‘Onder Amerikaanse economie tikt schuldentijdbom’

In 2026 moeten de Verenigde Staten een ongeziene schuldenberg herfinancieren, met mogelijk zware gevolgen voor de wereldeconomie. Econoom Koen De Leus waarschuwt dat het niet om een technisch detail gaat, maar om het resultaat van een bewust risicovolle begrotingsstrategie. Volgens hem stevenen de Amerikaanse overheidsfinanciën af op ernstige problemen door onvoorzichtig schuldbeheer.

8.000 miljard dollar of 6.800 miljard euro. Dat is het bedrag aan Amerikaanse overheidsschulden dat in 2026 afloopt en dus moet worden geherfinancierd door het ministerie van Financiën. ‘Dat is één vijfde van de totale Amerikaanse schuld’, berekent Koen De Leus, hoofdeconoom van BNP Paribas Fortis. ‘Het gaat om een enorm bedrag. In normale omstandigheden is dat geen onoverkomelijke operatie. Maar onder de regering-Trump stevenen de Amerikaanse financiën af op ernstige problemen door dit onvoorzichtige schuldbeheer.’

Ter vergelijking: in 2025 moest de Amerikaanse schatkist ‘maar’ 2.000 miljard dollar aan staatsleningen herfinancieren. Volgend jaar wordt dat dus vier keer zoveel. De Leus spreekt op de sociale media zelfs van ‘een tikkende tijdbom’ onder de Amerikaanse economie.

Schulden worden duurder

‘Liefst 80 procent van de schulden die in 2026 moeten worden geherfinancierd, werd nog maar vorig jaar aangegaan’, stelt De Leus. ‘De Amerikaanse schatkist speculeerde op een lage rente en sloot vooral kortetermijnleningen af. Dat werkt zolang die rente laag blijft. Maar de overheid neemt daarmee een hoog risico. Als de rente stijgt, zoals velen verwachten, wordt dat enorme schuldenpakket op korte termijn veel duurder.’

Net daarom verhoogde de regering-Trump de voorbije maanden de druk op de Federal Reserve, de Amerikaanse centrale bank, om de rente laag te houden. Fed-voorzitter Jerome Powell verlaagde de beleidsrente in december tot 3,50 procent, het laagste niveau in drie jaar. De Leus: ‘De relatief hoge inflatie zorgt al voor onrust. De economie draait nog steeds vlot, dus er was geen enkele reden om de rente te verlagen.’

De renteverlaging past perfect in de begrotingsstrategie van de regering-Trump. Die verhoogde de federale schuld vorig jaar met 2.170 miljard dollar. Intussen bedraagt de totale schuld 38.000 miljard dollar, goed voor 125 procent van het bruto binnenlands product.

‘De nieuwe schulden worden grotendeels op korte termijn gefinancierd, met looptijden van maximaal twee jaar’, zegt De Leus. ‘De regering-Trump gokt op verdere rentedalingen. Dat is een gevaarlijke keuze. Voorzichtige regeringen lenen gespreid, met een gemiddelde looptijd van tien tot twintig jaar. Zo houden ze beter zicht op toekomstige rentelasten. Geen enkele financieel analist gelooft dat herfinanciering op lange termijn even goedkoop kan blijven.’

Toenemende wereldinflatie

De inflatie zal wereldwijd toenemen en kan alleen worden afgeremd door een hogere rente, schreef De Leus eerder samen met collega-econoom Philippe Gijsels in het boek De Nieuwe Wereldeconomie.

‘Op langere termijn neemt de inflatie overal toe door stijgende overheidsschulden, de kosten van de klimaattransitie, de vergrijzing en de begrenzing van de wereldhandel, of deglobalisatie’, aldus De Leus.

Ook in de Verenigde Staten

Op korte termijn wordt de Amerikaanse economie gestimuleerd door de lage rente en door de Big Beautiful Bill, waarmee de regering-Trump de fiscale druk verlaagt. Beide maatregelen kunnen de inflatie aanwakkeren. ‘Een forse inflatiestijging in de Verenigde Staten zou wel eens de verrassing van 2026 of 2027 kunnen worden’, voorspelt De Leus.

De Amerikaanse centrale bank streeft al decennia naar een inflatie van twee procent. Maar in mei duidt de regering-Trump een opvolger aan voor Jerome Powell als voorzitter van de Federal Reserve. ‘De kans is reëel dat Trump iemand benoemt die geen probleem heeft met een inflatie van drie procent’, zegt De Leus. ‘Dan is de geest uit de fles. De kans wordt dan reëel dat Trump zijn Liz Truss-moment beleeft.’

Onder financieel vuur

De Leus verwijst naar het moment waarop de voormalige Britse premier met lichtzinnige begrotingsplannen kwam en prompt onder vuur kwam te liggen van de financiële markten. De waarde van de pond stortte in en Truss werd met minder dan twee maanden premierschap de kortst zittende Britse premier in de geschiedenis. ‘Als de regering-Trump er niet in slaagt de begroting op orde te brengen, de inflatie ontspoort en de schuld blijft oplopen, kunnen ook de Verenigde Staten in het vizier van de markten komen.’

In dat scenario kan de langetermijnrente op staatsleningen in enkele weken met twee procent stijgen, zoals eerder in het Verenigd Koninkrijk gebeurde. Dat zou de druk op de federale begroting nog vergroten.

‘Misschien hoopt Trump dat de problemen zich niet tijdens zijn ambtstermijn manifesteren’, besluit De Leus. ‘Dan zal zijn opvolger de budgettaire schoonmaak moeten doen. Niet dat de Amerikaanse overheid plots failliet gaat, maar de volgende president krijgt wel het mes op de keel.’