Marokkaanse banken ontlopen strafproces in België

Twee Marokkaanse banken zouden illegale transacties ter waarde van 3 miljard euro naar het thuisland hebben uitgevoerd. Met een afkoopsom vermijden ze én een proces én reputatieschade.

Verleden week sloot het gerecht van Brussel een ‘verruimde minnelijke schikking’ af met de Franse Banque Centrale Populaire du Maroc (BCPM) en het Belgische filiaal van haar dochter Banque Chaabi du Maroc (BCM). Door 175 miljoen euro aan het gerecht te betalen vermijden de banken een strafproces over illegale feiten in de periode van 2003 tot 2022. Zij erkennen geen schuld.

BCPM is met een omzet van 2 miljard euro de tweede grootste bank van Marokko (waarop 25 procent winst wordt geboekt). Beide banken zouden in twintig jaar tijd voor tienduizenden klanten in België 1,3 miljard hebben getransfereerd. Dat geld ging naar familie of diende voor investeringen in de Marokkaanse thuisbasis. Daarop zouden de twee banken samen 120 miljoen euro winst hebben behaald.

Geen vergunning

Het Belgische parket zocht naar illegale stortingen, betalingen, financiële dienstverlening en verzekeringsactiviteiten. ‘Een buitenlandse bank die hier gelden wil ontvangen van haar Belgische cliënten voor een overschrijving naar Marokko moet over een geldige Belgische of Europese toegangsvergunning beschikken’, schetst Stijn De Meulenaer, docent fiscaal strafrecht.

De bank moet als betalings- of kredietinstelling geregistreerd zijn bij de Nationale Bank van België (NBB), voldoen aan de Europese witwasregels en ook rekening houden met de Marokkaanse deviezenregelgeving. De Meulenaer wijst erop dat die Marokkaanse regels heel streng zijn voor verrichtingen uit dit Noord-Afrikaanse land naar Brussel, ‘maar veel minder restrictief voor transfers van België naar Marokko’.

Strengere witwascontrole

De Marokkaanse banken hadden niet de nodige vergunningen. De Meulenaer stelt vast dat tot voor kort wel een inbreukprocedure bij de NBB werd opgestart, maar niet bij het gerecht. Hij wijst in dat verband ook op een eerdere schikking van ING in het Nationale Loterij-dossier van Didier Reynders en ettelijke witwasonderzoeken naar ‘schaduwbanken’ (informele betalingssystemen die niet onder overheidstoezicht staan).

Ook onze zuiderburen zijn streng. Bank Chaabi kreeg verleden jaar in Frankrijk al een boete van 250.000 euro voor haar onzorgvuldige witwascontrole. De Meulenaer, die hierin gespecialiseerd is: ‘Witwassen is een wanbedrijf waarop strenge straffen staan. We zien almaar meer een verschuiving naar het strafrecht.’

Ook de bedrijfstop

Het parket onderzocht niet alleen de twee banken, maar ook de toenmalige CEO van BCPM, die momenteel het vermogensbeheer van zijn instelling in Marokko leidt. Ook de twee directeurs van Bank Chaabi in Brussel riskeerden een veroordeling. De strafvordering word — gezien de goedkeuring door de rechtbank vorige week — door de schikking beëindigd.

Dit is de grootste minnelijke schikking in België sinds 2019, toen de bank HSBC 295 miljoen euro betaalde om een vervolging voor fiscale fraude af te kopen. ‘Het sluiten van een schikking biedt het voordeel van een zekere, onmiddellijke en definitieve strafrechtelijke reactie’, zegt het Brusselse parket in Le Soir.

Reputatieschade vermijden

‘Aan de kant van de bank speelt uiteraard het reputatierisico en de veel grotere ruchtbaarheid die aan een mogelijk aanslepend proces zou worden gegeven’, motiveert De Meulenaer. ‘Zeker in fiscale en financiële strafzaken is het niet ongebruikelijk dat van de verruimde minnelijke schikking gebruik wordt gemaakt.’

‘BCP en BCDM zijn solide instellingen die hun klanten bedienen’, zo reageert Anne-Sophie Gentil, woordvoerder van beide banken, bij de VRT. ‘De afronding van deze juridische kwestie stelt hen in staat hun gehechtheid aan de hoogste normen op het gebied van wettelijke naleving en professionele ethiek te herbevestigen.’

Met enig succes. Professor ondernemingsrecht Michiel De Muynck: ‘Vandaag is de instelling terug te vinden op de website van zowel de FSMA (onder meer verantwoordelijk voor het toezicht inzake kredietverlening) en de NBB (de toezichthouder van de banken).’