Niet-Europese migranten zwaar oververtegenwoordigd in criminaliteitscijfers

Vanuit Belfast ging de voorbije dagen een gruwelijk filmpje viraal waarin te zien is hoe een Soedanese vluchteling een blanke veertiger op straat probeert te onthoofden. Het incident voedt het debat over de al dan niet vermeende oververtegenwoordiging van migranten uit voornamelijk Afrikaanse en Arabische landen in de West-Europese criminaliteitscijfers. Cijfers daarover worden (officieel) haast nergens bijgehouden. In Denemarken gebeurt dat wél, en de beschikbare data spreken boekdelen.

De VRT had het dinsdag over een ‘gewelddadig steekincident’. Wie de moed heeft de gruwelijke beelden te bekijken, kan alleen maar concluderen dat een Soedanese vluchteling maandag in Belfast een blanke veertiger niet enkel verschillende steekwonden toebracht maar hem ook probeerde te onthoofden. De Soedanees maakt een snijdende beweging, maar kan nog net op tijd weggeslagen worden door omstaanders.

Het slachtoffer zou volgens sommige Noord-Ierse bronnen minstens gedeeltelijk blind zijn door de messteken in de ogen en werd zwaargewond naar het ziekenhuis gebracht. Toch net iets meer dan een zoveelste steekpartij dus, en eerder een vorm van barbaars geweld.

Opmerkelijk genoeg focusten nogal wat media in hun berichtgeving vooral op de zware anti-migratierellen die in Belfast uitbraken, waarbij onder meer huizen in brand werden gestoken.

Politieke gevoeligheid

Dat migranten uit bepaalde Afrikaanse en Arabische landen — waar ze niet zelden met oorlogssituaties geconfronteerd worden en waar vrouwenrechten doorgaans niet bepaald hoog op de politieke agenda staan – ook hier vaak bovengemiddeld vertegenwoordigd zijn in de misdaadcijfers, wordt in rechtse kringen wel vaker opgeworpen. Alleen: dat is lastig hard te maken.

De politieke gevoeligheid van dat soort onderzoek zorgt er immers voor dat de link tussen etnische origine en criminaliteit officieel niet wordt gelegd en zeker niet wordt bijgehouden. In Denemarken ligt dat anders. Op de overheidsdatabank Statbank vind je na enig speurwerk cijfers terug over het aantal misdrijven dat door migranten in Denemarken wordt gepleegd. Netjes uitgesplitst per jaar en naar het land van herkomst.

Aantal Brazilianen of Japanners

Op zich zeggen die absolute cijfers nog niet zoveel. Ze leren ons wel dat er in 2025 bijvoorbeeld 4.671 Turken, 1.808 Somaliërs en 2.673 Syriërs schuldig bevonden werden aan een misdrijf in Denemarken. Dat is opvallend veel meer dan pakweg het aantal Brazilianen (145) of Japanners (16) dat vorig jaar opdook in de Deense misdaadstatistieken, maar ook dat zegt niet alles.

Dat aantal veroordelingen moet immers ook worden afgezet tegen het relatieve aandeel van een bepaalde nationaliteit – ook de autochtone Denen zelf — in de totale Deense bevolking. En de kans is niet gering dat er anno 2026 pakweg meer Syriërs dan Brazilianen in Denemarken leven.

Geen linkse jongen

Laat dit nu net de oefening zijn die de Deense datawetenschapper Jonatan Pallesen onlangs wél heeft gemaakt. Voor de periode van 2008 tot 2024 koppelde hij de misdaadcijfers uit verschillende overheidsbronnen – onder meer Statbank – aan demografische data. Waarna hij de resultaten in een hele rits overzichtelijke staafdiagrammen goot. Daarin splitst hij het percentage veroordeelde migranten op naar hun etnische origine en zet hij die data vervolgens af tegen het percentage veroordeelde Denen voor bepaalde misdrijven. Disclaimer: Pallesen is, zo blijkt uit zijn X-profiel, geen linkse jongen. Maar dat maakt hem natuurlijk nog niet automatisch een onbetrouwbare wetenschapper.

De resultaten zijn ronduit onthutsend en uiteraard ook koren op de molen van rechtse politici die almaar kritischer staan tegenover migratie. Zeker als die uit Afrikaanse of Arabische landen komt. En ze tonen ondubbelzinnig aan dat migranten uit landen waar geweld, onderdrukking of oorlog dagelijkse realiteit zijn zich ook in Europa een stuk gewelddadiger en crimineler gedragen dan andere migranten of dan de lokale bevolking.

Somaliërs

Neem nu de veroordelingen voor geweld tegen Deense overheidsfunctionarissen. In de periode van 2008 tot 2024 werden Somalische en Syrische migranten daarvoor respectievelijk 20 en 16 keer vaker veroordeeld dan autochtone Denen. Palestijnse en Afghaanse migranten delen de derde plaats.

Ook voor moordpogingen voeren de Somaliërs de lijst aan (27 keer meer), vóór migranten van Palestijnse (21 keer meer) en Marokkaanse origine (20 keer meer). Voor verkrachting tekent zich een gelijkaardig patroon af. In verhouding met hun aandeel in de totale Deense bevolking worden Irakezen daarvoor 9 keer vaker veroordeeld, Afghanen 11 keer meer en Syriërs zelfs 20 keer mee. Bij de inbraken leiden de Palestijnse migranten dan weer de dans, gevolgd door de Somaliërs en de Tunesiërs.

Enorme tekortkoming

Pallesen geeft zelf ook meer toelichting bij de (niet onbelangrijke) categorie ‘Palestijnen’ in zijn cijfers. ‘Statistics Denmark heeft geen aparte Palestina-categorie. Palestijnen in Denemarken worden geregistreerd onder Libanon, Jordanië of Koeweit, stuk voor stuk landen die hen officiële documenten leveren als vluchteling. Migranten van Libanese afkomst in Denemarken zijn overwegend van Palestijnse afkomst en daarom heb ik Libanon in de grafiek ook benoemd als Palestina. Jordanië en Koeweit hebben een meer gemengde of onbekendere bevolkingssamenstelling, en dus heb ik ze uitgesloten van deze cijfers.’

Hij knoopt aan zijn onderzoek ook nog een bredere politieke conclusie vast. ‘Bekijken we de geweldmisdrijven tegen gewone burgers, en dan met name tegen vrouwen, dan zijn het vooral Arabische en Afrikaanse immigranten die deze misdrijven plegen. Geen enkel EU-land houdt hierover statistieken bij. Dat is een enorme tekortkoming van die landen, ze zouden op zijn minst moeten proberen bij te houden welke schade hun beleid hun burgers berokkent’, schrijft hij op X.