De Wever had gelijk: Wir schaffen es nicht

We leven in een permanente migratiecrisis. Die is dit weekend exact tien jaar oud, met Angela Merkels ‘Wir schaffen das’ tijdens de Syrische vluchtelingencrisis in 2015. Na de groepsaanranding tijdens de oudjaarsnacht van 2015 naar 2016 in Keulen, wisten velen het al: ‘Wir schaffen es nicht’.

‘Op een moment dat veel mensen willen vertrekken, zegt Mutti Merkel: “Herzlichen willkommen. Wir schaffen das”. Dat is een fail want dan nodig je de hele wereld uit. Ik ben zeer pessimistisch over hoe het daar in Duitsland gaat uitdraaien.’ Het zijn de woorden van N-VA-partijvoorzitter Bart De Wever tijdens het befaamde openingscollege politicologie in Gent. 22 september 2015, bijna een maand na Merkels ‘Wir schaffen das’.

Aanzuigeffect

De Wever pleitte voor een tegengestelde boodschap: ‘Wir schaffen es nicht’. Hij was bezorgd over het ‘aanzuigeffect’ dat van Merkels woorden uitging. Tegelijk stelde hij, toen al, vragen bij de relevantie van de Conventie van Genève over de Vluchtelingen, die uit de jaren 50 stamt, en belemmeringen voor migratiebeleid door internationaal recht en uitspraken van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.

In De Tijd vonden ze dat ‘forse uitspraken’ van De Wever. Voor de krantencommentatoren was de reactie van De Wever populistisch en te scherp. Merkel was heilig voor hen, zij stond aan de goede kant van de geschiedenis. U kent dat. Dat werd in januari 2017 onderlijnd door het eerste en enige gezamenlijke eredoctoraat van de UGent en de KU Leuven. Hoe zij zich vergist hebben… Merkel heeft Duitsland en Europa als een gepolariseerde en economische puinhoop achtergelaten.

Miljoenen

Op basis van de beschikbare informatie — voornamelijk van UNHCR, Eurostat, CGVS en VluchtelingenWerk — wordt het totaal aantal eerste asielaanvragen in de Europese Unie tussen 2015 en 2024 geschat op ongeveer 6,5 à 7 miljoen. Die miljoenen zijn niet evenredig verdeeld over de landen van de EU en in dat cijfer worden de ongeveer 4 miljoen Oekraïense vluchtelingen niet meegeteld. Die krijgen tijdelijke bescherming als oorlogsvluchteling en hoeven geen asiel aan te vragen.

Niet elke aanvrager wordt erkend. In België ligt de gemiddelde erkenningsgraad in die periode tussen 30 en 47 procent per jaar. Dat wil zeggen dat ongeveer 2,5-3 miljoen mensen sinds 2015 een vluchtelingenstatus of subsidiaire bescherming in de EU kregen. In België zou het gaan om ongeveer 100.000 erkende asielzoekers in die periode, op ongeveer 300.000 aanvragen.

Het stopt daar niet

Die zorgen ook nog voor vervolgmigratie door gezinshereniging bijvoorbeeld. De cijfers daar zijn moeilijk en verschillen van land tot land, maar suggereren dat je de asielcijfers na gezinshereniging minstens mag verdubbelen. Dat zijn dan nog conservatieve schattingen.

Waarschijnlijk wordt minder dan 20-30 procent van de afgewezen asielzoekers effectief uit de EU verwijderd. Een nijpend deel van het probleem. Ook daar staan wetten in de weg en praktische bezwaren en een gebrek aan samenwerking met herkomstlanden. Velen verdwijnen dan ook in de illegaliteit en zijn niet terug te vinden.

En nu?

De tijd oordeelt genadeloos over ‘Mutti Merkel’. De Wever werd toen met zijn kritiek, die breed op rechts werd gedeeld, afgebrand, maar blijkt aan de juiste kant van de geschiedenis te staan.

De politieke instabiliteit van Europa is mee het gevolg van de migratie en de onmacht van de traditionele partijen om dat te erkennen. Zoals Steve Stevaert zwijgen ze liever, want je kan het gat in de haag niet wegknippen.

Racisme!

Het migratiedebat is sinds 2015 volledig gepolariseerd. Wie kritisch is voor de gevolgen van migratie wordt makkelijk beticht van racisme. Links zwaait met de humanitaire kant van de vluchtelingenproblematiek en die is er onmiskenbaar. Maar wie wijst op de humanitaire kant van de ontvangende samenleving is… racist.

Toch wordt de ervaring van vervreemding (in menig opzicht) van de eigen buurt door meer en meer burgers gedeeld. Ook een debat over de hoge criminaliteitscijfers onder migranten wordt weggezet als racisme. Einde debat. Waardoor de frustratie en polarisering enkel toeneemt.

De realiteit blijft. Een realiteit die, ironie van de geschiedenis, nu op het bord van premier De Wever ligt. Hij zei het tien jaar geleden al ‘Wir schaffen es nicht’. Hij had gelijk. Het wordt tijd dat Mutti Merkel en deugdzaam Europa haar fout erkent.