Europees Parlement bekvecht over omstreden Trump-handelsdeal

Het fel omstreden handelsakkoord dat de Verenigde Staten en de Europese Unie vorige zomer afsloten, blijft voor politieke beroering zorgen. Het Europees Parlement moet het akkoord binnenkort goedkeuren, maar daar gaan nu stemmen op om dit niet te doen. Onder meer uit onvrede over de plannen van Donald Trump om Groenland te annexeren.

Flashback naar juli 2025. In zijn golfresort in het Schotse Turnberry sluiten president Trump en Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen op de valreep een handelsdeal. Volgens Trump zelfs de ‘grootste deal ooit’. Zonder dat akkoord dreigden Europese bedrijven die producten uitvoeren naar de VS vanaf augustus tegen een invoertarief van minstens 30 procent aan te kijken. ‘Deze overeenkomst zorgt voor stabiliteit en voorspelbaarheid in onze relatie en dat is cruciaal voor onze bedrijven’, klonk het achteraf dan ook bij Europees Commissaris voor Handel Maros Sefcovic.

Toch bleef ook het importtarief van 15 procent dat de EU aanvaardde een pak hoger dan het gemiddelde tarief dat gold vóór Trump opnieuw zijn intrek nam in het Witte Huis. Maar met het alternatief – een handelsoorlog met torenhoge tarieven en verdere politieke escalatie – was de EU nog veel minder gebaat.

Groenland

Maar kijk, we zijn amper zes maanden later en die handelsdeal staat plots opnieuw op de helling. Nadat de Europese Commissie en de EU-lidstaten al hun fiat hadden gegeven, moest nu ook het Europees Parlement het licht nog op groen zetten. Daar dreigt het nu fout te lopen.

Woensdag kwam de parlementaire commissie Handel samen om te stemmen over een mogelijke bevriezing van de overeenkomst met de VS. Er werd uiteindelijk beslist om die stemming nog een weekje uit te stellen, maar zowel op links als bij de liberale fractie gaan er almaar meer stemmen op om de deal voorlopig niet goed te keuren. De positie van de christendemocratische EVP-fractie blijft voorlopig onduidelijk.

De parlementsleden willen Trump zo duidelijk maken dat ze niet willen weten van zijn plannen om Groenland over te nemen van Denemarken, tegen de wil van de Groenlanders en Denemarken in.

Geen geschenk

‘De deal blokkeren, lijkt me geen goed plan,’ reageert Europarlementslid Johan Van Overtveldt (N-VA). ‘Ik ben doorgaans geen grote fan van Ursula von der Leyen, maar zo’n deal afsluiten met Trump, begin er maar eens aan. Het huidige handelsakkoord is verre van schitterend, maar het had nog veel slechter kunnen uitdraaien.’

Van Overtveldt wijst ook op twee mogelijke politieke gamechangers in de VS op korte termijn, waardoor het risico niet onbestaande is dat Trump nog meer bokkensprongen gaat maken. ‘Binnenkort moet ook het Amerikaanse Hooggerechtshof zich uitspreken over die omstreden handelstarieven van Trump. De kans is niet onbestaande dat de rechters daar beslissen dat de president hiermee zijn boekje te buiten is gegaan. Dit zou mogelijk betekenen dat hij met nieuwe voorstellen moet komen. Hem kennende krijgen we dan misschien een nog veel slechtere deal dan wat er nu op tafel ligt.’

Geen geschenk

Van Overtveldt ziet op iets langere termijn nog een tweede mogelijke uitdaging. ‘Dit najaar zijn er ook midterm-verkiezingen in de VS, waarbij Trump wellicht zijn meerderheid in het Congres zal verliezen. Het risico is groot dat hij in de aanloop naar die verkiezingen net nog een stuk driester en onvoorspelbaarder uit de hoek zal komen. En laat ons wel wezen: ook voor het Europese bedrijfsleven is een nieuwe periode van onzekerheid over die tarieven absoluut geen geschenk.’

Europarlementslid Kathleen Van Brempt (Vooruit) zit niet volledig op dezelfde lijn. ‘We hebben dit altijd al een slechte deal gevonden, en dus moet uitstel mogelijk zijn. Wij zouden onze eigen tarieven moeten blijven verlagen, terwijl Trump gewoon zijn zin blijft doen en zelfs de gemaakte afspraken niet nakomt. We zien vandaag keer op keer dat de Europese strategie van pappen en nathouden niet werkt. Hoeveel verder kan Trump overigens nog gaan in zijn toorn, wanneer hij nu zelfs Groenland zou willen annexeren?’

Eigen interne markt

Van Brempt benadrukt tegelijk dat het ook aan de EU zelf is om zich te wapenen tegen het huidige Amerikaanse handelsbeleid, en dat een eventuele bevriezing van de ondertekening van het handelsakkoord ook daarop gericht is.

‘De EU zal op termijn veel meer op eigen benen moeten leren staan, maar we zien dat de lidstaten nog altijd niet de maatregelen durven te nemen die daarvoor nodig zijn. Concreet denk ik dan bijvoorbeeld aan de versterking van onze eigen interne markt. Zolang we daarover niet meer garanties krijgen van de Commissie en van de lidstaten, kunnen we ook niet overgaan tot een stemming over dit handelsakkoord.’

‘Ik pleit er voor alle duidelijkheid niet voor om de onderhandelingen met de VS op te blazen,’ vervolgt Van Brempt, ‘maar we kunnen niet aanvaarden dat Europese bedrijven winsten die ze elders maken opzij moeten leggen om hun toegang tot de Amerikaanse markt te kunnen betalen.’