Trump wil genocide op Nigeriaanse christenen stoppen

Al jaren worden Nigeriaanse christenen massaal vermoord zonder veel internationale aandacht. Tot Donald Trump op 15 oktober 2025 dreigde met een Amerikaanse interventie om de Nigeriaanse president tot actie te dwingen. Is dat een roekeloze, destabiliserende daad tegen een ‘onbestaande’ genocide, of biedt dat echt soelaas?

Tijdens Trumps tweede termijn zijn internationale spelregels onvoorspelbaarder dan ooit en critici kregen vaak ongelijk. Trump claimt zeven oorlogen te hebben beëindigd zonder één Amerikaanse dode. Het zijn fragiele wapenstilstanden, maar ze blijven een prestatie.

Kan Trump de genocide stoppen en duurzame banden smeden zonder peperdure oorlogen? Dat valt af te wachten.

Een vergeten genocide

Heeft Trump gelijk over Nigeria? Jihadistische milities als Boko Haram en de Islamic State West African Province (ISWAP) doodden tussen januari en augustus 2025 meer dan 7000 christenen en ontvoerden er bijna 8000. Nigeria is wereldwijd het land met de meeste christenslachtoffers. Deze aanvallen gaan gepaard met verkrachtingen en martelingen. Sommige Nigerianen riepen Trump op om te komen helpen.

Nigeria (fiftyfifty christenen en moslims) ontkent systematische vervolging en wijst op de vele moslimslachtoffers. Dat klopt deels: moslims vormen de meerderheid van de doden.

Gematigde moslims

De verklaring is simpel: Boko Haram is vooral actief in moslimgebieden waaruit christenen zijn weggevlucht. Toch heeft een christen in elke Nigeriaanse regio zeven keer meer kans om te worden vermoord dan een moslim, en tien keer meer kans te worden ontvoerd. De gruwelen gebeuren meestal op christelijke feestdagen zoals Palmzondag, met vernietigde kerken en dorpen.

Het gaat dan ook om een dubbele genocide: mocht Boko Haram kunnen, dan zouden ze alle christenen en gematigde moslims uitmoorden.

Probleemland Nigeria

Trump zette Nigeria in 2020 op de lijst van ‘Countries of Particular Concern’ (CPC) wegens christenvervolging. Biden draaide dat een jaar later terug, wat hem kritiek opleverde. Trump herstelt dat nu en dreigt met harde sancties en militair ingrijpen.

Typisch Amerikaans? Neen, dit beleid past niet in oude hokjes als haviken/duiven of interventionisten/isolationisten. Klassieke diplomatie en interventies leken decennialang niet meer te werken, maakten rampen soms erger. Nu zien we iets anders.

Invloed van Rusland en China

Het draait overigens niet alleen om de genocide. In januari 2025 werd Nigeria BRICS-partner, deel van het antiwesterse en antiliberale blok met onder meer China, Rusland en Iran.

Rusland en China profiteren van het westers machtsvacuüm. China pompt miljarden in Afrikaanse infrastructuur, maar met eigen Chinese arbeiders. Dat gaat gepaard met een schuldenval en corruptie. Rusland stuurt paramilitairen, zoals Wagner (nu PMC Africa), en ruilt wapens en training voor goud en uranium. De Afrikaanse kritiek op dit soort misstanden groeit.

America First?

Trumps aanpak past bij zijn ‘America First’-ideologie: geen langdurige troepeninzet die levens kost, wel harde diplomatie, dreigementen en partnerships met regionale spelers. Bovendien leidt stabiliteit in Nigeria tot betere handelsrelaties en tot een front tegen moslimextremisten. Die laatsten zijn een gevaar, ook voor het Westen.

Trade, not aid

Nigeria barst van olie, gas en mineralen. De Amerikanen zouden die fossiele brandstoffen bij samenwerking niet stelen want ze produceren zelf genoeg. Zelfs als de realiteit waarschijnlijk minder rooskleurig zal zijn, zijn ze daarin toch constructiever dan de Chinezen en de Russen. Trumps pragmatische ‘trade, not aid‘ lijkt zich te richten op vrede, vrijheid, anticorruptie en wederzijds respect: Amerikaanse én Nigeriaanse bedrijven kunnen hierbij winnen en het geeft bovendien militaire garanties.

Toch pakken zich donderwolken samen boven de republikeinen, dit keer op het thuisfront: verdeeldheid. Roan Asselman schreef voor Doorbraak recent nog over deze splijtzwam.

Republikeinse isolationisten waarschuwen al even voor rampen door Trumps ‘spierballenbeleid’. Tucker Carlson, bekend conservatief Trump-criticus, vreesde onlangs  nog een ‘totale oorlog’ bij VS-bemoeienis met het Israël-Iran conflict. Hij heeft een punt dat meer focus nodig is op interne kwesties. Alleen zwijgt Carlson zelf al geruime tijd over islamterrorisme en illegalen – ook belangrijke binnenlandse issues.

Nigeriaanse immigratiegolf naar Europa

Ook in Europa woedt het debat over wat men moet doen met Afrika. De Italiaanse premier Meloni pleit voor investeringen. Daarnaast is Nigeria natuurlijk een ex-kolonie van het VK, geen EU-lid meer maar deel van het Europees continent. Dat verleden was heus niet alleen negatief en een goede samenwerking doet deze historische band heropleven.

Bovendien staat Nigeria in de top 10 herkomstlanden van Europese illegalen: schattingen lopen van 800.000 tot 1 miljoen Nigerianen in Europa. De Atlantische immigratieroute blijft actief. Een stabiel Nigeria vermindert de migratiedruk (ook in die van omliggende landen) en verbetert de handel. Zo wint ook Europa dubbel.

Een krachtiger Westen

De wereldorde verschuift: China en Rusland gedijen bij een zwak Westen en misbruiken onder meer arme Afrikaanse landen. Trump lijkt daar verandering in te brengen, maar het is afwachten geblazen. Diplomatieke druk op basis van realistische geopolitiek, met principes en misschien wat bluf, biedt soelaas zolang Amerika zijn hand niet overspeelt. Solidariteit met medechristenen mag zeker ook een rol spelen, zolang het geen hulp aan gematigde moslims uitsluit.

Europa zou hier meer aan kunnen deelnemen. Maar zowel Europa als de VS moeten tegelijk de splijtzwam aanpakken: niet alleen die tussen progressief en conservatief, maar ook tussen wereldvreemd isolationisme en realistisch internationalisme. Daarnaast kan te veel focus op de internationale orde een interne zwakheid worden. Neen, gemakkelijk is het allemaal niet.