Lijntjes snuiven in Brussel

Weten jullie nog, een paar weken geleden? Donald Trump liet militairen optrommelen om in Washington de criminaliteit aan te pakken. Het halve Westen stond op zijn achterste poten: ‘Dictator!’, ‘Aanslag op de democratie!’, ‘Dit kan nooit in een beschaafd land!’ Opiniemakers, journalisten en politici verdrongen zich om te bewijzen hoe gevaarlijk en autoritair die man wel niet was.

En kijk nu naar eigen land. Vorige week kondigde Bernard Quintin, onze Belgische minister van Binnenlandse Zaken (MR), doodleuk hetzelfde plan aan: hij wil militairen naar Brussel sturen. Niet naar elke straathoek, zegt hij, maar wel naar de beruchte probleemplekken: metrostation Clemenceau, Peterbos in Anderlecht, Molenbeek. Theo Francken (N-VA), onze minister van Defensie, bevestigde dat er een wettelijk kader klaarligt: militairen zullen kunnen fouilleren, arresteren, identiteitscontroles doen. Kortom: soldaten krijgen politiebevoegdheden.

Kinderlijke reflex

En wat doet onze pers? Helemaal níets. Geen paniek over de democratie, geen verwijten van dictatuur, geen hysterische editorialen. Plots is het doodnormaal. Het toont de totale hypocrisie van onze media en politici. Ze volgen geen principes, enkel hun buikgevoel voor of tegen een bepaalde figuur. Trump = slecht, dus dictator. Belgische minister = goed, dus pragmatisch. Het is een kinderlijke reflex, maar wel de standaard in dit land.

Maar laat me duidelijk zijn: in theorie vind ik dit geen slecht idee. Brussel heeft een probleem dat al decennia ettert. De realiteit is simpel: er zijn wijken waar de politie niet meer durft komen. Criminelen hebben de macht, drugsbendes draaien openlijk hun handel en wie ertegen ingaat, riskeert zijn leven. In een hoofdstad van Europa! Dus ja, extra mankracht kan nuttig zijn. Alleen: dit plan gaat géén zoden aan de dijk zetten. Ik voorspel nu al: er verandert niets. Waarom? Omdat de politieke wil ontbreekt.

Drugs en politici

Ten eerste: een echte crackdown op drugshandel betekent ook dat bepaalde politici en hun entourage moeilijker aan hun lijntjes cocaïne zouden geraken. Zeggen dat in Brussel ‘hooggeplaatste gebruikers’ bestaan, is geen complottheorie, het is een publiek geheim. Wie echt doorpakt tegen dealers raakt dus ook aan het gemak waarmee de bovenlaag zijn lijntjes legt. Verwacht dus geen heilige oorlog.

Ten tweede: succes tegen de drugsmaffia betekent ook dat de overheid zichzelf minder kan verkopen als een ‘noodzakelijk schild tegen onveiligheid’. Nu is criminaliteit hét excuus om meer camera’s, meer controle en meer surveillance in te voeren: het ultieme nattedroomscenario van politici die graag evolueren richting George Orwells 1984. Wie de criminaliteit écht oplost, snijdt zichzelf in de vingers.

En ten derde is er de olifant in de kamer. Brussel heeft een gigantische parallelle samenleving, grotendeels moslim, met wijken waar de Belgische staat geen gezag meer uitoefent. Politici durven daar geen frontale confrontatie mee aangaan. Iedereen weet dat één verkeerde operatie Molenbeek in vuur en vlam kan zetten. Dat risico nemen ze niet. Ze spelen liever toneel met persconferenties en stoere woorden.

Stoere citaten

Theo Francken zal de komende weken dus de show stelen: stoere citaten, interviews, ‘harde aanpak’. De media zullen hem gretig opvoeren, want een man die spierballen rolt, scoort clicks. Maar in de praktijk zal het bij een paar symbolische patrouilles blijven, misschien een cameraploeg erbij, een beetje zichtbare aanwezigheid. Daarna is het business as usual.

Wat wél zal stijgen, is de criminaliteit. Want zolang de wortels van het probleem niet worden aangepakt — de straffeloosheid, de corruptie, de parallelle economie — verandert er niets. Integendeel, elk halfslachtig optreden bevestigt de bendes alleen maar in hun overtuiging dat de staat te zwak is om hen écht aan te pakken.

Dus ja, laten we wedden. Over een jaar zal Clemenceau nog altijd onveilig zijn, zullen in Anderlecht de dealers nog altijd openlijk hun werk doen en zullen de statistieken nog grimmiger ogen. Maar Theo en Bernard zullen trots vertellen dat ze ‘alles hebben gedaan wat in hun macht lag’.

En onze media? Die zullen hen applaus geven. Net zoals ze eerder Trump uitjouwden. Want principes zijn hier al lang vervangen door hypocrisie en theater.