fbpx


Actualiteit, Europa
transfers

Betaalt de Belg de coronafactuur?

Europese coronatransfers: de feiten gecheckt



Af en toe bereikt ons een suggestie van lezers. Af en toe doen we daar ook iets mee. Deze keer ging het over een tweet die onder de aandacht bracht dat het Europees herstelfonds voor corona elke Belg € 1 187,00 zou kosten, en dit zonder enige reactie van N-VA. Deze tweet was gebaseerd op een facebookpost van AfD die cijfers publiceert die de gevolgen van de verdeelsleutel zouden weergeven. We vroegen europarlementsleden Johan Van Overtveldt (N-VA) en Kathleen Van…

Plus artikel - gratis maandabonnement

U heeft een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U heeft reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement



Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.







Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder je email adres en je naam en we maken een nieuw wachtwoord (als je een account hebt) of we maken automatisch een account aan.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Af en toe bereikt ons een suggestie van lezers. Af en toe doen we daar ook iets mee. Deze keer ging het over een tweet die onder de aandacht bracht dat het Europees herstelfonds voor corona elke Belg € 1 187,00 zou kosten, en dit zonder enige reactie van N-VA. Deze tweet was gebaseerd op een facebookpost van AfD die cijfers publiceert die de gevolgen van de verdeelsleutel zouden weergeven. We vroegen europarlementsleden Johan Van Overtveldt (N-VA) en Kathleen Van Brempt (sp.a) om verduidelijking.

Noch correct, noch incorrect

Hoe zit het met die Europese transfer?
Johan Van Overtveldt: ‘Wel, op dit moment zijn die cijfers noch correct, noch incorrect. Het gaat over de criteria die je volgt om de bedragen van het herstelfonds te verdelen. Op dit eigenste moment is daar een grote discussie over. Een aantal landen verzet zich tegen de criteria die de Commissie in het voorstel, zoals het nu voorligt, formuleert. Die zijn gebaseerd op het bbp (Bruto Binnenlands Product) per capita van de laatste vijf of tien jaar.’

‘Voor dit verzet zijn er zeer legitieme gronden. Het gaat namelijk over een coronaherstelfonds en dan moet je je criteria afstemmen op corona en alles wat daar mee te maken heeft. Die historische gegevens over het bbp zijn dan irrelevant. Maar op dit moment stellen dat het België iets gaat kosten of opbrengen is volstrekte spielerei. Heel de discussie ligt nog open. In de aanloop naar de Europese top van 18 en 19 juni zal hierover nog serieus gebakkeleid worden.’

Er ligt dus nog helemaal niets vast?
Kathleen Van Brempt: ‘Het is in elk geval veel te vroeg om te zien waar we staan. Er zijn verschillende voorstellen. De Commissie heeft nu voorgesteld dat naast het klassiek schema van het MFF (Multiannual Financial Framework, de meerjarenbegroting van de EU, nvda) er bijkomend een herstelfonds zou komen van € 750 miljard. Dat bedrag staat nog niet vast, evenmin als hoe het verdeeld gaat worden.’

‘Zullen die criteria aangepast worden? Zonder enige twijfel. De solidariteit tussen de lidstaten en de regio’s zal een belangrijk criterium blijven. Een deel zal dus via de gewone fondsen gaan. Maar daarbovenop gaan ook andere criteria worden vastgelegd. Die gaan rekening houden met hoe hard de crisis rond de pandemie heeft toegeslagen, maar ook met de European Green Deal. De decarbonisering van onze economie — de nieuwe economie waar we naartoe moeten — zal een belangrijke basis worden voor die toekenningsvoorwaarden. Hoe dit zich gaat ontwikkelen zullen we echter nog verder moeten bekijken.

AfD-scenario

Van Overtveldt relativeert de bron. ‘Het cijfer van AfD is gebaseerd op een scenario dat zéker niet gevolgd zal worden. België is een van de landen die zich verzetten tegen deze criteria. We worden daarin gesteund door o.a. Duitsland, Nederland en Oostenrijk. Wat de Commissie gedaan heeft is criteria opstellen die er voor zorgen dat de middelen vloeien naar de landen die er het hardst om roepen, in casu de Zuiderse landen. Daar valt voor een stuk iets voor te zeggen. Italië en Spanje werden hard getroffen door de coronacrisis, maar er zijn nog andere landen die hier klappen hebben gekregen. Niet alle lidstaten werden even zwaar getroffen. In het Oosten van Europa woedde de crisis bijvoorbeeld minder zwaar. Wanneer je je dan baseert op het BBP, krijg je een scheeftrekking die niets met de huidige crisis te maken heeft.’

Van Brempt: ‘Waar ik me wel echt absoluut tegen afzet is het principe du juste retour, het idee dat je evenveel moet terugkrijgen dan dat je in Europa steekt. Dat is dodelijk voor het Europese project, maar ook voor de welvaart in Vlaanderen. Er is laatst nog een studie verschenen waarin wordt aangetoond hoeveel Vlaanderen eigenlijk wint bij de eengemaakte markt en het feit dat onze belangrijkste economische motor, de haven van Antwerpen, hier enorm van profiteert. Wanneer de markt stilvalt in Spanje of Italië, omdat ze daar geen hulp meer krijgen en verrekken, heeft dat een ogenblikkelijke negatieve weerslag op de Vlaamse welvaart. Die solidariteit binnen Europa is fundamenteel’

Meer democratie dan nationale parlementen

Welke rol speelt het Europees Parlement hier in?
Van Overtveldt: ‘Er is duidelijk een interactie tussen het Herstelfonds en het MFF. Aan dat laatste moet het Parlement zijn goedkeuring geven. In die optiek wordt dit hier dan ook intern bekeken. Wat betreft de omvang van het fonds bestaat er een grote eensgezindheid, maar over de criteria is er veel discussie. De posities zijn hier binnen de fracties ook verdeeld door dezelfde breuklijnen die je in de Europese Raad ziet. Die bevinden zich tussen Noord en Zuid of Oost en West, naargelang het thema.’

Er is dus geen eensgezindheid binnen de fracties?
Van Overtveldt: ‘Op dat gebied werkt het in Europa helemaal anders. Komende uit de nationale politiek en nu aanbeland in Europa, kan ik enkel vaststellen dat dit parlement geen vaste meerderheden kent. Hier speelt de tegenstelling oppositie-meerderheid niet. Ik werk bijvoorbeeld op dit moment rond een dossier in de ECON-commissie (Commissie Economische en Monetaire zaken) zeer nauw samen met de Duitse Groenen omdat onze ideeën over die punten nogal dicht bij mekaar liggen. Over een massa zaken lopen ze mijlenver uiteen, maar dat is hier geen punt. Wanneer je op een dossier botst waarbij je bij mekaar aansluit, dan ga je praten. Nog een voorbeeld: we herbekijken momenteel de manier waarop financiële derivaten, zoals CDO’s, afgehandeld worden. Ik ben hiervoor samen met de Pool Marek Belka rapporteur. Dat is een socialist. Wij zitten wat dit dossier betreft voor 95% op dezelfde golflengte. Dat toont aan hoe betrekkelijk de fracties zijn. Samenwerkingsverbanden zijn zeer afhankelijk van dossier tot dossier.’

Van Brempt: ‘Europa werkt soms meer als een democratie dan de nationale parlementen. Daar mag je er van uit gaan dat een regeringsvoorstel in 99% van de gevallen meerderheid tegen oppositie wordt goedgekeurd. In Europa lanceert de Commissie voorstellen die dan uitgebreid worden bediscussieerd en geamendeerd, zowel in het Parlement als in de Raad. Daaropvolgend wordt er onderhandeld tot er een akkoord is binnen de twee kamers. Dan pas kan je zien waarover het precies gaat, hoeveel middelen er zijn en hoe ze worden ingezet.’

Van Brempt haalt aan dat er in het kader van het herstelfonds echt wel iets unieks aan het gebeuren is. ‘Heel belangrijk is dat voor de eerste keer in de geschiedenis van Europa de EU zelf geld gaat lenen op de financiële markt. Europa heeft een zeer goede rating. Het heeft een zeer sterke economie en het heeft als entiteit geen schulden. Zodoende kunnen we aan de meest voordelige voorwaarden geld gaan lenen. Die lening gaat worden afbetaald met eigen middelen. Die moeten komen uit een belasting op de grote Digi-bedrijven — de Googles van deze wereld — en vervuilende bedrijven. Dat past dan opnieuw in die nieuwe economie: digitalisering op een juiste manier aanpakken en de European Green Deal.’

Op zoek naar common ground

Bestaat er binnen de groep van Belgische parlementsleden eensgezindheid over hoe de criteria er moeten uitzien?
Van Overtveldt: ‘Ik heb daar met Olivier Chastel (MR) en Kris Peeters (CD&V) nog niet expliciet over gesproken, maar ik meen toch gewaar te worden dat zij willen dat de criteria aansluiten op de coronarealiteit en niet bijna lukraak gekozen worden, met als gevolg dat de fondsen zouden gaan naar de landen die het hardst schreeuwen.’

Van Brempt: ‘Het is in dat kader ook belangrijk dat er snel een federale regering komt in België. Nu staan we eigenlijk buitenspel, we hebben geen gezamenlijk standpunt, niet voor en niet tegen. En dat is dramatisch, omdat wij altijd binnen Europa een motor zijn geweest.’

We moeten dus nog wachten tot 18/19 juni?
Van Overtveldt: ‘Charles Michel (Voorzitter Europese Raad) heeft al aangekondigd dat er minstens één top zal nodig zijn om te onderhandelen. De top van 18/19 juni zal wel zinvol zijn, maar ik heb geen grote verwachtingen dat daar al iets concreet gaat uitkomen. Ik denk dat Michel op zoek zal gaan naar common ground, maar of hij er in gaat slagen om dan al de neuzen in dezelfde richting te laten wijzen lijkt me twijfelachtig.’

Van Brempt: ‘Niemand heeft momenteel een zicht op het tijdsschema waarop we tot concrete beslissingen gaan komen. Ik ga er eveneens van uit dat er meer dan één top zal nodig zijn. Die toppen moeten goed voorbereid worden door de ministers van Financiën, maar ook die van Leefmilieu en Volksgezondheid. Ik denk wel dat dit ettelijke weken zal duren, maar het moet wel klaar geraken voor het zomerreces. Anders zal er geen zomerreces zijn. Wanneer je al die maatregelen in de markt moet zetten en in wetgeving moet uitschrijven heb je nog wat tijd nodig. We moeten dit herstelplan beschikbaar hebben in januari ’21, want dat zal heel erg nodig zijn.’

Winny Matheeussen

Enige tijd geleden geboren, in de herfst. Momenteel levend.