Marrakeshpact is bindend volgens EU-commissie

Tegenstanders van de ondertekening van Het Marrakeshpact maakten zich belachelijk door te beweren dat de tekst toch bindend zou zijn. Maar ze stonden blijkbaar wel aan de juiste kant van de geschiedenis volgens de juridische dienst van de Europese Commissie.

Niet bindend

Tijdens de goedkeuringsfase van het uiterst omstreden VN-migratiepact, ook gekend als het Marrakeshpact, en de regeringscrisis die dat uitlokte, speelde het al dan niet bindend zijn van dat verdrag een sleutelrol in de discussie. De tekst was niet bindend, beweerden de voorstanders van ondertekening. Ook de tekst van het Marrakeshpact vermeldt expliciet het niet-bindende karakter ervan. Hoe niet-bindend precies moest een hoorzitting in de commissie buitenlandse zaken uitzoeken.

Een mogelijke oplossing lag toen in een mogelijk inlegvel dat bij het niet-bindende pact moest worden bijgesloten. Om te zeggen dat het zeker niet bindend was. Maar de aversie voor dergelijke pacten die op sluipende wijze toch juridisch binnen sijpelen en bindend worden was te groot voor N-VA. Ook Vlaams Belang waarschuwde daarvoor.

Het mocht niet baten, de regering Michel viel over het goedkeuren van het Marrakeshpact. Premier Michel stond aan de goede kant van de geschiedenis. Weet u nog.

Gelekte nota

Gerolf Annemans, EU-Parlementslid voor Vlaams Belang komt nu met het bericht dat het Marrakeshpact wel degelijk bindend is volgens de juridische dienst van de Europese Commissie. Annemans haalt dat uit een nota met de titel De juridische effecten van de goedkeuring van het Globale Pact voor Veilige, Ordentelijke en Reguliere Migratie door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, gedateerd op 1 februari 2019, maar nu pas uitgelekt.

De Commissie beroept zich hiervoor op een aantal bepalingen in het Verdrag betreffende de werking van de EU, onder meer artikel 208(2): ‘De Unie en de lidstaten houden zich aan de verbintenissen en de doelstellingen die zij in het kader van de Verenigde naties en andere bevoegde internationale organisaties hebben onderschreven’.

Bindend via omweg

Het pact is dan niet bindend omdat België dat pact heeft onderschreven. Het pact is bindend omdat België EU-lid is en in de EU verdragen staat dat de EU en de lidstaten zich houden aan ‘verbintenissen en doelstellingen’ die in het kader van de VN afgesproken zijn. Een interpretatie die niet te horen was in de hoorzitting in de commissie Buitenlandse zaken in De Kamer.

De juridische dienst van de EU-commissie schrijft in paragraaf 46 van de nota: ‘Er moet worden besloten dat het VN-Migratiepact juridische effecten heeft, gezien het op beslissende wijze de inhoud van EU-wetgeving kan beïnvloeden.’ Net dat waarvoor was gewaarschuwd.

De laatste paragraaf van de nota luidt: ‘Overeenkomstig het principe van loyale samenwerking moeten de lidstaten het bereiken van doelstellingen van de Unie faciliteren, met inbegrip van de implementering van het VN-Migratiepact. Tegelijkertijd moeten zij zich onthouden van elke handeling die het bereiken van deze doelstellingen in gevaar kan brengen’.

Europees Parlementslid Gerolf Annemans wil van de Commissie weten of ze de nota van haar juridische dienst volgt. Als dat zo is, dan betekent dat, dat het Marrakeshpact wel degelijk bindend is, maar dan enkel voor EU-lidstaten en niet voor de andere deelnemende landen. Dit gaat lijnrecht in tegen de verklaringen van de verschillende regeringsleiders, waaronder die van premier Michel.