Het pro-Europa riedeltje klinkt vals

U kent het riedeltje. ‘Meer Europa’ is noodzakelijk om met één stem te spreken in een turbulente wereld en om de strategische, economische en ecologische uitdagingen van de 21e eeuw aan te gaan. Maar de manier waarop, het gebrek aan controle waardoor er een waas van corruptie hangt, hollen het Europese project uit.

Meer Europa zou kunnen werken. Mocht het binnen een redelijke termijn uitgewerkt kunnen worden en niet zoveel geld kosten. Geld dat niet genoeg gecontroleerd wordt.

De Europese Rekenkamer bracht er deze week nog een rapport over uit. Hun belangrijkste kritiek op het Coronaherstelfonds is het acute gebrek aan transparantie, verantwoording en traceerbaarheid van de miljarden euro’s aan uitgegeven gemeenschapsgeld. Er kan niet achterhaald worden wie de miljoenen en miljarden uiteindelijk gekregen heeft. Men weet dus niet of het geld goed besteed is én of er geen belangenvermenging of fraude in het spel is.

Europees coronageld

In Spanje kwam deze week uit dat de socialistische regering 2,3 miljard Europees coronageld, bestemd voor investeringen in hernieuwbare energie en economie, gebruikte om de pensioenen te betalen. Fraude door de overheid. In Brussel blijft het stil.

Je vraagt je ook af wat Conner Rousseau denkt over de fraude van hét linkse Europese boegbeeld van vandaag. Pedro Sanchez, de socialistische premier van Spanje die, de borst ontbloot, ten strijde trekt tegen Trump, terwijl zijn partij, hijzelf en zijn vrouw verwikkeld zijn in corruptieverhalen. Geen enkel commentator oppert dat dit kan zijn om de aandacht af te leiden. Zijn frauderende Europese staatslieden niet veel bedreigender voor de EU dan Trump, Orban of Fico?

Europa als spaarpot

De EU wordt door grote pro-Europese leiders gebruikt als extra spaarpot. Als hun begroting in de problemen komt, is er gelukkig nog Europa. Hun pleidooi voor Meer Europa is in de praktijk een pleidooi om met meer Europees geld binnenlandse problemen op te lossen. Al dan niet frauduleus. Allemaal overgoten met een saus van Europese verbinding en, godbetert, efficiëntie.

Behoorlijk hypocriet. Alsof de EU geen logge, bureaucratische instelling is waar ongekozen functionarissen veel macht hebben. Macht die zich uit in een alsmaar dieper ingrijpende regelgeving, regels die het vaak complex en net inefficiënt maken. Maar spreek niet van een evaluatie van de gevolgen van de vele Europese regels: wat van Europa komt, moet en zal positief zijn. In onze media en in de politiek.

Migratiebeleid en klimaatbeleid

Kijk naar het migratie- en klimaatbeleid. Het nieuwe migratiepact komt jaren te laat — het is een oplossing voor het probleem van vijf jaar geleden. Omdat het zo lang duurt om nieuwe Europese regels op te stellen, en omdat iedereen akkoord moet zijn, belandt men bij een compromis dat het probleem in het beste geval ‘aanpakt’, zonder het echt op te lossen.

Of er is de Green Deal. Die maakt energie duurder, verjaagt industrie en maakt huizen onbetaalbaar. Zeer dwingend en zelfs dogmatisch, maar ook onrealistisch. De zwakheid op migratie en de hardheid van de klimaatregels hebben Europa verzwakt. Europa is een geopolitieke dwerg en als het niet oplet, wordt het de speelbal van grootmachten zonder er zelf een te zijn.

Zelfkritiek

Naast het ernstig nemen van de kritiek van de Europese Rekenkamer en het bestrijden van interne fraude, heeft de EU nood aan een zelfkritische module. Als je Europees verkozen bent of voor Europa werkt, mag je geloven in het EU-project. Maar wees niet blind. Wie het Europese project geloofwaardig wil houden, moet durven zeggen wat niet werkt. Een EU-zelfkritiekmodule is geen aanval op Europa. Het is de enige manier om het te redden.