‘Elke politicus moet vandaag influencer zijn’

Maurits Vande Reyde is een interessant buitenbeentje in de Vlaamse politiek. Al was het maar omdat hij – eerst binnen Open VLD, vandaag als onafhankelijk parlementslid – een vlijmscherpe analyse durft te maken van waar het zoal fout loopt met die politiek én met dit land. ‘”Minder overheid, meer welvaart’, dat is altijd al mijn drijfveer geweest om in de politiek te gaan.’

U kan hier een deel lezen uit het interview met Maurits Vande Reyde uit het pas verschenen Doorbraak Magazine#19. Een magazine dat zich weinig aantrekt van comfortabele consensus. Het ligt vanaf vandaag in de betere krantenwinkel, is online te bestellen of neem een abonnement, en mis nooit meer een nummer.

Amper twee jaar geleden was u nog kandidaat-voorzitter voor Open VLD, vandaag zetelt u als onafhankelijke in het Vlaams Parlement. Bent u intussen anders gaan kijken naar ons politiek systeem? En kan u vandaag zwaarder wegen, nu u verlost ben van de druk van een partij?

Maurits Vande Reyde: Ik denk niet dat mijn persoonlijke blik of aanpak veranderd zijn. Ook toen ik nog deel uitmaakte van Open VLD was de strijd tegen de almacht en verspilzucht van de overheid al de rode draad in mijn politiek betoog. Ik geloof echt dat dit het allergrootste beleidsprobleem is in dit land: de overheid heeft hier zoveel geld nodig dat ze zich verplicht ziet de belastingdruk enorm hoog te houden, waardoor er gigantisch veel welvaart uit onze samenleving wordt getrokken.

Wat er natuurlijk wél veranderd is door mijn vertrek bij Open VLD, is dat ik vandaag als onafhankelijke niet langer op de grenzen bots waar ik als lid van een meerderheidspartij wél mee geconfronteerd werd. Telkens ik de voorbije jaren kritiek gaf op de begroting of bepaalde subsidies hekelde, kreeg ik natuurlijk ook voor de voeten geworpen dat Open VLD zelf al jarenlang deel uitmaakte van de meerderheid. In die zin was de partij voor mij ook een blok aan het been geworden.

Toch ambieerde u amper twee jaar geleden nog het voorzitterschap van Open VLD?

Ik denk dat ik daarin een behoorlijk consequent traject heb gevolgd. Ik heb eerst meegedaan aan de voorzittersverkiezingen, vanuit de ambitie de partij zelf te veranderen van binnenuit. Het plan was wel degelijk om in dat geval een heel andere koers te varen met de partij. Die koers zou sowieso binnen bepaalde kringen in de partij op zwaar verzet zijn gebotst, maar dat was in mijn ogen een goede zaak. Die mensen zouden dan op termijn ook vertrokken zijn. Nu goed, ik ben pas derde geëindigd in die voorzittersverkiezingen, en toen is het me ook duidelijk geworden dat een exit uit de partij op termijn de enige optie was. Ik ben ook nooit in de politiek gestapt met het belang van een partij voor ogen, ik wilde de samenleving veranderen. Met ‘minder overheid, meer welvaart’ als centrale drijfveer.

Heeft u nooit overwogen om die ambitie buiten de politiek te proberen realiseren, zeker nadat u zelf ondervonden had hoe lastig het is om vanuit de partijpolitiek echt bakens te verzetten?

Ik heb daarover nagedacht, en eigenlijk is mijn huidige Project Durf daar in zekere zin ook een aanzet toe. Tegelijk kan je er niet omheen dat het natuurlijk bijzonder handig is dat ikzelf nog in het parlement zit. Dat zitje geeft me een megafoon en een kans om misstanden te blijven aankaarten.

Met Project DURF en mijn persoonlijke sociale media hebben we vandaag, amper zeven maanden na de opstart, bijna het grootste bereik op sociale media van alle Vlaamse partijen. Vooral op Instagram en Facebook. Elke post die we daar plaatsen, haalt evenveel bereik als twee afleveringen van Terzake. Zo’n publiek had ik nooit kunnen bereiken als ik gewoon lid was gebleven van Open VLD/Anders.

Dat was ook zo ingecalculeerd toen ik de stap zette: als onafhankelijk parlementslid krijg je relatief weinig spreektijd, en dus moet je creatief uit de hoek komen om je punt te maken en politiek voldoende te wegen. Ook al omdat je toegang tot de klassieke massamedia dan een stuk beperkter is.

Maar volstaat die steun op sociale media – die vaak ook nogal gratuit is – op termijn wel?

We willen de harten en de geesten van het grote publiek veroveren. Dat doen we via die sociale media, maar we beperken ons daar niet toe. Op ons eerste event waren er ruim zeshonderd mensen aanwezig, en we kunnen momenteel ook al terugvallen op de steun van zevenduizend ‘supporters’ die zich via onze website hebben aangemeld. Binnenkort trekken we Charlie Kirk-gewijs ook nog naar de universiteiten om daar een tegengewicht te bieden tegen de linkse indoctrinatie. We willen dus ook fysiek aanwezig zijn op het terrein om op het debat te wegen.

Almaar meer politici, en dan zeker die politici die zich wat nadrukkelijker links of rechts van het centrum positioneren, maken zich sterk dat ze de klassieke media niet langer nodig hebben en dat ze voldoende mensen bereiken via hun eigen kanalen. Wat natuurlijk vooral het voordeel biedt dat ze dan ook nooit op lastige vragen moeten antwoorden?

Ik denk dat ook die klassieke media zelf stevig aan het eroderen zijn. Hoeveel mensen lezen er vandaag nog echt De Morgen? Die krant haalt nu vooral bereik via het eigen Instagramkanaal, dat eigenlijk almaar meer puur activisme brengt. Dat heeft niets meer met pure journalistiek te maken, De Morgen stelt zich op dat kanaal haast op als een influencer die vooral zoveel mogelijk mensen wilt bereiken.

Beschouwt u zichzelf als een trendsetter, die bewijst dat je – onder meer dankzij het bereik van sociale media – ook als individu echt wel kan wegen en zo de particratie kan omzeilen?

Absoluut. Elke politicus moet vandaag influencer zijn. Politici die zich gewoon blijven nestelen binnen een partij zullen op termijn aan belang inboeten, net omdat ook de klassieke partijen aan belang inboeten. Het zullen de influencers-politici zijn die op termijn het debat gaan domineren.

Kijk naar een grote partij als N-VA: die partij telt vandaag heel veel parlementsleden, maar het merendeel daarvan krijgt amper de kans om in het parlement iets te zeggen. Ze bevolken de commissies, maar hebben vaak geen vaste thema’s en nestelen zich gewoon braafjes in het partijsysteem. De enige reden waarom die partijsystemen in ons land nog relatief goed standhouden, is de bijzonder gulle partijfinanciering. Dat is tegelijk ook de grootste belemmering voor een soort van natuurlijke ‘marktwerking’ binnen het politieke landschap.

Het volledige interview met Maurits Vande Reyde kan u lezen in het nieuwe Doorbraak Magazine, dat nu in de winkel ligt, het is ook online te bestellen of neem een abonnement, en mis nooit meer een nummer.