attert waar Lischert deel van uitmaakt is de rijkste gemeente van België als we het mediaaninkomen opnieuw als maatstaf nemen. In Attert verdient de helft van de gezinnen meer dan 42.000 euro. Buurgemeenten Messancy, Etalle en Saint-Léger zorgen (samen met Kraainem) voor de rest van de Belgische top vijf.

De reden ligt voor de hand: in deze Belgisch-Luxemburgse gemeenten werkt een aanzienlijk deel van de bevolking in het aangrenzende Groothertogdom Luxemburg, waar de lonen veel hoger liggen. Ook na belastingen op zulke grensarbeiderslonen – die doorgaans grotendeels, maar niet geheel in het Groothertogdom geïnd worden aan een voordeliger tarief – houdt de gemiddelde Belgisch-Luxemburgse grensarbeider flink wat over. 

Vastgoed

De vastgoedprijzen liggen in de regio rond Attert ook beduidend lager dan in de rest van België en het Groothertogdom. Voor een huis met vier slaapkamers met degelijke energieprestatie en een flinke tuin betaalt u in Attert ongeveer 450.000 euro. Wie zoiets wil kopen in Waals-Brabant of in de Vlaamse Ruit betaalt tegenwoordig al makkelijk 200.000 euro meer.

Werken in het Groothertogdom en wonen in Belgisch Luxemburg is dus een prima verdienmodel voor Walen die willen werken zonder de gekende hoge Belgische belastingen te moeten betalen. Volgens sociaal secretariaat SD Worx kent het aantal grensarbeiders naar het Groothertogdom dan ook in een stijgende trend: met bijna 50.000 zijn ze, 9 procent meer dan vijf jaar geleden.

De waarheid gebiedt te zeggen dat het vaak ook van moeten is: wie in de provincie Luxemburg niet in de landbouw, de horeca of de bouw wil werken of niet naar Luik of Brussel wil pendelen, vindt gemakkelijk betere jobs in het Groothertogdom.

De N4

Deborsu doet dus wat van een goed journalist verwacht mag worden: meerdere kanten van Wallonië laten zien. Buiten de grootsteden en industriële bekkens bestaat dat andere Wallonië. Charlerois PS-burgemeester Thomas Dermine noemt het ‘het Wallonië van de N4’, een beleefde term om het niet over ‘boeren’ te moeten hebben, die dan ook nog eens hun hele leven lang ofwel liberaal ofwel katholiek (of beide) stemmen. Toevallig gaat die Nationale 4 – de rijksweg van Brussel naar Aarlen – ook door Attert. 

‘Je hebt een onafgebroken electorale lijn die loopt van Waals-Brabant in het noorden, tot in Lotharingen in het uiterste zuiden. Dat gebied komt grosso modo overeen met wat in Wallonië behoorlijk goed werkt, zonder al te veel staatsinterventie. In grote delen van dat rurale Wallonië is er nog altijd genoeg sociale druk om werk te hebben en voor jezelf en je gezin te zorgen. Dat is de plattelandsmentaliteit’, zo omschreef Bastenakens burgemeester Benoît Lutgen (Les Engagés) datzelfde Wallonië vorig jaar in een interview met Doorbraak. Niet toevallig gebruikt Lutgen de N4 om van zijn stad de grootste industriële groeipool van de provincie Luxemburg te maken. 

Maar of het nu klopt dat Deborsu in Luxemburg is neergestreken? Hij doet er zelf het zwijgen toe, en ook de burgemeester van Attert kon niet reageren op onze vragen. Maar we weten natuurlijk wel dat de eigenaar van La Meuse – de mediagroep Rossel – ook voor 50 procent aandeelhouder is van RTL-TVI, de televisiezender waar Christophe Deborsu voor werkt. Antwoord midden december op tv.