Midas Man: hoe Brian Epstein The Beatles groot maakte

In Midas Man schetst filmmaker Joe Stephenson een boeiend portret van Brian Epstein, de zelfbenoemde manager van de prille Beatles. Epstein, die ook aan de basis lag van de Mersey Sound, zou dat blijven tot aan zijn dood in 1967.

Filmer Stephenson houdt zich in Midas Man trouw aan de feiten. Hij geeft enkele opmerkelijke voorvallen, controversiële uitspraken van zanger John Lennon bijvoorbeeld, in de juiste context weer. Op het eerste gezicht leest het leven van Epstein als een sprookje.

Niets blijkt minder waar. Epstein wordt zowel van school geschopt als uit het leger weggestuurd omdat hij onhandelbaar is. Maar vanaf hij de populaire platenzaak van zijn ouders overneemt in Liverpool, bekend als North End Music Store (NEMS), voelt hij zich pas echt in zijn sas.

Koning Midas

Volgens de Griekse mythologie mocht koning Midas als wederdienst van Dionysus, de god van de wijn, een wens doen. De koning wenste dat alles wat hij aanraakte goud zou worden. Zo geschiedde. Tot Midas zijn eigen dochter aanraakte en zij in goud veranderde. Dionysus verloste hem uiteindelijk van zijn hebzucht. Midas staat nu symbool voor iemand rijk is maar ook doodongelukkig.

Midas Man staat behalve bij Epsteins bijzonder succesvol management van The Beatles ook stil bij de relatie met zijn Joodse ouders en zijn homoseksualiteit. Zijn vader had het daar heel moeilijk mee en beschouwde dat als een ziekte. In tegenstelling tot zijn moeder, die alle radiostations opbelde opdat ze de eerste single van The Beatles zouden spelen. Brians seksuele geaardheid was in de jaren ‘60 in het Verenigd Koninkrijk een groot taboe waar hij erg onder leed. Pas na zijn dood kwam dat uit.

John, Paul, George en… Ringo

Toen Brian Epstein The Beatles zag optreden in Liverpool in The Cavern Club was hij zo onder de indruk van de energie die zij op het publiek overbrachten, dat hij zich aanbood bij het viertal om hun manager te worden. Hij geloofde heilig in de ‘boys’, die hij hoger inschatte dan Elvis. Zo begon hij aan zijn rondgang bij diverse platenmaatschappijen, waar de band telkens werd afgewezen omdat ‘gitaarbands uit de mode zijn’.

Uiteindelijk vond hij gehoor bij George Martin van het kleinere Parlophone-label, die The Beatles meteen evalueerde: Paul is ok, John moest aan zijn stem werken, George moest meer punch uitstralen en drummer Pete moest eruit! Epstein volgde meteen zijn raad op en zette de nochtans zeer populaire drummer Pete Best uit de groep, om hem te vervangen door diens vriend Richard Starkey, beter gekend als Ringo Starr. De rest is geschiedenis.

Beatlemania

Epstein zorgde ervoor dat de groep zich een imago aanmat, eigen aan de tijdgeest begin de jaren ‘60: beschaafd rebels met als look ‘lang haar tot aan de oren’. Ze zongen eenvoudige, aanstekelijke songs van eigen makelij en dat maakte The Beatles ongelooflijk populair. Deze ‘Beatlemania’ zorgde ervoor dat de groep uiteindelijk zou stoppen met optreden omdat ze zichzelf niet meer hoorden spelen.

In februari 1964 waren ze dankzij Epstein tot drie keer toe de topact op televisie tijdens de Ed Sullivan Show, die zo’n 73 miljoen kijkers trok. Hun song I wanna hold your hand haalde prompt de eerste plaats in de ranglijsten. Dat betekende hun definitieve doorbraak in Amerika.

De vijfde Beatle

Epstein stond ook aan de wieg van de Mersey Sound. Hij was de manager van Gerry and the Pacemakers, Kramer J and the Dakotas en Cilla Black, het meisje van de Garderobe, de vestiaire van The Cavern Club die tussen de optredens door zelf wel eens op het podium klom. The Beatles waren zo onder de indruk van haar stem dat Epstein haar ook een contract gaf.

Wordt producer George Martin wel eens de vijfde Beatle genoemd, Paul McCartney liet er in een vraaggesprek op de BBC in 1997 niet de minste twijfel over bestaan: ‘Als er iemand zich de vijfde Beatle mag noemen, dan is dat Brian!’

Brian Epstein stierf een plotse dood in 1967, terwijl The Beatles in India waren. Drie jaar later, in 1970, splitte de band. The Fab Four was geschiedenis.