Minister Crucke wil AI inzetten tegen gsm’ende chauffeurs

Als het aan federaal Mobiliteitsminister Jean-Luc Crucke (Les Engagés) ligt, verhoogt de pakkans voor wie gsm’t achter het stuur binnenkort fors. Crucke heeft een werkgroep opgericht die zogenaamde slimme camera’s een sluitend wettelijk kader moet geven. Maar is het gebruik van artificiële intelligentie voor wie belt of typt achter het stuur niet overdreven? ‘We willen mensen hun gedrag veranderen’, klinkt het fors.

Mobiliteitsminister Jean-Luc Crucke en het verkeersveiligheidscentrum VIAS werken samen om nog deze regeerperiode een sluitend wettelijk kader te voorzien voor het gebruik van intelligente camera’s in het verkeer. Die camera’s moeten de automatische detectie van wie niet handenvrij gsm’t achter het stuur vergemakkelijken. Het gaat om een nieuw type mobiele camera waarmee Vias de voorbije jaren experimenteerde. Vias haalt de mosterd in Nederland, waar vandaag al 50 zulke intelligente camera’s actief zijn.

‘We willen automobilisten hun gedrag veranderen’, zegt Stef Willems, woordvoerder van Vias. ‘Want jammer genoeg stellen we vast dat het beleid vandaag tekortschiet. Al vijfentwintig jaar geleden is er een verbod op niet-handenvrij gsm’en terwijl je rijdt van kracht. Een op de acht Belgen geeft nu nog toe dat ze soms niet-handenvrij bellen. Vandaag krijg je er zelfs al 174 euro boete en vijftien dagen rijverbod voor. Toch stellen we vast dat de politie elke dag gemiddeld nog 300 boetes in heel België uitschrijft voor dit soort inbreuken. De boodschap dringt met andere woorden nog te weinig door’, aldus Willems.

Vrachtwagenchauffeurs

Zijn intelligente camera’s daar een goed antwoord op, of net een voorbeeld van een overheid die mensen met behulp van technologie almaar nauwgezetter controleert en beboet? ‘De camera’s worden getraind om te detecteren wanneer je ogen te lang op een niet-vastgemaakt beeldscherm gericht zijn’, legt Willems uit. ‘Maar een politie-agent behoudt wel het laatste woord en beslist ook of er een boete volgt. Wie geen boete krijgt verdwijnt uit de database. En ook krijgt de agent om privacyredenen niet het gezicht van de bestuurder en passagiers te zien.’

‘Uit onze eigen tests met zulke camera’s aan de Antwerpse Oosterweelwerken blijkt dat er per uur toch nog altijd veertien mensen een gsm-overtreding begaan achter het stuur. Dat zijn dus veertien inbreuken die de politie niet heeft vastgesteld. Je kan niet overal agenten zetten. Maar wel intelligente camera’s die de pakkans aanzienlijk verhogen. Zeker bij vrachtwagenchauffeurs, want die begaan dit soort overtredingen erg vaak, maar blijven in hun hoge cabine nog te vaak letterlijk buiten het gezichtsveld van de politie.’

ANPR ongeschikt

Opmerkelijk: de nummerplaatherkenningscamera’s (ANPR) die vandaag al boven onze wegen hangen, blijken niet uitgerust om gsm-overtredingen te detecteren. Dat zegt althans Joy De Klerck, woordvoerder van Mobiliteitsminister Crucke.

‘ANPR-camera’s leveren onvoldoende beeldkwaliteit en betrouwbaarheid om gsm-gebruik achter het stuur correct vast te stellen. De gespecialiseerde detectiesystemen die we willen gebruiken zijn vandaag al operationeel in onder meer Australië en Nederland en exclusief ontworpen om deze overtreding te detecteren. De inzet zal gebeuren via semi-mobiele toestellen en niet via een permanente, landelijke uitrol.’

De Klerck sust ook, net als Vias: ‘Wanneer een camerabeeld geen eenduidigheid verschaft volgt geen vervolging. Op die manier blijft de menselijke beoordeling een essentiële stap in het handhavingstraject, met respect voor de rechten van de bestuurder. Onze werkgroep zal naast operationele en technische experts ook privacy-experts bevatten. Die experts zullen het juridische en ethische kader mee vormgeven en waken over een correcte toepassing van de privacywetgeving.’ 

Wanneer het wettelijk kader voor de nieuwe intelligente camera’s klaar moet zijn is vandaag nog niet duidelijk.