Is Vlaamse film nog Vlaams?

Heeft de Vlaamse film last van een identiteitscrisis? Of wat te denken van het lauweren van de Frans gesproken Vlaamse film Julian, het langspeelfilmdebuut van Cato Kusters.

Het activistische melodrama werd door de 2.647 leden van de Ensor Academie goed bevonden voor vier Ensors. Het kan dat de wereldvermaarde Oostendse kunstschilder James Ensor zich elk jaar bij de uitreiking van de Vlaamse filmprijzen omdraait in zijn graf.

Brussel

Julian, naar de autobiografische roman van Fleur Pieters, werd door Cato Kusters en Angelo Tijssens (van de activistische genderfilms Girl en Close) overgeplaatst van Antwerpen naar Brussel. ‘Om het verhaal kosmopolitischer te maken’, aldus Kusters — lees: uit puur opportunisme.

Op die manier wist het filmproject een smak geld los te weken van het Franstalige filmfonds. Met zware toegevingen als gevolg. Bijgevolg werd het Antwerpse hoofdpersonage een Franstalige Brusselse die verliefd wordt op de jonge Vlaamse vrouw Julian.

Natte droom

Als lesbienne leeft Julian al jaren in onmin met haar bekrompen, onverdraagzame (Vlaamse) ouders. Wanneer de natte droom van het koppel (trouwen in alle 22 landen waar een homohuwelijk toegelaten is) wordt gesmoord door een fatale ziekte van Julian, vraagt haar partner of ze haar ouders zal verwittigen. Reactie van Julian: ‘Nee!’ Hoe hard kan je zijn? Wie bedenkt een dergelijke scène?

Julia kreeg vier Ensors, de grootste concurrent Young Heerts van Anthony Schietteman twee. Zou het toeval zijn dat beide themafilms over homoseksualiteit gaan, een blijkbaar zwaar onderschatte en heikele problematiek in Vlaanderen?

Dat terwijl de betere Vlaamse film Soft Leaves van Miwako Van Weyenberg over een Vlaams-Japans tienermeisje met een Vlaamse vader en een afwezige Japanse moeder veel meer authenticiteit uitstraalt en de identiteitscrisis net zeer voelbaar maakt.

Andersom

Of het wederzijds subsidiëren van een Vlaamse film door de Franstalige gemeenschap en een Franstalige film door het Vlaams Audiovisueel Fonds (VAF) in ruil voor een bescheiden bijdrage een goede zaak is, is nog maar de vraag. In L’Interet d’Adam van Laura Wandel over een alleenstaande moeder die haar zoon met een eetstoornis uit een ziekenhuis ontvoert is haar ex… een Vlaming. Hij heeft intussen een nieuwe partner en wil niet weten van welke betrokkenheid dan ook bij zijn ziek zoontje.

In het in Molenbeek gesitueerde Les Baronnes is een kransje Marokkaanse vouwen de cursus bloemschikken beu. Ze willen per se het theaterstuk Hamlet van Shakespeare opvoeren. Onze acteurs Jan Decleir en Chris Lomme kregen een bijrol op voorwaarde dat ze onberispelijk Frans zouden spreken — wat ze uiteraard ook deden.

Het Vlaams Audiovisueel Fonds (VAF), de geldschieter, heeft boter op het hoofd in alle geledingen: van het goedkeuren van dergelijke onwezenlijke filmverhalen tot het laten verbasteren in de eindaftiteling van zijn benaming tot ‘Fonds audiovisuel de Flandre’…