Soft Leaves: opgroeien tussen twee culturen

In haar beeldschoon, subtiel langspeelfilmdebuut ‘Soft Leaves’ loodst de Vlaams-Japanse filmmaakster Miwako Van Weyenberg haar elfjarig hoofdpersonage Yuna op een even avontuurlijke als pijnlijke tocht door haar ontluikende persoonlijkheid.

Doorbraak sprak met de jonge cineaste die er zeven jaar over deed om met een bioscoopfilm te kunnen debuteren.

Je vertelt je verhaal vanuit de ervaringswereld van een meisje van elf. Waarom die leeftijd precies?

Miwako Van Weyenberg: ‘Elf jaar is een kantelpunt, een interessante leeftijd omdat je dan eigenzinnig en koppig bent. Maar je omgeving behandelt je nog als een kind. Je voelt je zo machteloos. Soms ben je door omstandigheden nog niet klaar om op te groeien. Die paradox wou ik in de film. Het gaat vooral om Yuna’s persoonlijke beleving.’

Een stom ongeval van haar Vlaamse vader doet Yuna’s wereld wel ineens opengaan?

‘Het verhaal van Soft Leaves is niet autobiografisch, de emoties wel. Het vertelt over Yuna’s zoektocht naar haar identiteit tussen twee culturen: de Vlaamse van haar vader en de Japanse van haar (afwezige) moeder. En anderzijds ook het zoeken naar een familie. Die twee beïnvloeden elkaar. Ik ben vertrokken van de personages en hun emoties, om daarrond dan een verhaal op te bouwen.’

Om je Vlaams-Japanse hoofdpersonage te vinden mocht je onverhoopt kiezen uit 72 kandidaten?

‘Oorspronkelijk was Yuna een jongen. In mijn drie korte films was telkens de hoofdrol voor een jongen. Ik vertelde verhalen die dicht bij mij stonden, maar dankzij een jongen als hoofdpersonage werd het fictie. Ik kon dan zeggen: “Dat ben ik niet.”‘

‘Toen ik Lill zag, wist ik het meteen: zij is het, zij is Yuna! En ok het is een meisje. Niet dat ik onmiddellijk het hele verhaal heb herschreven. Dat is gaandeweg organisch gegroeid! Toen ik Lill voor de hoofdrol vroeg was ze elf jaar, intussen is ze bijna zestien jaar. We hebben een speciale band. Vaak heb ik tijdens de opnames teruggekoppeld naar wat ik op die leeftijd voelde.’

De Engelse titel van de film Soft Leaves (zachte blaadjes) is de letterlijke vertaling van het Japanse Yu-na?

‘Die natuurelementen waren heel belangrijk voor mij: de blaadjes, de bomen waar ze zo graag in klimt, de vogels. Al die kleine dingen. Want als je alles zou opsommen wat ze meemaakt, alle obstakels die ze moet zien te overwinnen, dan kan je toch onmogelijk van een mooie zomervakantie spreken. Ik wou niet een zoveelste donker Vlaams drama maken, maar wel een gevoel van warme nostalgie meegeven.’

Je film begint klein: een vader samen met zijn oogappel, zijn enige dochter, om vervolgens je verhaal breed te laten uitwaaieren?

‘Zelf heb ik graag ademruimte. Ik word niet graag geleid naar een tunnel die een filmregisseur voor mij heeft vastgelegd. Vandaar dat haar Japanse moeder, die ze zeven jaar niet heeft gezien, plots opnieuw in Yuna’s leven komt samen met een halfzus, een klein Japans meisje in wie Yuna zichzelf gespiegeld ziet.’

‘Via haar moeder, die ook nog eens een talentvolle choreografe blijkt, wordt Yuna dus geconfronteerd met de Japanse cultuur, tradities en gewoontes. Een cultuur waarvan ze dacht dat ze die kwijt was. Er wordt in de film veel gegeten. Eten is heel cultureel gebonden: met stokjes rijst eten is toch heel anders dan biefstuk met mes en vork. Het is een confrontatie met alles wat ze verloren was. In die zin is het een herontdekking voor Yuna.’