Tien vragen over Trump, de NAVO en Europa

Wat kunnen we leren van de voorbije weken en meer bepaald van het optreden van de Trump-Vance-administratie ? Tien feiten op een rij.

1. De ontmoeting in de beroemdste kamer van het Witte Huis tussen president Trump en zijn collega Zelensky was historische televisie. Die laatste had zijn bezoek duidelijk niet goed voorbereid. De Britse eerste minister Starmer had zijn ontmoeting met Trump wel zeer goed geoefend. De eerste passage van president Macron leek meer dan plezant, al zal de goede verhouding tussen de first lady en la première dame de la république daar niet vreemd aan zijn !

2. Er moet nog eens gewezen worden op het feit dat Oekraïne geen lid is van de NAVO en dus art. 5 niet van toepassing is en ook niet de artikels 42 e.v. van het Verdrag betreffende de EU. Dit land toelaten tot deze instellingen is meer dan met vuur spelen. Het sturen van westerse troepen naar Oekraïne is de deur open zetten voor een rechtstreeks conflict met Rusland en dus een derde wereldoorlog.

3. De uitbreiding van de EU deze eeuw is geen budgettair succes te noemen. De 14 landen van de 20ste eeuw bepalen vandaag nog altijd 89 procent van het EU-budget. Het binnenhalen van Oekraïne bij de EU is een niet te betalen factuur. Trouwens, zou de EU eens kunnen laten weten wat er met al dat geld in Oekraïne is gebeurd? Want het corruptieniveau van dit land ligt zeer hoog.

4. Deze oorlog heeft trouwens een bizar verleden. In 2014 met de inname van de Krim, was de reactie van de EU erg pover te noemen, idem dito vanwege de Obama-Biden-administratie. De EU had er voordien niet beter op gevonden dan enorme gascontracten aan te gaan met Rusland. Blijkbaar was er niemand binnen de EU die gedacht had aan het beginsel van energie-onafhankelijkheid. Poetin is ook niet van gisteren en had daardoor de EU vast. Een andere opmerking is dat de Europese Unie kwaad is op Rusland, doch wel zijn diplomatieke betrekkingen gewoon behoudt met Moskou. De genomen economische sancties worden massief omzeild en zijn inefficiënt.

5. De Verenigde Staten willen al langer af van deze Oekraïne-oorlog. Een vredesakkoord is mooi meegenomen voor Trump in zijn droom om de Nobelprijs van de Vrede te bekomen. Met een dergelijk akkoord kunnen de Amerikanen zich ook richten op hun twee andere dossiers: Taiwan en het Midden-Oosten. Ongetwijfeld zal Washington van Poetin eisen dat hij geen steun meer verleent aan Iran. Want het echte ‘target’ van de VS zijn de ayatollahs in Teheran.

6. De zelfverklaarde eerste klasse van de EU vergadert voor de tweede keer samen met een aantal niet-EU-landen, waaronder Turkije. Dat is opvallend want dit NAVO-land doet gewoon niet mee aan de sancties tegenover Rusland. Merkwaardig is dat de voorzitster van de Europese Commissie en de vaste voorzitter van de EU-Raad toelaten dat de 27 landen uit elkaar worden gespeeld. Men wringt dus zelf de eenheid van de EU de nek om.

7. Waarom moet Europa nu troepen sturen naar Oekraïne? Het land is geen lid van de EU, noch van de NAVO. Bovendien wonen er tienduizenden te mobiliseren mannen uit Oekraïne intussen in West Europa. Onder de 25 jaar wordt er in Oekraïne niet gemobiliseerd.

8. Een sleutelfiguur wordt de Britse Labour-premier Keir Starmer. Het Verenigd Koninkrijk gaat zijn defensiebudget optrekken van 2,1 naar 2,5 procent van het bbp in 2027. Bovendien komt de Amerikaanse president naar London om in alle grandeur te worden ontvangen door Koning Charles. De Britten zijn in 2020 uit de EU gestapt en nu rekent de EU op het beste inzetbare Europees leger om een militair pad uit te stippelen.

Het wordt nog spannend dit jaar als het nieuwe handelsakkoord tussen Londen en Brussel wordt onderhandeld. Gaat Von der Leyen dan even moeilijk doen als in 2020? Bovendien zou het wel eens kunnen dat de Trump-Vance-administratie de tariefverhogingen niet doorvoert voor de Britten. Verdeel en heers, zeiden de Romeinen al. De Britten hebben ook een goede relatie met Canada. Ten aanzien van de Europese verdediging en ook op handelsvlak is de relatie met Canada essentieel te noemen. Als Brussel, Londen en Ottawa een blok vormen, dan hebben de Verenigde Staten een groot probleem.

9. Veel Europese landen besparen al jaren op defensie en reken er maar op dat de Verenigde Staten het oude continent beveiligen. President Obama heeft in 2014 de Wales-normen doorgeduwd. Maar zelfs na tien jaar zijn acht landen niet in staat 2 procent van hun bbp te besteden aan defensie. Met andere woorden: de Europese verdediging kan niet werken zonder de NAVO en de Amerikanen. Als dan ook nog eens de Britten en Canada afhaken is het helemaal over and out. Een EU-defensie vereist het optrekken van het defensiebudget naar zeker 4 procent van het bbp. Is men op het oude continent bereid om dat geld te zoeken bij het besparen op bestaande uitgaven en/of het verhogen van de belastingen? Het antwoord zal heel vaak ‘neen’ zijn.

10. Het wordt uitkijken naar de Belgische begroting 2025 om te zien hoeveel geld er nu bijkomt voor het leger. Want van 1,3 procent naar 2,5 procent van het bbp voor defensie, vereist wel veel meer dan alleen maar de oprichting van een defensiefonds. Het kan in juni nog een leuk onderhoud worden in Den Haag tussen de Amerikaanse en de Belgische delegatie.