Brutoloon nergens zo zwaar afgeroomd als in België

In geen enkel Europees land ziet de gemiddelde werknemer zijn brutoloon zo zwaar afgeroomd als in België. Tot die conclusie komt de online makelaar BestBrokers, die zich daarvoor baseerde op onderzoeksdata van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO).

BestBrokers dook in de vier meest recente Taxing Wages-rapporten van de OESO. Daarin onderzoekt de internationale denktank de impact van uiteenlopende belastingsystemen op de lonen in Europa. De conclusie laat weinig aan de verbeelding over.

Ook wanneer we rekening houden met de belastingvrije som in de personenbelasting – die net werd opgetrokken tot 10.910 euro – betaalt een alleenstaande en kinderloze werknemer in België gemiddeld 39,7 procent aan personenbelasting en sociale bijdragen. Dat is meteen ook het hoogste percentage van alle OESO-landen. Uitgesplitst gaat het gemiddeld om 25,7 procent inkomstenbelasting en 14 procent sociale zekerheidsbijdragen.

Progressief belastingstelsel

Na België volgen onder meer Litouwen (38,2 procent), Duitsland (37,4 procent ) en Denemarken (35,7 procent). ‘Let wel: deze percentages geven het werkelijke nettoloon weer, dat nog aanzienlijk kan afwijken van de wettelijke marginale tarieven’, verduidelijkt Paul Hoffman, data-analist bij BestBrokers.

‘België heeft een progressief belastingstelsel, wat betekent dat het loon wordt belast tegen stijgende tarieven naarmate het inkomen stijgt. In 2024 varieerden de tarieven van 25 procent voor de laagste inkomens tot ruim 50 procent voor de hoogste. De persoonlijke belastingvrijstelling verlaagt het belastbaar inkomen, waardoor werknemers met een lager inkomen meer van hun loon overhouden. Daardoor valt het effectieve belastingpercentage ook lager uit dan het wettelijke marginale tarief.’

Sociale zekerheidsbijdragen

Bekijken we enkel het zuiver fiscale plaatje, dan eindigt ons land in Europa op de derde hoogste plaats. Terwijl de Belgische werknemer gemiddeld 25,7 procent van zijn loon verliest via de inkomstenbelasting, ligt dat percentage in IJsland (27,1 procent) en Denemarken (35,7 procent) nog een stukje hoger.

Maar in tegenstelling tot ons land heffen IJsland en Denemarken amper sociale zekerheidsbijdragen voor werknemers. In België gaat nog eens 14 procent van het gemiddelde loon naar de sociale zekerheid. ‘Daarmee behoort België ook tot de tien Europese OESO-landen met de hoogste sociale zekerheidsbijdragen voor werknemers,’ klinkt het nog.

Niet geheel verrassend zit ons land ook met het wettelijk maximumtarief voor de inkomstenbelasting bij de Europese top. In België bedroeg dit tarief in 2025 nog 53,5 procent, zo blijkt uit de OESO-data. Enkel Denemarken (55,9 procent), Frankrijk (55,4 procent), Oostenrijk (55 procent) en Spanje (54 procent) belasten de hoogste lonen nog zwaarder.

Tekort sociale zekerheid

De OESO-cijfers plaatsen ook het actuele politieke debat rond de noodzaak van diepgaande besparingen in de sociale zekerheid in een interessant perspectief. De OESO-cijfers geven immers aan dat ons land bovengemiddeld veel sociale bijdragen afhoudt van werknemerslonen, terwijl er ook almaar meer vragen rijzen over de efficiënte besteding daarvan.

Het totale budget voor de sociale zekerheid loopt anno 2026 al op tot 120 miljard euro per jaar, maar het VBO voorspelde eind 2024 al dat we bij ongewijzigd beleid tegen 2029 op een tekort van 14 miljard per jaar zouden afstevenen. Ter vergelijking: de jaarlijkse uitgaven voor de werkloosheidsuitkeringen schommelen ‘maar’ rond 6,5 miljard euro. Willen we écht ingrijpen in de de benarde situatie van onze overheidsfinanciën, dan is het dus duidelijk waar de prioriteiten moeten liggen.