Vrijheid van vereniging en vergadering bestaat niet meer in Brussel

Wie in Brussel over de Grote Markt loopt, kan er meestal niet naast kijken: de gidsen met een paraplu met daarop de taal waarin zij hun rondleiding geven. Wie dan al eens durft meeluisteren, hoort bij café De Zwaan steevast hetzelfde, met name dat Karl Marx daar nog geweest zou zijn.

Dat klopt ook: Marx woonde drie jaar in Brussel, tussen 1845 en 1848. In café De Zwaan kwam hij in die tijd regelmatig samen met andere Brusselse Duitsers. Waarom en hoe hij in Brussel terecht kwam? Omdat hij, nadat hij uit Duitsland verjaagd was, ook Frankrijk moest ontvluchten. Hij koos dan voor Brussel.
Waarom Brussel? Omdat de stad toen bekend stond als baken van persvrijheid, vrije meningsuiting en als een plek waar de vrijheid van vereniging en vergadering absoluut gevrijwaard waren.

Karl wel, anderen niet

Zou Karl Marx vandaag nog in Brussel welkom zijn? Hij allicht wel. Zouden denkers aan de andere kant van het politieke spectrum dat zijn? De feiten bewijzen dag na dag van niet.

Nog deze week werd ik er zelf voor de zoveelste keer mee geconfronteerd. In een droog mailtje van concertorganisator Live Nation dan nog:

Beste klant,

Je kocht tickets voor het concert van Disturbed op woensdag 15 oktober 2025 in Vorst Nationaal.

We kregen de instructie van de burgemeester van de gemeente dat het evenement niet kan doorgaan, in het belang van de openbare orde.

Ik keek er naar uit om een van de allicht laatste concerten van Megadeth op ons grondgebied mee te maken en daarbij wat jeugdsentiment van Disturbed mee te pikken. Maar dat mocht dus niet zijn, zogezegd omwille van de openbare orde.

Het politiebesluit van de burgemeester is er één dat almaar vaker in Brussel wordt uitgevaardigd.

Ik parafraseer kort uit de considerans:

• De aangekondigde protestacties en manifestaties, uitgaande zowel van vredesverenigingen en maatschappelijke organisaties als van andere groeperingen uit Brussel en daarbuiten, met het doel de organisatie van het concert te verhinderen;
• De aanzienlijke kans op gewelddadige blokkadeacties en/of rechtstreekse confrontaties;

De burgemeester heeft het dus over vredesverenigingen waarbij het risico bestaat op gewelddadige blokkadeacties. Dat en een aantal randredenen, zoals het feit dat er de dag voordien een vakbondsactie gepland stond en er daardoor niet voldoende agenten ter beschikking zijn, waren voldoende redenen om het concert te verbieden, zogezegd omdat de openbare orde niet bewaard kon worden.

Erfgenamen van Marx

Dat laatste valt sterk te betwijfelen. De socialistische burgemeester in kwestie, Charles Spapens staat aan het hoofd van een coalitie van zijn PS, Ecolo en PTB. Die laatste, ironisch genoeg, de erfgenamen van de eerder genoemde Karl Marx. Nog voor het concert plaatsvond, liet hij al weten niet gelukkig te zijn met de komst van de band. De zanger ervan had in het verleden immers eens ‘F*ck Hamas’ op een IDF-projectiel geschreven.

Toegegeven, van veel goede smaak getuigt dat niet, maar in een democratie mag je daar wat van vinden, je mening uiten en zelfs betogen. En daar stopt het. Een burgemeester heeft in die context een andere, belangrijke taak en dat is er voor zorgen dat de burgerrechten van iedereen in zijn mandaatgebied gerespecteerd worden. Zo ook de vrijheid van vereniging en vergadering, zoals die in artikel 26 en 27 van de Grondwet beschreven staan.

Daar knelt het schoentje al even in Brussel. Die rechten worden selectief toegepast, in het bijzonder als het gaat om stemmen die de linkse politieke elite liever niet hoort. Men maakt daarbij dankbaar gebruik van hun stoottroepen: een verzameling groupuscules die zich verenigen onder de vlag van Antifa, de organisatie die in onder andere de Verenigde Staten en Nederland wordt bestempeld als terreurorganisatie.

Steeds opnieuw

Telkens zien we hetzelfde stramien: er vindt een evenement plaats waarmee de extreemlinkse of islamistische meningstirannen het niet eens zijn en daarop kondigen bovenstaande organisaties een tegenactie aan. Vervolgens stelt de burgemeester van linkse signatuur ‘de openbare orde niet te kunnen bewaren’ en verbiedt om die reden de bijeenkomst. In andere gevallen laat men op slinkse wijze weten aan een zaalhouder dat men niet zeker is dat schade zou kunnen voorkomen worden, zodat die uit schrik zélf een bijeenkomst annuleert.

Eind september annuleerde de bekende Franstalige boekhandel Filigranes een lezing van de Franse filosoof Raphaël Enthoven, die er nota bene louter ging spreken over een boek dat hij schreef als eerbetoon aan zijn moeder. Het is niet de eerste keer dat de boekhandel gedwongen wordt dat te doen. Eerder geschiedde dat onder andere ook met een bijeenkomst met Eric Zemmour, toen nog publicist en geen politicus.

Nog geen jaar geleden annuleerde FNAC in Sint-Lambrechts-Woluwe een boekvoorstelling over de invloed van het islamisme in het Franstalig onderwijs, omdat de auteurs geïntimideerd werden. Datzelfde jaar haalde het Brussels Gewest zelfs de wereldpers toen de politie werd ingeschakeld om een internationale rechts-conservatieve conferentie te stoppen.

Uiteraard wordt ook het Vlaams Belang als énige politieke partij in België met man en macht bekampt. (Ondertussen gewezen) minister Sven Gatz toonde dat als aanhangsel van de Franstalige partijen in Brussel in 2023 nog eens mooi aan.

De voorbeelden hierboven zijn lang niet alomvattend, maar wel illustratief voor het Brusselse politieke klimaat. Een regime dat hoe langer hoe meer op een extreemlinks, islamistisch schrikbewind lijkt, waarbij andere stemmen de mond worden gesnoerd door een coalitie tussen straatterreur en de politieke cenakels.

Misschien wordt het tijd dat men van bovenaf gaat ingrijpen in het Brussels Gewest. Hoe lang gaat men immers nog tolereren dat de burgerrechten hier met voeten getreden worden?